Το “Hangover” των εορτών – Συμπτώματα πρόληψη αντιμετώπιση

Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη

Ιατρός Ειδική Παθολόγος

Email: amoschovaki@yahoo.gr.

Οι γιορτές για τους περισσότερους σημαίνουν χαρά, συντροφικότητα, όμορφες στιγμές γύρω από ένα τραπέζι και φυσικά… άφθονα ποτά. Ωστόσο, πολλές φορές η υπερκατανάλωση αλκοόλ φέρνει μαζί της έναν απρόσκλητο «επισκέπτη»: το γνωστό hangover. Με τον όρο αυτό περιγράφεται το σύνολο των δυσάρεστων συμπτωμάτων που εμφανίζονται μετά την κατανάλωση αλκοολούχων ποτών και μπορεί να εκδηλωθούν ακόμα και μετά από κατανάλωση μικρής ποσότητας. Πονοκέφαλος, ναυτία, στομαχική δυσφορία, υπνηλία, ξηροστομία, ευαισθησία στο φως και έντονη δίψα αποτελούν τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα. Την επόμενη ημέρα του ρεβεγιόν πολλοί ξυπνούν «βαριοί», με θολωμένο κεφάλι και στομάχι ανακατεμένο, ενώ ο οργανισμός παλεύει να αποβάλει το αλκοόλ και τους τοξικούς του μεταβολίτες. Τα συμπτώματα δεν ευθέως ανάλογα της ποσότητας, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για  ανθρώπους που καταναλώνουν αλκοόλ σπάνια, αφυδατωμένους ή με υποκείμενα προβλήματα υγείας. Εξάλλου πολυάριθμοι γενετικοί παράγοντες εμπλέκονται στο μεταβολισμό του αλκοόλ, με αποτέλεσμα οι ιδιοσυγκρασιακοί παράγοντες να έχουν σημαντικό ρόλο στο είδος των εμφανιζόμενων συμπτωμάτων. Η ηλικία, το φύλο, το σωματικό βάρος, η κατάσταση υγείας, ο ύπνος, η διατροφή, ακόμη και η ψυχολογική κατάσταση είναι παράγοντες που επηρεάζουν την αντοχή στο αλκοόλ. Το «ό,τι με πιάνει εμένα δεν σε πιάνει εσένα» δεν είναι μύθος — είναι βιολογία.

Στα πρώτα στάδια η μέθη μπορεί να μοιάζει ακίνδυνη, καθώς συνοδεύεται από ευφορία και χαλάρωση. Σταδιακά όμως μειώνονται τα αντανακλαστικά, θολώνει η κρίση, χαλάει η ισορροπία και μεταβάλλεται η συμπεριφορά. Σε μεγαλύτερες ποσότητες μπορεί να παρουσιαστούν ζάλη, εμετοί, λιποθυμία, αναπνευστική καταστολή, ηπατίτιδα και, σε ακραίες περιπτώσεις, απειλητικές για τη ζωή καταστάσεις. Ένα ακόμη σοβαρό θέμα που δεν πρέπει να αγνοούμε είναι η νοθεία ποτών. Σε εποχές οικονομικής πίεσης αυξάνεται ο κίνδυνος κυκλοφορίας αμφιβόλου ποιότητας αλκοόλ, ιδιαίτερα με προσθήκη μεθανόλης – μιας άκρως τοξικής ουσίας που μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στο ήπαρ, στα νεφρά και στο νευρικό σύστημα, ακόμη και μόνιμη τύφλωση ή θάνατο.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει πως δεν μπορούμε να απολαύσουμε τις γιορτές με ασφάλεια. Με λίγη προσοχή και μερικούς απλούς κανόνες, μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά τον κίνδυνο δυσάρεστων συνεπειών. Πρώτα απ’ όλα, δεν πίνουμε ποτέ με άδειο στομάχι. Ένα ελαφρύ γεύμα ή έστω ένα φρούτο πριν από το ποτό βοηθά ώστε το αλκοόλ να απορροφηθεί πιο αργά. Κατά τη διάρκεια της διασκέδασης πίνουμε με μέτρο, αποφεύγουμε να αναμειγνύουμε πολλά διαφορετικά ποτά και παρεμβάλλουμε νερό ώστε να αποτρέψουμε την αφυδάτωση. Προτιμούμε ποτά επώνυμα και σφραγισμένα, ζητάμε να ανοιχτούν μπροστά μας και δεν καταναλώνουμε ποτέ ποτά αμφίβολης προέλευσης. Ως ασφαλές μέτρο, καλό είναι να μην ξεπερνάμε τις δύο μερίδες αλκοόλ, ενώ άτομα με χρόνια νοσήματα ή φαρμακευτική αγωγή ή δυσανεξία στο αλκοόλ, ενδέχεται να χρειάζεται να αποφύγουν εντελώς την κατανάλωση – πάντα με ιατρική συμβουλή. Και, βέβαια, δεν οδηγούμε ποτέ αν έχουμε πιει, ακόμη και λίγο.

Μετά το ξενύχτι, ο οργανισμός χρειάζεται ξεκούραση και ενυδάτωση. Νερό, φυσικοί χυμοί, τσάι, ελαφριά γεύματα και ζεστός ζωμός βοηθούν σημαντικά. Αντίθετα, βαριά λιπαρά φαγητά, καφές, αναψυκτικά τύπου κόλα και κατανάλωση αλκοόλ επιβαρύνουν περισσότερο το ήδη κουρασμένο πεπτικό σύστημα. Ένα χλιαρό μπάνιο, λίγος καθαρός αέρας και χαλάρωση συμβάλλουν στην ταχύτερη ανάρρωση. Αν όμως τα συμπτώματα είναι έντονα, επιμένουν ή συνοδεύονται από ανησυχητικά σημεία όπως κοιλιακό πόνο, παρατεταμένους εμετούς, θολή όραση, σύγχυση ή απώλεια συνείδησης, ασυνήθιστη κιτρινίλα, δύσπνοια, απαιτείται άμεση ιατρική αξιολόγηση, γιατί μπορεί να μην πρόκειται για απλό hangover.

Τελικά, το ζητούμενο δεν είναι να στερηθούμε τη χαρά των γιορτών, αλλά να τις απολαύσουμε με μέτρο και σύνεση. Το αλκοόλ μπορεί να είναι μέρος της διασκέδασης, δεν χρειάζεται όμως να την καθορίζει. Η χαρά των γιορτών βρίσκεται στους ανθρώπους, στις αναμνήσεις, όχι στην υπερβολή.

Καλές γιορτές, χρόνια πολλά — με υγεία, σύνεση και χαμόγελο!