Τα παιδιά με αλλεργίες διατρέχουν μικρότερο κίνδυνο για επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα, συγκριτικά με τα παιδιά που δεν υποφέρουν από αλλεργίες, σύμφωνα με μελέτη που πραγματοποίησαν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Lund και το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Skåne στη Σουηδία. Οι ερευνητές ισχυρίζονται ότι τα αποτελέσματά τους θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην ανάπτυξη καλύτερων διαγνωστικών εξετάσεων.
«Η σκωληκοειδίτιδα είναι μια φλεγμονή της σκωληκοειδούς απόφυσης, η οποία προβάλλει από το παχύ έντερο στην κάτω δεξιά πλευρά της κοιλιάς Προκαλείται συχνότερα σε άτομα ηλικίας μεταξύ 10 και 30 ετών, ενώ σπανίως εμφανίζεται σε παιδιά κάτω των 2 ετών. Πρόκειται για μια ιατρική κατάσταση έκτακτης ανάγκης που σχεδόν πάντα απαιτεί άμεση χειρουργική επέμβαση αφού τις περισσότερες φορές προκαλεί πόνο στο συγκεκριμένο σημείο, αλλά κυρίως γιατί εάν αφεθεί αθεράπευτη, ελλοχεύει ο κίνδυνος ρήξης της και διάχυσης μολυσματικών ουσιών σε όλη την κοιλιά. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε περιτονίτιδα, μια σοβαρή φλεγμονή του περιτοναίου, της μεμβράνης που επικαλύπτει τα κοιλιακά όργανα, που μπορεί να έχει πολύ σοβαρές επιπτώσεις», εξηγεί ο γενικός χειρουργός Δρ. Αναστάσιος Ξιάρχος - Διευθυντής της χειρουργικής κλινικής του Ομίλου Ιατρικού Αθηνών - Ιατρικού Περιστερίου και Πρόεδρος της Επιστημονικής Εταιρείας Ορθοπρωκτικής Χειρουργικής (www.axiarchos.gr).
Μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι το ένα τρίτο των παιδιών παρουσιάζει μια πιο επιπλεγμένη μορφή σκωληκοειδίτιδας, η οποία απαιτεί μεγαλύτερη παραμονή στο νοσοκομείο και μερικές φορές αρκετές χειρουργικές επεμβάσεις. Οι αιτίες της επιπλεγμένης σκωληκοειδίτιδας και του τρόπου αποφυγής της παραμένουν άγνωστες.
Στοχεύοντας στην αναζήτησή τους, η ερευνητική ομάδα από τη Σουηδία μελέτησε 605 παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών που υποβλήθηκαν σε σκωληκοειδεκτομή στο πανεπιστήμιο Skåne στο Lund μεταξύ 2007 και 2017. Συνέκρινε τα αποτελέσματα 102 παιδιών με IgE μεσολαβούμενη αλλεργία (στην πλειονότητα των περιπτώσεων το αντίσωμα που τυπικά ευθύνεται για μια αλλεργική αντίδραση ανήκει στον IgE ισότυπο) και 503 χωρίς αυτή την αλλεργία, προκειμένου να διερευνήσουν εάν η συγκεκριμένη ομάδα παιδιών διατρέχει μικρότερο κίνδυνο επιπλεγμένης σκωληκοειδίτιδας.
Όπως δήλωσε ο Martin Salo, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Lund και ιατρός στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Skåne, από τη μελέτη αυτών των παιδιών και αφού λήφθηκαν υπόψη παράγοντες που είναι γνωστό ότι αυξάνουν τον κίνδυνο σοβαρής σκωληκοειδίτιδας, όπως η μικρότερη ηλικία και τα μακροχρόνια συμπτώματα «διαπιστώσαμε ότι η πιο συχνή μορφή αλλεργίας, όπως η αλλεργία στη γύρη και στο τρίχωμα των ζώων, συσχετίστηκε με τρεις φορές χαμηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης επιπλεγμένης σκωληκοειδίτιδας». Πιο συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι μόνο το 19,6% των παιδιών με αλλεργία, εμφάνισαν επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα, σε αντίθεση με το 46,9% εκείνων χωρίς IgE μεσολαβούμενη αλλεργία.
«Το αποτέλεσμα της μελέτης υποστηρίζει τη θεωρία ότι η επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα έχει διαφορετική ανοσολογική ανάπτυξη σε σύγκριση με την απλή σκωληκοειδίτιδα», δήλωσε ο Martin Salo. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι αλλεργικές ανοσολογικές αντιδράσεις ρυθμίζουν τη σοβαρότητα της σκωληκοειδίτιδας, όμως προς το παρόν οι ερευνητές μπορούν μόνο να υποθέσουν τους μηχανισμούς που κρύβονται πίσω από αυτή τη σχέση. Επισήμαναν, ωστόσο, ότι όσα διαπίστωσαν δεν υποστηρίζουν τη θεωρία ότι η εποχιακή έκθεση σε αντιγόνα ή η θεραπεία της αλλεργίας επηρεάζει τη σχέση αλλεργίας - επιπλεγμένης σκωληκοειδίτιδας, αλλά παρέχουν ενδείξεις που ενδεχομένως να οδηγήσουν στην ανάπτυξη νέων διαγνωστικών εξετάσεων, όπως είναι οι αιματολογικές.
«Αιτία πρόκλησης της σκωληκοειδίτιδας είναι η απόφραξη της απόφυσης, συχνά από κόπρανα, λόγω δυσκοιλιότητας, πέτρες, ξένο σώμα ή από όγκο. Τα συμπτώματά της περιλαμβάνουν πόνο κοντά στον ομφαλό ή την άνω κοιλία που μπορεί να γίνει οξύς, απώλεια της όρεξης, ναυτία, έμετος, πυρετός, πρήξιμο στην κοιλιά και κράμπες, δυσκοιλιότητα ή διάρροια. Επί αυτών των συμπτωμάτων ο ασθενής θα πρέπει να επισκεφθεί αμέσως τον χειρουργό προκειμένου να αποφύγει επιπλοκές που θα μπορούσαν να απειλήσουν ακόμα και τη ζωή του αν δεν αντιμετωπιστούν γρήγορα με ισχυρά αντιβιοτικά», προειδοποιεί ο Δρ. Ξιάρχος.
Η διάγνωση της σκωληκοειδίτιδας μπορεί να είναι δύσκολη. Τα συμπτώματα της σκωληκοειδίτιδας είναι συχνά ασαφή και ομοιάζουν με άλλες παθήσεις, όπως προβλήματα της χοληδόχου κύστης ή λοίμωξη της ουροδόχου κύστης. Οι εξετάσεις που διενεργούνται, πέραν της κλινικής εξέτασης για την ανίχνευση της φλεγμονής, είναι εξετάσεις ούρων για τη διαπίστωση της ύπαρξης λοίμωξης του ουροποιητικού συστήματος, αιματολογικές εξετάσεις οι οποίες επιβεβαιώνουν ή όχι την καταπολέμηση της λοίμωξης, και απεικονιστικές εξετάσεις, όπως αξονική τομογραφία και υπέρηχος.
Η χειρουργική επέμβαση είναι η μόνη θεραπευτική επιλογή στις περιπτώσεις οξείας σκωληκοειδίτιδας. Η επέμβαση γίνεται πολύ γρήγορα, ανώδυνα και αναίμακτα, μέσω μικρών οπών στην περιοχή. Ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει στο σπίτι του την επόμενη ημέρα. Εντός 15ημέρου τα παιδιά επιτρέπεται να επιστρέψουν στο σχολείο, αλλά για τις αθλητικές δραστηριότητες θα πρέπει να περιμένουν 15-20 μέρες και πάντα σε συνεννόηση με τον χειρουργό.
Όπως επισημαίνει, τέλος, ο Δρ. Ξιάρχος, τα ευρήματα συνεισφέρουν στη γνώση μας για την κατανόηση της παθογένειας, προκειμένου μελλοντικά να λαμβάνονται εγκαίρως αποφάσεις για την πρόληψη ή τη θεραπεία μίας από τις πιο συχνές παθήσεις της παιδικής ηλικίας που χρήζουν χειρουργικής αντιμετώπισης.

