Πρόγραμμα Προληπτικού Μαζικού Ελέγχου Καρκίνου Τραχήλου της Μήτρας. Ανεπάρκειες & προτάσεις διαχείρισης

Ανδρέας Λαϊνης
Ιατρός Κυτταρολόγος
MIKROSKOPISI MEDICAL LABS
www.mikroskopisi.gr

Δυστυχώς η παγκοσμιοποίηση περιορίζει την πρόνοια. Η σχέση κόστους με όφελος, ρυθμίζει τα προγράμματα μαζικού πληθυσμιακού ελέγχου, τα οποία όμως συμβάλουν στην ενεργοποίηση του πληθυσμού. Φυσικά και στο ιδιωτικό ιατρείο μετράει το κόστος, αλλά σίγουρα σε αυτό ΔΕΝ συγχωρούνται οι δεδομένες αστοχίες των πρωτοκόλλων αυτών. Η γνώση και η διαχείριση των σύγχρονων δυνατοτήτων προσφέρουν μεγαλύτερη ασφάλεια και σίγουρα καλύτερα αποτελέσματα.

Τι είναι η Υγρή Κυτταρολογία;
Είναι η μοναδική εξέλιξη του Τεστ Παπανικολάου. Είναι σημαντικά πιο αποτελεσματικό από το συμβατικό Παπ Τεστ, στην ανίχνευση των προκαρκινικών βλαβών (βελτίωση 25-35%). Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα, από το ίδιο δείγμα να γίνουν πολλαπλές εξετάσεις, χωρίς επαναληπτική επίσκεψη και λήψη.

Τι είναι ο HPV (ιός ανθρωπίνων θηλωμάτων);
Είναι ένας κοινός ιός και αποτελεί απαραίτητο παράγοντα για ανάπτυξη του καρκίνου τραχήλου της μήτρας. Μέχρι σήμερα έχουν περιγραφεί πάνω από 200 διαφορετικοί τύποι HPV, τους οποίους ανάλογα με τη συμμετοχή τους στην καρκινογένεση, τους κατηγοριοποιούμε σε: υψηλού κινδύνου, πιθανόν υψηλού κινδύνου(ενδιάμεσοι) και χαμηλού κινδύνου.
✤ Μεταδίδεται μόνο με δερματική επαφή από περιοχή που υπάρχει βλάβη και όχι με τα υγρά του σώματος,όπως η Ηπατίτιδα ή το AIDS. Έχει πολύ συχνές δερματικές εκδηλώσεις (καρναβίτσες ή μυρμηγκιές ή θηλώματα ή κρεατοελιές). Σχεδόν το 80% όλων των σεξουαλικά ενεργών ενηλίκων θα φέρουν τον ιό του HPV κάποια στιγμή στη ζωή τους.
✤ Παρουσιάζεται συνήθως όπως πολλές ιώσεις, όταν είναι πεσμένη η άμυνα του οργανισμού, από διάφορες αιτίες (στρες, κακή διατροφή, εγκυμοσύνη, κακοί βιορυθμοί, κ.α.) ή και όταν συνυπάρχουν άλλες μικροβιακές λοιμώξεις στο γενετικό σύστημα, ακόμα και ασυμπτωματικές (Μυκόπλασμα, Χλαμύδια, Ουρεόπλασμα, κ.α.).
✤ Οι περισσότερες HPV λοιμώξεις υποχωρούν από μόνες τους και συνήθως δεν παρουσιάζουν συμπτώματα.
Σήμερα γνωρίζουμε ότι μπορεί κάποιος να έρθει σε επαφή με τον ιό, χωρίς να τον προσλάβει, ή μπορεί να τον προσλάβει, να μην τον παρουσιάσει ποτέ του ή να τον εμφανίσει μετά από 20 χρόνια. Επίσης μπορεί να τον αποβάλλει από το DNA του αργότερα, κάτι που συμβαίνει ιδιαίτερα στις νεαρές ηλικίες. Αυτή είναι η αιτία που δεν γνωρίζουμε, ΠΟΤΕ, ΠΟΙΟΣ και ΜΕ ΠΟΙΟ ΤΡΟΠΟ τον μετέδωσε.
✤ Η HPV λοίμωξη δεν είναι ντροπή και δεν αντικατοπτρίζει εσάς, τον σύντροφο σας ή τον τρόπο ζωής σας.

Τι είναι το HPV DNA Test;
Ο πιο κοινός μοριακός δείκτης, είναι το HPV DNA τεστ. Ανιχνεύει την ύπαρξη ή όχι του ιού ακόμα και στα υγιή μας κύτταρα και έχουμε αρκετά κιτ ελέγχου (14, 35, 49 γονότυποι).
✤ Ένα DNA, δηλαδή, θετικό για οποιονδήποτε γονότυπο, δεν σημαίνει απαραίτητα και βλάβη.

