ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ: Βελτιώστε την υγεία του… φυσικά!

Η συχνή κατανάλωση πράσινου τσαγιού (που περιέχουν κατεχίνες), ροδιού (που είναι πλούσιο σε φυτοοιστρογόνα και πολυφαινόλες), μπρόκολου και κουρκουμά (χάρη στην κουρκουμίνη που περιέχει), καθώς και ο περιορισμός της κατανάλωσης γαλακτοκομικών με πλήρη λιπαρά μπορούν να οδηγήσουν σε φυσική βελτίωση της υγείας του προστάτη.

Στη φυτοθεραπεία ανακάλυψαν πρόσφατα οι επιστήμονες το «κλειδί» για την πρόληψη και το «φρενάρισμα» της Καλοήθους Υπερπλασίας του Προστάτη (ΚΥΠ), η οποία αφορά περίπου 4 στους 10 άνδρες στην πέμπτη δεκαετία της ζωής τους, ενώ σε μεγαλύτερες ηλικίες ταλαιπωρεί έως και το 90% των ανδρών!

Ο προστάτης αδένας αποτελεί κεντρικό όργανο στην ανθρώπινη αναπαραγωγή αλλά και συχνά σημείο ενόχλησης για τους άνδρες λόγω της ανατομικής του θέσης, αφού περιβάλλει την ουρήθρα στο σημείο εξόδου των ούρων από την ουροδόχο κύστη, μπροστά από το έντερο και εντός της πυέλου. Μεγάλο ποσοστό αντρών μπορεί να υποφέρει από νοσήματα που οφείλονται σε φλεγμονή, όπως οι προστατίτιδες, από διόγκωση του οργάνου, όπως η καλοήθης υπερπλασία, αλλά και από κακοήθη νεοπλάσματα. Η ισορροπημένη διατροφή βασισμένη στις αρχές της μεσογειακής διατροφικής κληρονομιάς, καθώς και η χρήση εκχυλισμάτων θεραπευτικών φυτών αποτελούν ακόμη και σήμερα μεθόδους πρόληψης. Μελέτες έχουν δείξει ότι η συχνή κατανάλωση πράσινου τσαγιού (που περιέχουν κατεχίνες), ροδιού (που είναι πλούσιο σε φυτοοιστρογόνα και πολυφαινόλες), μπρόκολου και κουρκουμά (χάρη στην κουρκουμίνη που περιέχει), καθώς και ο περιορισμός της κατανάλωσης γαλακτοκομικών με πλήρη λιπαρά μπορούν να οδηγήσουν σε φυσική βελτίωση της υγείας του προστάτη.

Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη

Ιδιαίτερη αναφορά χρήζει η Καλοήθης Υπερπλασία του Προστάτη (ΚΥΠ), όρος με τον οποίο εννοούμε κυρίως την αύξηση του μεγέθους του οργάνου που συχνά παρατηρείται μετά την ηλικία των 40 ετών, αλλά και τα συμπτώματα που αυτή προκαλεί λόγω της πίεσης που ασκεί γύρω από το τοίχωμα της ουρήθρας, και στην ουροδόχο κύστη προς τα πάνω, επιφέροντας διαταραχές στην ούρηση που ονομάζονται συμπτώματα του κατώτερου ουροποιητικού.

Η ΚΥΠ είναι εξαιρετικά συχνή πάθηση, αφού 4 στους 10 άντρες έχουν συμπτώματα ήδη στην 5η δεκαετία της ζωής τους, φθάνοντας έως και το 90% στην 8η με 9η δεκαετία. Πρόκειται για προοδευτική νόσο ή κατάσταση όπως ορίζεται από τις κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ουρολογίας και τουλάχιστον δύο μελέτες, την Olmsted και την PLESS, που επιβεβαίωσαν την προοδευτική της φύση και καθόρισαν τους παράγοντες που επηρεάζουν την πρόοδο αυτή.

Τα κυριότερα αντικειμενικά κριτήρια προόδου της νόσου που χρησιμοποιούνται ευρέως στην κλινική πράξη είναι η μείωση της μέγιστης ροής ούρων, η αύξηση του υπολείμματος ούρων, η αύξηση του μεγέθους του προστάτη, η ηλικία του ασθενούς, οι τιμές του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA).