Κατηγορία ΥΓΕΙΑ-NEW
Παρασκευή, 28 Δεκέμβριος 2018 01:20

H Μenarini Hellas στηρίζει το Χατζηκυριάκειο

Με χαρούμενες φωνές, υποδέχθηκαν τα παιδιά που φιλοξενούνται στο Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα Παιδικής Προστασίας τους τρεις παίκτες της ΚΑΕ Ολυμπιακός Σ.Φ.Π Γιώργο Πρίντεζη, Αλέξανδρο Βεζένκοφ, Ζακ ΛεΝτέι, τον Πρόεδρο και Δ/ντα Σύμβουλο της Menarini Hellas κ. Γεώργιο Συκιανάκη καθώς και στελέχη της εταιρείας, κατά την επίσκεψή τους στο Ίδρυμα.

Η Menarini Hellas στηρίζει το Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα Παιδικής Προστασίας, προσφέροντας οικονομική ενίσχυση για την κάλυψη αναγκών του Ιδρύματος. Στη γιορτή που διοργανώθηκε οι τρεις αθλητές, μοίρασαν βιβλία στα παιδιά όλων των ηλικιών και εισέπραξαν πολλά χαμόγελα και ζεστές αγκαλιές.

Ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Menarini Hellas, κ. Γεώργιος Συκιανάκης τόνισε «Αισθάνομαι ιδιαίτερα χαρούμενος που σε συνεργασία με τον Ολυμπιακό η Menarini Hellas, την οποία εκπροσωπώ, βρεθήκαμε στο Χατζηκυριάκειο Ίδρυμα και προσφέραμε ευχάριστες στιγμές στα παιδιά». Απευθυνόμενος στα παιδιά ο κ. Συκιανάκης τους ευχήθηκε Καλές Γιορτές με Υγεία και Καλή Πρόοδο. «Να είστε καλοί μαθητές να διαβάζετε ώστε να κατακτήσετε τη γνώση, σημαντικό εφόδιο στην ζωή σας αλλά και όχι μόνον. Να αγαπάτε την άθληση - και να ασχολείστε με τον αθλητισμό - γιατί είναι πολύ σημαντικό τόσο για τη σωματική όσο και για την ψυχική σας υγεία».

Από την ΚΑΕ Ολυμπιακός ο Διευθυντής Marketing και Εμπορικής Ανάπτυξης κ. Νίκος Λεπενιώτης σχολίασε «Είναι πολύ μεγάλη μας χαρά που βρισκόμαστε στο Χατζηκυριάκειο ίδρυμα Πειραιά μαζί με έναν από τους πιο σημαντικούς συνεργάτες και χορηγούς μας, την Menarini. Ήρθαμε να προσφέρουμε στιγμές χαράς στα παιδιά με τους αθλητές μας και να τους ευχηθούμε καλά Χριστούγεννα και καλές γιορτές. Είναι πολύ σημαντικό το έργο του ιδρύματος και όλων των ανθρώπων που συμμετέχουν σε αυτή την προσπάθεια».

Η Menarini Hellas, μία από τις 10 μεγαλύτερες φαρμακευτικές εταιρείες στην Ελλάδα, συμμετέχει στο Χορηγικό Πρόγραμμα της ΚΑΕ Ολυμπιακός ως επίσημος χορηγός.