Τι είναι το HPV mRNA Test;
Μοριακή εξέταση που επιτρέπει την καλύτερη διάκριση μεταξύ μιας τυχαίας ή παροδικής HPV λοίμωξης από μία εμμένουσα / ενεργό λοίμωξη που έχει πιθανότητα να εξελιχθεί σε προκαρκινική ή καρκινική βλάβη (αφορά βέβαια μόνον τους 14 επιθετικότερους γονότυπους).
✤ Σημειωτέον, όσο μεγαλώνει η βλάβη, το HPV DNA Test αρνητικοποιείται, ενώ το mRNA HPV Test, θετικοποιείται. Στον καρκίνο του τραχήλου, μπορεί το HPV DNA Test να είναι αρνητικό.
✤ Με λίγα λόγια, το HPV DNA Test, ανιχνεύει την ύπαρξη του ιού,ενώ το HPV mRNA Test, ανιχνεύει εάν υπάρχει ενεργοποιημένος ιός και προοπτική για βλάβη.

Τι είναι το CINtec PLUS Cytology (p16/ki-67);
Ανοσοκυτταροχημική χρώση, που μας πληροφορεί εάν υπάρχει επιθετική βλάβη και αφορά όλους τους γονότυπους του HPV.

Τι είναι το CYTO-ACTIV HPV Test (L1);
Ανοσοκυτταροχημική εξέταση, που ανιχνεύει, εάν ο οργανισμός βλέπει τον ιό, τον πολεμάει και είναι σημαντική παράμετρος αυτοϊασης.

Τι είναι η ΜΟΡΙΑΚΗ ΜΙΚΡΟΒΙΑΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ;
Μοριακή εξέταση ανίχνευσης Σεξουαλικώς Μεταδιδομένων Νοσημάτων (Σ.Μ.Ν.). Υπερέχει σε ευαισθησία της κλασικής μικροβιολογικής καλλιέργειας. Η μοριακή ανίχνευση μικροβίων και άλλων ιών (έρπης), ιδιαίτερα στις γυναίκες με HPV βλάβες αποτελεί αναγκαία παράμετρο ελέγχου, καθόσον στο 61% των βλαβών HPV συνυπάρχει υποκλινική λοίμωξη Σ.Μ.Ν.
Από ένα μεγάλο σύνολο δημοσιευμένων, έγκριτων εργασιών, οι απώλειες που έχουν στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας τα προγράμματα πληθυσμιακού ελέγχου, είναι:
✤ με μόνο τεστ Παπανικολάου (θα χαθεί το 15% των καρκίνων),
✤ με μόνο DNA HPV Test (απώλεια 22,5%),
✤ με co- testing (συνδυασμός HPV DNA 14 γονοτύπων και Τεστ Παπ), όπου θα χαθεί το 6%.
✤ Οι γυναίκες 30-65 ετών με ΜΟΝΟ αρνητικό DNA HPV Τεστ 14 γονοτύπων, όπως και οι γυναίκες 21-29 ετών με ΜΟΝΟ Τεστ Παπανικολάου δεν θα πρέπει να νιώθουν πολύ ασφαλείς.
✤ Απο την εμπειρία μας και τις στατιστικές, το ⅓ των θετικών HPV DNA γυναικών, ΧΡΗΖΟΥΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ στενής παρακολούθησης και περαιτέρω ελέγχων, όσες από αυτές δηλαδή έχουν θετικό mRNA HPV Τεστ.

Η επιτακτικά καλή γνώση και χρήση των παραπάνω, σε διαπιστευμένα πιστοποιημένα εργαστήρια, η κολποσκοπική δεινότητα του γυναικολόγου καθώς και η χρήση νέων θεραπευτικών και ανοσοενισχυτικών προϊόντων της ευαίσθητης περιοχής, εξατομικεύουν τα πιθανά σενάρια διαχείρισης της κάθε γυναίκας στην πρόγνωση, πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία και έλεγχο της αποθεραπείας της.
Φυσικά, το ευκταίο είναι η ανακάλυψη μικρών και εύκολα διαχειρίσιμων βλαβών, και σε αυτό συμβάλλει και η ενημέρωση και η συνέπεια του πληθυσμού.

Συμπερασματικά…
✤ Όλα τα HPV DNA tests έχουν μεν καλή ευαισθησία, αλλά ανιχνεύουν και μη σχετιζόμενες / παροδικές HPV λοιμώξεις.
✤ Τα HPV DNA tests δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως μόνα τους σε primary screening, παρά μόνο σε συνδυασμό με την Κυτταρολογία (co-testing).
✤ Ο βέλτιστος έλεγχος είναι το HPV mRNA E6/E7 τεστ, που ανιχνεύει τις HPV λοιμώξεις που σχετίζονται με πιθανότητα καρκινογένεσης, χωρίς να παραγνωρίζουμε το ρόλο του p16/ki-67.
✤ Πλήρης γονοτυπικός έλεγχος HPV DNA τεστ (35 ορότυποι) εκφράζει πληρέστερα τον αρχικό έλεγχο.
✤ Η αρνητικοποίηση ενός ήδη γνωστού βιοδείκτη, είναι το ευκταίο!