Τα δε υποκειμενικά κριτήρια επιδείνωσης της κατάστασης του ίδιου του ασθενούς αξιολογούνται κυρίως με το ερωτηματολόγιο IPSS (Διεθνής Δείκτης Συμπτωμάτων του Προστάτη) και της Ποιότητας Ζωής (QoL), επιτρέποντας στον ουρολόγο να επιλέξει την καταλληλότερη θεραπεία για τον ασθενή.

Θεραπευτικές επιλογές

Οι νεότερες γνώσεις επί του αντικειμένου θα έπρεπε μεταξύ άλλων να οδηγούν στην επιλογή θεραπειών που αποτρέπουν την πρόοδο της νόσου και να δρουν πριν ακόμα τα συμπτώματα γίνουν σοβαρά. Στο σημείο αυτό, βρίσκει τη θέση της η φυτοθεραπεία (κύριος εκπρόσωπος το εκχύλισμα του φυτού Serenoa repens), η οποία έχει έναν αποδεδειγμένο φυσιοπαθολογικό μηχανισμό δράσης στον προστάτη (ΚΥΠ, προστατίτιδα), αλλά και υψηλό προφίλ ασφαλείας. Είναι καλά ανεκτή από τους άνδρες σε μακροχρόνιες θεραπείες, αφού δεν επηρεάζει την αρτηριακή πίεση, τη στυτική λειτουργία και το PSA. Πρόσφατη μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2018 (A.Ζ. Vinarov et al, UJ), επιβεβαίωσε τα οφέλη της φυτοθεραπείας, καθώς μετά από 15ετή παρακολούθηση φάνηκε πως η καθημερινή λήψη 320mg εκχυλίσματος του φυτού Serenoa repens συνιστά τον πιο αποδοτικό και ασφαλή τρόπο πρόληψης της προόδου της υπερπλασίας. Η αποτελεσματικότητα του φυτού αξιολογήθηκε θετικά από τους ίδιους τους ασθενείς με τον Διεθνή Δείκτη IPSS και το δείκτη βελτίωσης της Ποιότητας Ζωής QoL, αλλά και αντικειμενικά, από την απουσία προόδου της νόσου, αφού δεν εμφανίστηκε αύξηση του μεγέθους του αδένα, μείωση της ροής ούρων ή αύξηση του υπολείμματος. Ταυτόχρονα, δεν παρατηρήθηκαν ανεπιθύμητες ενέργειες.

Επίσης, η μεγάλη διπλή, τυφλή, τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη PROCOMB (Morgia G, et al. Prostate, 2014) έδειξε ότι ακόμη και στις περιπτώσεις ασθενών που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή με ταμσουλοσίνη (a-blockers), η συνδυαστική χορήγηση και φυτοθεραπείας με εκχύλισμα Serenoa repens, σελήνιο και λυκοπένιο οδήγησε στη βελτίωση του Διεθνούς Δείκτη Συμπτωμάτων του Προστάτη (I-PSS) σε σύγκριση με την κάθε θεραπεία ξεχωριστά (18,2% με τη χρήση συνδυαστικής θεραπείας), υπογραμμίζοντας τη χρησιμότητα της φυτοθεραπείας στη βελτίωση της αποδοτικότητας ακόμη και των πιο συχνά χρησιμοποιούμενων φαρμακευτικών σκευασμάτων (a-blockers), μειώνοντας το υπόλειμμα και αυξάνοντας τη ροή των ούρων.

Συμπερασματικά, η φυτοθεραπεία θα μπορούσε υπό την κατάλληλη ιατρική καθοδήγηση να αποτελεί αξιόπιστη, προληπτική και επικουρική αγωγή για την καλή ρύθμιση της υγείας του αδένα, με έμφαση στην καθυστέρηση της προόδου της νόσου.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΚΑΡΟΥΝΗΣ, MD, FEBU, FECSM, cPhD

Χειρουργός ουρολόγος-ανδρολόγος