Κατηγορία NEWS

Η Βιομηχανία Φαρμάκων DEMO ΑΒΕΕ, αυτά τα Χριστούγεννα επέλεξε να στηρίξει τρεις Μη Κυβερνητικούς Οργανισμούς με πολύχρονο και σημαντικό έργο για τα παιδιά.
• Δωρεά χρηματικού ποσού στον Πανελλήνιο Σωματείο Γονέων & Κηδεμόνων και Φίλων Ατόμων με αναπηρίες με την επωνυμία «ΕΡΜΗΣ». Το Σωματείο Ερμής, ιδρύθηκε το 1988, με σκοπό την παροχή υπηρεσιών σε άτομα με αναπηρία και εφέτος γιορτάζει τα 30 του χρόνια. Είναι το πρώτο Σωματείο που ιδρύθηκε στην Ελλάδα για τον σκοπό αυτό και σήμερα φιλοξενεί 100 άτομα, ηλικίας 16-50 ετών. Το ποσό που χορήγησε η DEMO θα αξιοποιηθεί από τον «ΕΡΜΗ» για την αγορά ειδών πρώτης ανάγκης, ηλεκτρικών συσκευών και επίπλων για να την ανακαίνιση του ξενώνα φιλοξενίας των μικρών και μεγάλων παιδιών.
• Δωρεά χρηματικού ποσού στον Οργανισμό Make a Wish (Κάνε Μία Ευχή Ελλάδος) ώστε να ενισχυθεί το έργο του και να εκπληρωθούν ακόμη περισσότερες ευχές παιδιών που έχουν ανάγκη, εξαιτίας σοβαρών ή ακόμη και σπάνιων ασθενειών. Τα τελευταία τέσσερα χρόνια η DEMO έχει συνεργασία και υποστηρίζει το Make A Wish εκτός από τη δωρεά χρηματικών ποσών και με μία σειρά από ενέργειες, όπως: αγορά «αστεριών της ευχής», συμμετοχή σε fund raising εκδηλώσεις και τέλος με τον εθελοντισμό των εργαζομένων της, καθώς κάθε χρόνο περίπου 90 εργαζόμενοι της DEMO συμμετέχουν στον Κλασσικό Μαραθώνιο της Αθήνας, με το ποσό συμμετοχής να πηγαίνει εκτός από τον ΣΕΓΑΣ και στον Οργανισμό.
• Επιπλέον η Βιομηχανία Φαρμάκων, πιστή στις σχέσεις που έχει δημιουργήσει χρόνια τώρα με τον Οργανισμό το «Χαμόγελο του Παιδιού», αγόρασε εκατοντάδες ευχητήριες κάρτες και μικρά δωράκια – γούρια από τα εργαστήρια του με στόχο να υποστηρίξει το έργο του, ενώ και στην εφετινή καθιερωμένη Χριστουγεννιάτικη Γιορτή για τα παιδιά των εργαζομένων της εταιρείας, κλήθηκαν και ήρθαν παιδιά από 5 Σπίτια του «Χαμόγελου».
Τέλος 800 βιβλία με τα μυθιστορήματα του Ιουλίου Βέρν και 900 βιβλία με cd για την εκμάθηση της Αγγλικής γλώσσας μοιράστηκαν σε «Χαμόγελο του Παιδιού» (14 σπίτια φιλοξενίας σε όλη την Ελλάδα), «Make a Wish» και από τη DEMO Β. Ελλάδος στα Ορφανοτροφεία «Μέλισσα» και «Παπάφειο», «Ελληνικό Παιδικό Χωριό» στο Φύλιρο και Παιδικό Χωριό SOS.

