Μυκητιάσεις δέρματος και νυχιών: Tips και συμβουλές για ένα υγιές καλοκαίρι

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Χ. ΔΑΡΑΒΑΛΗΣ
Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος
https://georgiosdaravalis.gr/

Το καλοκαίρι είναι η εποχή της θάλασσας, του ήλιου και της ξυπόλυτης βόλτας στην παραλία — είναι όμως και η εποχή που οι μύκητες χαίρονται περισσότερο. Η ζέστη, η υγρασία και ο ιδρώτας δημιουργούν το ιδανικό περιβάλλον για να αναπτυχθούν στο δέρμα και στα νύχια μας. Δεν χρειάζεται όμως να φοβόμαστε το καλοκαίρι· με λίγη γνώση και μερικές απλές συνήθειες, μπορούμε να το απολαύσουμε χωρίς δυσάρεστες εκπλήξεις.

Γιατί το καλοκαίρι ευνοεί τους μύκητες;
Οι μύκητες αγαπούν τρία πράγματα: τη ζέστη, την υγρασία και το σκοτάδι. Όλα αυτά αφθονούν τους καλοκαιρινούς μήνες. Τα κλειστά παπούτσια που ιδρώνουν, οι κοινόχρηστες ντουζιέρες σε γυμναστήρια και πισίνες, η άμμος της παραλίας και τα βρεγμένα μαγιό προσφέρουν στους μύκητες το περιβάλλον που χρειάζονται για να εγκατασταθούν και να πολλαπλασιαστούν.
Είναι σημαντικό να ξέρουμε ότι οι μυκητιάσεις είναι εξαιρετικά συχνές — αφορούν εκατομμύρια ανθρώπους — και στις περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζονται εύκολα. Το ζητούμενο είναι να τις αναγνωρίσουμε έγκαιρα και να μην τις αφήσουμε να εξαπλωθούν.

Οι πιο συχνές μυκητιάσεις του καλοκαιριού.
✤ Πόδι του αθλητή (μύκητες των ποδιών). Η πιο γνωστή καλοκαιρινή μυκητίαση. Εμφανίζεται συνήθως ανάμεσα στα δάχτυλα με φαγούρα, ξεφλούδισμα, κοκκινίλα και μερικές φορές μια δυσάρεστη μυρωδιά. Κολλάει εύκολα σε χώρους όπου περπατάμε ξυπόλυτοι.
✤ Ονυχομυκητίαση (μύκητες των νυχιών). Συχνά ακολουθεί το πόδι του αθλητή. Το νύχι γίνεται κιτρινωπό ή θολό, πυκνώνει, γίνεται εύθρυπτο και μπορεί να αλλάξει σχήμα. Είναι από τις πιο επίμονες μορφές και θέλει υπομονή στη θεραπεία.
✤ Ποικιλόχρους πιτυρίαση. Η κλασική «καλοκαιρινή» μυκητίαση που εμφανίζεται ως ανοιχτόχρωμα ή σκουρόχρωμα μπαλώματα, κυρίως στην πλάτη, το στήθος και τους ώμους. Γίνεται πιο εμφανής όταν μαυρίζουμε, γιατί οι περιοχές που έχει προσβάλει δεν μαυρίζουν το ίδιο.
✤ Δερματοφυτία σώματος και βουβωνικής χώρας. Εμφανίζεται ως κυκλικά, κοκκινωπά πλακάκια με καθαρό κέντρο και ανυψωμένα όρια. Στην περιοχή της βουβωνικής χώρας ευνοείται ιδιαίτερα από τον ιδρώτα και τα στενά ρούχα.
✤ Ερεθισμοί στις πτυχές του δέρματος. Σε σημεία που τρίβονται και ιδρώνουν (μασχάλες, κάτω από το στήθος, πτυχές της κοιλιάς), μπορεί να αναπτυχθεί μύκητας τύπου candida, με κοκκινίλα, φαγούρα και τσούξιμο.