Κατηγορία NEWS

To site enaxeraki.gr, είναι η νέα ενημερωτική ιστοσελίδα που έχει έρθει στη ζωή μας για να εξηγήσει στα παιδιά τι είναι η Αρθρίτιδα αλλά και να βοηθήσει τους γονείς να μιλήσουν στα παιδιά για τη συγκεκριμένη νόσο. Το enaxeraki.gr, που αποτελεί μία πρωτοβουλία της φαρμακευτικής εταιρείας Roche Hellas υπό την αιγίδα της Ελληνικής Παιδορευματολογικής Εταιρείας (Ε.ΠΡ.Ε) και με την υποστήριξη του «Παιδικού Αντιρευματικού Αγώνα», που απαρτίζεται από το «Σύλλογο Γονέων και Κηδεμόνων Παιδιών με Χρόνιες Ρευματοπάθειες» και το «Σύλλογο Φίλων Παιδιών με Χρόνιες Ρευματοπάθειες», παρουσιάστηκε πρόσφατα σε ειδική συνέντευξη τύπου.
Οικοδεσπότης και μασκότ του enaxeraki.gr είναι ο «Άκης Χεράκης», μια ιδιαίτερα ευχάριστη και πρωτότυπη φιγούρα που συνοδεύει τα παιδιά στην πλοήγηση της ιστοσελίδας, τα ενημερώνει σχετικά με τη νόσο, που μοιράζεται μαζί τους έξυπνα μυστικά και κόλπα για τη βελτίωση της καθημερινότητάς τους, τα παρακινεί να παίξουν διασκεδαστικά παιχνίδια αλλά και να διαβάσουν ηλεκτρονικά τις ιστορίες για τις περιπέτειές του.
Την εκδήλωση άνοιξε με ένα θερμό καλωσόρισμα ο γνωστός σεφ κ. Άκης Πετρετζίκης, οικοδεσπότης του πολυχώρου “Kitchen Lab”, χαιρετίζοντας το σκοπό της πρωτοβουλίας.
Την ιστοσελίδα παρουσίασε αναλυτικά η κα Ξένια Καπόρη, Διευθύντρια Εξωτερικών Υποθέσεων της Roche Hellas, που δήλωσε: «Η Εταιρική Κοινωνική Ευθύνη αποτελεί για τη Roche Hellas βασικό πυλώνα των δραστηριοτήτων της, αποτυπώνοντας τη δέσμευση της εταιρείας απέναντι στο κοινωνικό σύνολο και στους Έλληνες ασθενείς. Η δέσμευση αυτή είναι για όλους εμάς ουσιαστική και την εφαρμόζουμε στην πράξη για περισσότερα από 40 χρόνια στην Ελλάδα, με ενέργειες που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες. Είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι που η προσπάθειά μας για κάλυψη της ανάγκης των παιδιών και των γονιών με αρθρίτιδα για πιο εξειδικευμένη και στοχευμένη ενημέρωση έχει βρει γόνιμο έδαφος να αναπτυχθεί αλλά και εξαιρετικούς εταίρους να την υποστηρίξουν».
Η κα Κυριακή Σπανίδου, Φυσιοθεραπεύτρια, Σύμβουλος-Μέλος ΔΣ του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων Παιδιών με Χρόνιες Ρευματοπάθειες σημείωσε πως «Σκοπός του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων των Παιδιών με Χρόνιες Ρευματοπάθειες είναι η ενεργός υποστήριξη των νοσούντων παιδιών και των οικογενειών τους, με στόχο τη βελτίωση της υγείας και της ποιότητας ζωής, καθώς και η αξίωση από την Πολιτεία της βέλτιστης δυνατής περίθαλψης και θεραπείας για το κάθε παιδί. Η ενημέρωση σε ό,τι αφορά το νόσημα, τόσο της οικογένειας όσο και του παιδιού που νοσεί, παίζει σημαντικό ρόλο για τη συμμόρφωση στη θεραπεία και για τη γενικότερη διαχείριση του νοσήματος. Πολλές φορές η επικοινωνία ενός τέτοιου ζητήματος στα παιδιά καθίσταται δύσκολη. Η διαδικτυακή πλατφόρμα enaxeraki.gr αποτελεί μία λύση στην ανάγκη προσέγγισης της πληροφορίας του νοσήματος στο παιδί με έναν πιο φιλικό τρόπο προς αυτό».
Η κα Δέσποινα Μαρίτση, Παιδίατρος-Ρευματολόγος Παίδων, Ακαδημαϊκή Υπότροφος Β´ Παιδιατρικής Κλινικής Ε.Κ.Π.Α & Λέκτορας Παιδιατρικής, Ιατρικής Σχολής, Πανεπιστημίου Κύπρου στην ομιλία της επικεντρώθηκε στην επιβάρυνση της Νεανικής Ιδιοπαθούς Αρθρίτιδας (ΝΙΑ) στα παιδιά, τονίζοντας ότι «Η ΝΙΑ αποτελεί το τρίτο συχνότερο χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας και μια σημαντική πρόκληση για όλη την οικογένεια. Φυσικά, όσο βαρύτερη είναι η νόσος, τόσο μεγαλύτερο είναι το φορτίο της για τα παιδιά που νοσούν αλλά και για τους φροντιστές τους. Για το λόγο αυτό, χρειάζεται να δοθεί βάση στην ενημέρωση-εκπαίδευση του ασθενούς και της οικογένειάς του για τη νόσο και τη θεραπεία αυτής, αλλά και στην υποστήριξη μιας ομαλής σωματικής και ψυχολογικής ανάπτυξης του παιδιού σε αυτή την ευαίσθητη περίοδο της ζωής του. Στο παρελθόν, η ΝΙΑ θεωρούταν σπάνιο και δυσίατο νόσημα χαρακτηριζόμενο από εξάρσεις και υφέσεις, το οποίο συνοδευόταν από υψηλή νοσηρότητα και μακροχρόνιες αναπηρίες. Στις μέρες μας, η έγκαιρη διάγνωση και η κατάλληλη θεραπεία έχουν αλλάξει τελείως τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τους ασθενείς αυτούς, οι οποίοι μπορούν να έχουν μια φυσιολογική ζωή».
Με τη σειρά του, ο κ. Παναγιώτης Τρόντζας, Ρευματολόγος, Διευθυντής του Ρευματολογικού Κέντρου Γ.Ν.Ν.Θ.Α. "Η Σωτηρία" και Πρόεδρος της Επιστημονικής Εταιρείας για τη Μυοσκελετική Υγεία (ΕΠ.Ε.Μ.Υ) αναφέρθηκε στη Ρευματοειδή Αρθρίτιδα (ΡΑ) στους ενήλικες, υπογραμμίζοντας ότι «Η ΡΑ είναι μια συστηματική, φλεγμονώδης, αυτοάνοση ασθένεια που μπορεί να οδηγήσει σε βαριά αναπηρία ήδη από τα πρώτα χρόνια της νόσου. Οι ασθενείς παρουσιάζουν πληθώρα βιολογικών, ψυχολογικών και κοινωνικών προβλημάτων που δυσχεραίνουν την εργασία και τη συμμετοχή σε οικογενειακές, κοινωνικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες. Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν αναλογιστούμε πως η πλειοψηφία τους είναι μητέρες ή γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, που είναι πολύ πιθανό να δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις σωματικές αλλά και τις ψυχικές απαιτήσεις της ανατροφής και φροντίδας των παιδιών τους, επηρεάζοντας ενδεχομένως αρχικά την ψυχολογία αλλά και αργότερα την ομαλή συναισθηματική ανάπτυξή τους. Για τους λόγους αυτούς, λοιπόν, η υποστήριξη των γονέων στην επικοινωνία με τα παιδιά τους γύρω από τα κλινικά και μη-κλινικά στοιχεία της νόσου, θεωρείται σημαντική παράμετρος ανακούφισης από το συναισθηματικό φορτίο αυτής. Ο ακρογωνιαίος λίθος της θεραπείας παραμένει, βέβαια, η έγκαιρη διάγνωση και η έναρξη πρώιμα – μέσα στους πρώτους 3-6 μήνες – επιθετικής θεραπείας με στόχο την ύφεση της νόσου».
Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το www.enaxeraki.gr

Κατηγορία ΥΓΕΙΑ-NEW
Τρίτη, 11 Δεκέμβριος 2018 14:14

Η κρίση αντικατοπτρίζεται στα παιδιά

Πριν από μερικές εβδομάδες πήρε το «τιμόνι» της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών από τα χέρια ενός από τους πιο σπουδαίους επιστήμονες της χώρας μας, τον κ. Γεώργιο Χρούσο. Πολυγραφότατη και η ίδια, με πλούσιο ερευνητικό και διδακτικό έργο, η δρ Χριστίνα Κανακά-Gantenbein, με τη σπάνια ηρεμία και τον πράο τόνο της φωνής της, είναι μια φωτισμένη καθηγήτρια που καθένας μας θα ήθελε να είχε. Γόνος ιατρικής οικογένειας, με παππού εκπαιδευτικό, υπηρετεί με πάθος και εμφανή αγάπη την Ιατρική. Στη συνέντευξη που παραχώρησε στο περιοδικό «ΔΥΟ» επισημαίνει τα κακώς κείμενα της σύγχρονης κοινωνίας και τις επιπτώσεις τους στην υγεία των παιδιών και των εφήβων, και καλεί τους γονείς να επιστρέψουν στις αξίες και στις παραδόσεις της χώρας μας: στη μεσογειακή διατροφή, στην οικογένεια, στις ρίζες του πολιτισμού μας. Όχι οπισθοδρομικά, αλλά ως βάση για να χτίσουν ένα καλύτερο μέλλον για τους ίδιους και τα παιδιά τους.


Συνέντευξη στη Νεκταρία Καρακώστα

Αναλαμβάνετε τη διεύθυνση της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής, διαδεχόμενη τον κ. Χρούσο. Ποιοι είναι οι στόχοι και οι προτεραιότητές σας;
Η Α’ Παιδιατρική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών είναι η αρχαιότερη παιδιατρική κλινική της χώρας. Έχει την έδρα της στο Νοσοκομείο Παίδων «Αγία Σοφία», το μεγαλύτερο παιδιατρικό νοσοκομείο των Βαλκανίων.
Προκαλεί πραγματικά δέος να διαδέχεται κανείς τους γίγαντες της Παιδιατρικής, που κάθισαν σε αυτό το γραφείο, όπως τον αείμνηστο Κωνσταντίνο Χωρέμη και τον αείμνηστο Νικόλαο Ματσανιώτη. Στη συνέχεια, έλαβαν τα ηνία καθηγητές όπως ο κ. Καττάμης, η κυρία Μεταξωτού, η οποία είναι η πρώτη γυναίκα διευθύντρια της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής, και τα τελευταία 17, σχεδόν 18 χρόνια, ο καθηγητής κ. Χρούσος, ο οποίος είναι μία μεγάλη μορφή της επιστήμης την οποία προσπαθούμε να αγγίξουμε, να φτάσουμε. Η Παιδιατρική Κλινική ήδη έχει ένα πολύ βαρύ φορτίο πίσω της. Αυτή είναι, όμως, και η μεγάλη πρόκληση. Είμαι παιδί αμιγώς ιατρικής
οικογένειας: Και οι δύο μου γονείς αλλά και τα δύο μου αδέλφια είναι γιατροί. Μπήκα στην Ιατρική Σχολή Αθηνών πρώτη, συγκεντρώνοντας την υψηλότερη βαθμολογία τότε για τα ανώτατα ιδρύματα, με μία αγάπη
και ένα πάθος για την Ιατρική. Γιατί έμαθα από τον παππού μου, ως δάσκαλο της ελληνικής γλώσσας, τη διδασκαλία και από τους γονείς μου την αγάπη για την ιατρική τέχνη. Για εμένα δεν υπήρχε άλλος δρόμος
παρά να υπηρετήσω την Ιατρική. Τελείωσα επίσης πρώτη, παίρνοντας υποτροφία από κληροδοτήματα του Πανεπιστημίου Αθηνών, για αυτό και νιώθω γέννημα θρέμμα όχι απλά της Αθήνας, αλλά και του Πανεπιστημίου.
Οι πρώτοι μου στόχοι είναι πραγματικά η εκπαίδευση σε κάθε τομέα, η εκπαίδευση των φοιτητών. Στο σημείο αυτό, θα πρέπει να επισημάνω ότι οι Έλληνες γιατροί δεν υστερούν σε τίποτα σε σχέση με τους ξένους.
Έχουμε στελεχώσει με γιατρούς κυριολεκτικά ολόκληρο τον κόσμο: Αυστραλία, Αφρική, Γερμανία, Σουηδία, Αγγλία. Οι φοιτητές μας και μετέπειτα γιατροί μας είναι δυνατά μυαλά και σε ένα πλαίσιο οργάνωσης, πραγματικά διαπρέπουν.


Πώς μπορούμε να κρατήσουμε τους νέους επιστήμονες στη χώρα μας, να ανακόψουμε το λεγόμενο brain drain;
Αυτό είναι μία κατάσταση που προκαλεί πόνο. Η Ελλάδα κάποτε έβγαζε μετανάστες εργατικά χέρια και αυτή τη στιγμή βγάζει δυνατά μυαλά σε όλους τους τομείς, παιδιά που σπούδασαν χάρη στις θυσίες της ελληνικής οικογένειας. Όλο αυτό όμως αντανακλάται και εισπράττεται στο εξωτερικό. Η ελπίδα της χώρας είναι να αναστηθεί με τα παιδιά της που θα ξαναγυρίσουν. Πρέπει να δώσουμε την ελπίδα στους νέους μας να πάνε να
πάρουν γνώσεις από το εξωτερικό και τη δίψα να γυρίσουν στην πατρίδα τους.
Πιστεύω ότι το ξεπέταγμα της Ελλάδας μέσα από την κρίση θα γίνει χάρη στον πολιτισμό μας και χάρη στην οικογένεια. Φτάνει να ξαναγυρίσουμε στις δικές μας αξίες.

Πώς έχει αλλάξει ο χάρτης των παιδιατρικών παθήσεων τα τελευταία χρόνια;
Πρώτα από όλα, έχουν μειωθεί σημαντικά τα ποσοστά των λοιμωδών νόσων, αφενός λόγω των καλύτερων δυνατοτήτων περίθαλψης και υγιεινής, αφετέρου γιατί και η ίδια η Παιδιατρική άλλαξε χαρακτήρα.
Δεν εστιάζει μόνο στην απουσία της αρρώστιας, αλλά στη διαφύλαξη της σωματικής και της ψυχικής υγείας των παιδιών.

Ο παιδίατρος είναι πλέον ο μόνος οικογενειακός γιατρός που αγκαλιάζει την οικογένεια στα πιο ευαίσθητα πρώτα βήματα του παιδιού: από το θηλασμό, όπου θα πρέπει όλοι μας να είμαστε όχι απλώς υποστηρικτές,
αλλά να ενισχύσουμε τη γυναίκα, αλλά και πιο πριν. Στη διατροφή της νέας κοπέλας που θα φέρει στον κόσμο το παιδί, στην αποφυγή του καπνίσματος, στην ψυχική υγεία της μέλλουσας μητέρας. Έχει βρεθεί ότι
η ενδομήτρια ζωή επηρεάζεται κατά πολύ από την ψυχική κατάσταση της μητέρας, ενώ και μετά τον τοκετό, μητέρα και βρέφος αποτελούν τους πρώτους μήνες της ζωής του μωρού συγκύτιο. Ακόμη και το χτύπημα της
καρδιάς της μητέρας, όταν είναι αγχωμένη ή νιώθει ανασφάλεια, μεταφέρεται στο παιδί.