Πώς να προστατευτείτε: οι χρυσοί κανόνες.
Η πρόληψη είναι πολύ πιο εύκολη από τη θεραπεία. Μερικές απλές συνήθειες κάνουν τεράστια διαφορά:
✤ Στεγνώνετε καλά το δέρμα μετά το μπάνιο και την κολύμβηση, ιδίως ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών. Η υγρασία είναι ο νούμερο ένα σύμμαχος των μυκήτων.
✤ Φοράτε σαγιονάρες σε κοινόχρηστους χώρους: ντουζιέρες πισίνας, αποδυτήρια, γυμναστήρια, κοινόχρηστα ντους ξενοδοχείων.
✤ Προτιμήστε αναπνέοντα υλικά: βαμβακερές ή τεχνικές κάλτσες που απορροφούν τον ιδρώτα και παπούτσια που «αναπνέουν». Αποφύγετε τα συνθετικά που κρατούν την υγρασία.
✤ Εναλλάσσετε τα παπούτσια σας ώστε να προλαβαίνουν να στεγνώνουν εντελώς ανάμεσα στις χρήσεις.
✤ Αλλάζετε γρήγορα το βρεγμένο μαγιό και μην κάθεστε για ώρες με υγρά ρούχα.
✤ Μην μοιράζεστε πετσέτες, παπούτσια, κάλτσες ή νυχοκόπτες — οι μύκητες μεταδίδονται εύκολα.
✤ Χρησιμοποιήστε αντιιδρωτική πούδρα στα πόδια ή στις πτυχές του δέρματος αν ιδρώνετε πολύ.
✤ Φοράτε άνετα, αναπνέοντα ρούχα στη ζέστη, αντί για στενά και εφαρμοστά.

Θεραπεία: τι πρέπει να ξέρετε.
Οι περισσότερες επιφανειακές μυκητιάσεις του δέρματος αντιμετωπίζονται με αντιμυκητιασικές κρέμες ή σπρέι που διατίθενται στα φαρμακεία. Η ποικιλόχρους πιτυρίαση συχνά υποχωρεί με αντιμυκητιασικά σαμπουάν και τοπικά σκευάσματα — αξίζει όμως να ξέρετε ότι οι αποχρωματισμένες περιοχές μπορεί να αργήσουν εβδομάδες να ομοιομορφοποιηθούν μετά τη θεραπεία.

Δύο σημαντικές επισημάνσεις:
Πρώτον, οι μύκητες των νυχιών είναι ιδιαίτερα επίμονοι. Σπάνια υποχωρούν μόνο με τοπικά σκευάσματα και συχνά χρειάζονται συνταγογραφούμενη αγωγή από τον γιατρό, που μπορεί να διαρκέσει μήνες. Η υπομονή και η συνέπεια είναι το παν.
Δεύτερον — και πολύ σημαντικό — μην εφαρμόζετε κρέμες κορτιζόνης μόνες τους σε μια ύποπτη μυκητίαση. Μπορεί προσωρινά να μειώσουν τη φαγούρα και την κοκκινίλα, αλλά «κρύβουν» τον μύκητα και τον αφήνουν να εξαπλωθεί, κάνοντας τελικά τη διάγνωση και τη θεραπεία πιο δύσκολες. Αν δεν είστε σίγουροι τι έχετε, ρωτήστε πρώτα τον φαρμακοποιό ή τον γιατρό σας.

Πότε πρέπει να επισκεφτείτε δερματολόγο;
✤ Όταν το πρόβλημα δεν υποχωρεί μετά από δύο έως τέσσερις εβδομάδες θεραπείας ή επιδεινώνεται.
✤ Όταν έχει προσβληθεί κάποιο νύχι.
✤ Όταν η βλάβη εξαπλώνεται γρήγορα ή είναι πολύ εκτεταμένη.
✤ Όταν υπάρχει έντονος πόνος, οίδημα ή σημάδια μικροβιακής επιμόλυνσης (πύον, θερμότητα).
✤ Εάν πάσχετε από διαβήτη ή έχετε εξασθενημένο ανοσοποιητικό — εδώ ακόμη και μικρές μυκητιάσεις θέλουν προσοχή.

Οι μυκητιάσεις του καλοκαιριού είναι συχνές, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις προλαμβάνονται και αντιμετωπίζονται εύκολα. Κρατήστε το δέρμα σας στεγνό, σεβαστείτε τους κοινόχρηστους χώρους, ακούστε το σώμα σας και μη διστάζετε να ζητήσετε βοήθεια όταν χρειάζεται. Έτσι, το μόνο που θα σας μείνει από το καλοκαίρι θα είναι οι ωραίες αναμνήσεις — και ένα υγιές, λαμπερό δέρμα.