Ας μιλήσουμε για μια από τις αρνητικές πρωτιές της Ελλάδας - το ζήτημα της παιδικής παχυσαρκίας.
Από την υπερβολική μας αγάπη να τα δώσουμε στα παιδάκια μας όλα, τα έχουμε φορτώσει με ξένες γλώσσες, με υποχρεώσεις, με μαθήματα, καταργώντας τους το παιχνίδι, το να βγουν έξω και να παίξουν.
Βέβαια, υπάρχει και ο φόβος, το πού θα αφήσουμε το παιδί έξω χωρίς επίβλεψη. Όλο αυτό όμως δημιουργεί μια αλυσίδα που τελικά οδηγεί στην παχυσαρκία. Επίσης, η εργαζόμενη μαμά πολύ συχνά αναγκάζεται
λόγω έλλειψης χρόνου να δώσει κάτι τυποποιημένο, κάτι έτοιμο, σαν σνακ στο σχολείο.
Και εδώ οι παιδίατροι έχουν μεγάλο κομμάτι ευθύνης - είναι σημαντικό να καθοδηγήσουν σωστά τους νέους γονείς. Η φωνή της μαμάς πρέπει να είναι πιο δυνατή από τη φωνή της μίμησης. Όταν το άλλο παιδί παίρνει
στο σχολείο το σακουλάκι με τα γαριδάκια και τα πατατάκια, θα πρέπει να εξηγηθεί στο δικό μας παιδί γιατί παίρνει το μήλο, το πορτοκάλι, την μπανάνα.

Τι θα μπορούσαμε να κάνουμε σε επίπεδο πρόληψης;
Ενημέρωση. Το πιο σημαντικό όμως είναι το δικό μας παράδειγμα. Πολλές φορές στα ιατρεία παχυσαρκίας βλέπουμε την παχύσαρκη μαμά να φέρνει το παιδί και να λέει «άσε με εμένα, δες εσένα τι θα σου πει ο
γιατρός». Μα το παράδειγμα του γονιού είναι το πιο ισχυρό κίνητρο για το παιδί.
Και, το κυριότερο, δεν πρέπει να περνάμε στο παιδί αρνητικά μηνύματα. Δεν πρέπει να λέμε στο παιδί «μη φας», αλλά να του λέμε να βγει έξω να παίξει. Είναι σημαντικό να προάγουμε το θετικό μήνυμα και όχι το
αρνητικό. Γιατί, δυστυχώς, το αρνητικό μήνυμα οδηγεί σε χαμηλή αυτοεκτίμηση, με αποτέλεσμα το παιδί να κλείνεται στον εαυτό του, να αυξάνει την κατανάλωση τροφής και να δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος.
Σαφώς η πρόληψη είναι σημαντική, αλλά όταν βλέπουμε ένα παχύσαρκο παιδί δεν θα πρέπει να του μιλάμε με αφοριστικά λόγια.
Πρέπει να είμαστε πάρα πολύ καθησυχαστικοί. Γιατί είναι καλύτερο να έχουμε ένα ευτυχισμένο παιδί με λίγα περισσότερα κιλά, παρά ένα δυστυχισμένο παιδί με νευρογενή ανορεξία.

Ας μιλήσουμε για την κρίση. Έχει παρατηρηθεί λόγω κρίσης αύξηση σε κάποια νοσήματα;
Η κρίση γίνεται πρώτα από όλα εμφανής στην ανασφάλεια των γονέων που φέρνουν τα παιδιά στα εξωτερικά ιατρεία – είναι πολύ πιο επιθετικοί, δεν αντέχουν να περιμένουν ή ανησυχούν ότι αν περιμένουν θα χάσουν τη δουλειά τους. Όλη αυτή η κατάσταση αντικατοπτρίζεται στο παιδί, το παιδί μπορεί να εμφανίσει ανασφάλεια, κοιλιακά άλγη που δεν έχουν υπόστρωμα οργανικό και είναι ψυχοσωματικά, ενώ στην εφηβεία εμφανίζονται πονοκέφαλοι και άλλες μορφές σωματοποίησης του άγχους.

Ένα θέμα που δυστυχώς έχει γίνει επίκαιρο, επειδή μας έφερε επιδημίες όπως αυτή της ιλαράς, είναι το αντιεμβολιαστικό κίνημα.
Στη Γερμανία και στην Ελβετία όπου εκπαιδεύτηκα, αυτά τα κινήματα υπήρχαν ήδη από τη δεκαετία του ’90. Και ιδιαίτερα έντονη αντιεμβολιαστική τάση υπήρχε και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι πολύ σημαντικός ο ρόλος
μας ως παιδιάτρων να ευαισθητοποιούμε και να ενημερώνουμε τους γονείς, να τους καθησυχάζουμε. Το να προσκαλούμε κάτι πραγματικά επικίνδυνο (όπως έγινε με την επανεμφάνιση της ιλαράς), φοβούμενοι κάτι μη χειροπιαστό, είναι εγκληματικό.
Μιλάμε για νοσήματα που είχαν εξαφανιστεί στο βαθμό που γιατροί παθολόγοι δεν μπορούσαν να αναγνωρίσουν τα εξανθηματικά νοσήματα. Νοσήματα που είχαν εξαφανιστεί, αναδύονται εκ νέου λόγω του
αντιεμβολιαστικού κινήματος.
Δυστυχώς σήμερα, κάθε γονιός, ανεξάρτητα από το γνωστικό και γνωσιακό του υπόστρωμα, διαβάζει μέσω Διαδικτύου πληροφορίες που δεν είναι έγκυρες και έρχεται με έναν επιθετικό τρόπο στο γιατρό,
έχοντας κάνει σχεδόν διάγνωση! Κι εγώ μπορώ να διαβάσω πώς χτίζεται ένα σπίτι, δεν μπορώ όμως να πάω να το χτίσω.
Είναι πολύ σημαντικό ο γιατρός να χτίσει μια σχέση εμπιστοσύνης με το γονιό. Δεν μπορούμε να του πούμε «μη διαβάσεις», γιατί θα το κάνει. Ο ρόλος μας όμως είναι να εκπαιδεύσουμε το γονιό ώστε να μπορεί να
φιλτράρει ποια πληροφορία είναι έγκυρη και ποια όχι.

 

Σε κάποιες χώρες επιβάλλονται πλέον πρόστιμα στους γονείς που δεν εμβολιάζουν τα παιδιά τους. Θεωρείτε πως θα έπρεπε να γίνει κάτι αντίστοιχο κι εδώ;
Αναζητούμε λύση και πιστεύουμε ότι ο γονιός θα πρέπει ενυπόγραφα (όπως γίνεται και με το θηλασμό) να δηλώνει ότι, αν και έχει ενημερωθεί για τα οφέλη του εμβολιασμού, αρνείται την κάλυψη του παιδιού.

Έχετε γράψει ένα βιβλίο για τη ζωή με τον νεανικό διαβήτη. Ποιο είναι το σημαντικότερο μήνυμα που περνάτε με αυτό το βιβλίο; Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα είναι αφιερωμένη στην οικογένεια, θα ήθελα λοιπόν να ρωτήσω πόσο σημαντικός είναι ο ρόλος της οικογένειας στη διαχείριση της νόσου;

Η οικογένεια θα πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι το παιδάκι που έχει διαβήτη ανήκει στην οικογένεια. Όλοι το ίδιο φαγητό θα φάνε, όλοι τις ίδιες δραστηριότητες θα κάνουν. Όσο πιο θετικά είναι τα μηνύματα
τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να δούμε τα παιδιά με διαβήτη να ανθίζουν. Έχουμε επιστήμονες με διαβήτη, που ο διαβήτης όχι μόνο δεν υπήρξε εμπόδιο, αλλά βοήθησε
στην ανέλιξή τους. Το παιδί με διαβήτη και θα αθληθεί και θα σπουδάσει, θα πάει και στο πάρτι και στην πενθήμερη. Ο διαβήτης απαιτεί απλώς μια πειθαρχημένη σκέψη και πράξη. Και, ευτυχώς, με τις νέες
δυνατότητες (αντλίες, στιλό ινσουλίνης) μπορούμε να τα πραγματοποιήσουμε.

 

Ποια είναι τα σημαντικότερα προβλήματα της εφηβικής ηλικίας;
Επειδή συζητήσαμε για τον διαβήτη, θα πρέπει να πούμε ότι η εφηβεία είναι η πιο εκρηκτική φάση, όπου δυστυχώς ο διαβήτης δεν ρυθμίζεται. Έχουμε 2,5 φορές πιο συχνά διατροφικές διαταραχές
στις έφηβες που πάσχουν από διαβήτη γιατί πολύ συχνά συνυπάρχουν θέματα κατάθλιψης, θέματα «γιατί εγώ;».
Πρέπει στην εφηβεία τα παιδιά μας να τα αγκαλιάσουμε. Σιγά σιγά η μητέρα που κατακλύζει το ιατρείοπρέπει να απομακρυνθεί και να πάρει το χώρο του το παιδί/ έφηβος.
Γενικά, τα τελευταία χρόνια έχουν αναπτυχθεί πολύ το σκέλος της εφηβικής υγείας και τα τμήματα εφηβικής ιατρικής, και είναι πολύ σημαντικά γιατί ο παιδίατρος, ο οποίος πρέπει να συνεχίσει να παρακολουθεί το παιδί, έχει χτίσει μια σχέση εμπιστοσύνης μαζί του. Είναι σημαντικό ο παιδίατρος να μπορεί να συμβουλεύσει τον έφηβο, ακόμη και για θέματα ψυχικής, σεξουαλικής υγείας ή άλλα θέματα που τον
απασχολούν.

Συμβουλές στους σύγχρονους γονείς

Να εμπιστεύονται το ένστικτό τους.
Να δίνουν τα ίδια μηνύματα στα παιδιά. Είναι καταστροφικό να υπάρχει αντιπαλότητα μεταξύ των γονέων και τα παιδιά να εισπράττουν εντελώς διαφορετικά μηνύματα.
Να βάζουν όρια στο παιδί. Δεν αγαπάμε περισσότερο το παιδί όταν το αφήνουμε χωρίς όρια. Το παιδί χρειάζεται όρια. Η ρήση που λέει «όσο είναι μικρό δώσ’ του ρίζες να ξέρει πού να στηριχθεί και όταν
μεγαλώσει δώσ’ του φτερά για να κάνει το όνειρό του πραγματικότητα», αντικατοπτρίζει ακριβώς το ρόλο του γονιού.
Να γυρίσουν στη μεσογειακή διατροφή. Είναι ντροπή στη χώρα μας που γέννησε τη μεσογειακή, την κρητική, διατροφή να έχουμε τα περισσότερα παχύσαρκα παιδιά. Είναι κρίμα να
δίνουμε τα φώτα μας σε όλον τον κόσμο, για τα λαχανικά, για τα όσπρια, για τη σημασία της ελιάς, της ντομάτας, και εμείς να μην έχουμε στο τραπέζι μας σαλάτα και φρούτα.

Να διαβάζουν τα παιδιά λογοτεχνία και να μην περνούν τις ώρες τους μπροστά στις οθόνες. Το λεξιλόγιο των παιδιών έχει πλέον περιοριστεί – τα παιδιά γράφουν με greeklish και ιδιωματισμούς. Αυτό που θα πρέπει να
θυμόμαστε είναι ότι η χρήση της γλώσσας αντικατοπτρίζει και την πολυπλοκότητα της σκέψης. Είναι κρίμα να περιορίζεται αυτός ο πλούτος. Πρέπει να ξαναγυρίσουμε στην αρχαιοελληνική, στη χριστιανική, γενικά στη δική μας παράδοση. Όχι οπισθοδρομικά, αλλά χρησιμοποιώντας τα δημιουργικά για να χτίσουμε γερές βάσεις.
Να αφήνουν στα παιδιά χρόνο για παιχνίδι. Το παιχνίδι είναι ουσιαστικό κομμάτι της ανάπτυξης του παιδιού, όχι μόνο το παιχνίδι έξω, αλλά και το επιτραπέζιο παιχνίδι με τα μέλη της οικογένειας. Η
οικογένεια πρέπει να επικοινωνεί.

Να εμβολιάζουν τα παιδιά τους.

 

 

Κατηγορία ΥΓΕΙΑ-NEW

Η Βιταμίνη D προάγει την απώλεια σωματικού βάρους και βελτιώνει παράγοντες καρδιομεταβολικού κινδύνου και ψυχικής υγείας σε υπέρβαρα και παχύσαρκα παιδιά και εφήβους, σύμφωνα με μελέτη που παρουσιάστηκε στο 57ο Ετήσιο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας (ESPE, European Society for Pediatric Endocrinology). Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι η θεραπεία υποκατάστασης με βιταμίνη D, σε περίπτωση έλλειψης ή ανεπάρκειάς της, μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας αποτελεσματικής στρατηγικής για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας κατά την παιδική και εφηβική ηλικία, και να μειώσει τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών της, όπως η καρδιαγγειακή νόσος και ο διαβήτης τύπου 2, στην ενήλικη ζωή.
Η παχυσαρκία αποτελεί ένα από τα πιό σημαντικά προβλήματα δημόσιας υγείας του 21ου αιώνα, και έχει πάρει διαστάσεις ‘επιδημίας’ τόσο στη χώρα μας όσο και στον υπόλοιπο κόσμο. Στην Ελλάδα, τα ποσοστά υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών ηλικίας 2-5 ετών ανέρχονται σε 14.6% και 5.7%, αντίστοιχα, ενώ τα ποσοστά υπέρβαρων και παχύσαρκων παιδιών και εφήβων ηλικίας 6-12 ετών ανέρχονται σε 30.9% και 10.3%, αντίστοιχα. Η παχυσαρκία κατά την παιδική και εφηβική ηλικία οδηγεί σε παχυσαρκία κατά την ενήλικη ζωή. Οι επιπλοκές της παχυσαρκίας περιλαμβάνουν ινσουλινοαντοχή και διαβήτη τύπου 2, υπέρταση, διαταραχές του ενδοθηλίου, καρδιαγγειακά προβλήματα, υπερλιπιδαιμία, και διαταραχές της νεφρικής λειτουργίας, και ευθύνονται για σημαντική αύξηση της νοσηρότητας και θνησιμότητας, καθώς και για σημαντικά υψηλό ποσοστό των δαπανών δημόσιας υγείας για την αντιμετώπιση των επιπλοκών της.
Η έλλειψη ή ανεπάρκεια της βιταμίνης D σχετίζεται με την παχυσαρκία, με την ακριβή φύση αυτής της σχέσης να αποτελεί αντικείμενο εντατικής έρευνας από την επιστημονική κοινότητα. Ωστόσο, η επίδραση της θεραπείας υποκατάστασης της βιταμίνης D στο σωματικό βάρος και την υγεία των παχύσαρκων παιδιών και εφήβων δεν έχει μελετηθεί ακόμη.
Στη μελέτη αυτή, ο κ. Χρήστος Γιαννιός, Παιδίατρος, Υποψήφιος Διδάκτωρ, η Καθηγήτρια Παιδιατρικής-Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας, κ. Ευαγγελία Χαρμανδάρη και οι συνεργάτες τους στην Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Νοσοκομείο Παίδων ‘Η Αγία Σοφία’, αξιολόγησαν 220 υπέρβαρα ή παχύσαρκα παιδιά και εφήβους με υποβιταμίνωση D, τα οποία μελετήθηκαν προοπτικά και τυχαιοποιήθηκαν στην ομάδα παρέμβασης (n = 109) και στην ομάδα ελέγχου (n = 111). Οι συμμετέχοντες στην ομάδα παρέμβασης έλαβαν αρχικά 50.000 IU βιταμίνης D μία φορά την εβδομάδα για 6 εβδομάδες, και στη συνέχεια δόση συντήρησης με βιταμίνη D σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Ενδοκρινολογικής Εταιρείας για την πρόληψη και αντιμετώπιση της υποβιταμίνωσης D. Οι συγκεντρώσεις της βιταμίνης D, η ηπατική, νεφρική και θυρεοειδική λειτουργία, οι καρδιομεταβολικές παράμετροι, η αρτηριακή πίεση, η σύσταση του σώματος και η ψυχική υγεία αξιολογήθηκαν κατά την έναρξη της μελέτης και 12 μήνες αργότερα.
Τα παιδιά και οι έφηβοι που έλαβαν θεραπεία υποκατάστασης με βιταμίνη D είχαν σημαντικά χαμηλότερο δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) και σωματικό λίπος, χαμηλότερες συγκεντρώσεις ολικής χοληστερόλης, και υψηλότερες συγκεντρώσεις HDL-χοληστερόλης συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου. Επιπλέον, σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου, τα άτομα που έλαβαν θεραπεία με βιταμίνη D παρουσίαζαν σε σημαντικά μικρότερο βαθμό άγχος, υπερκινητικότητα, έλλειψη προσοχής και επιθετική συμπεριφορά, γεγονός που υποδεικνύει ότι η βιταμίνη D βελτίωσε τα προβλήματα που σχετίζονται με το άγχος, την συμπεριφορά και το συναίσθημα στα υπέρβαρα και παχύσαρκα παιδιά και εφήβους.
«Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι η θεραπεία υποκατάστασης της βιταμίνης D, σε περίπτωση έλλειψης ή ανεπάρκειάς της, ενδεχομένως να μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών και μεταβολικών επιπλοκών στα υπέρβαρα και παχύσαρκα παιδιά στην ενήλικη ζωή, καθώς και να βελτιώνει την ψυχική τους υγεία», δήλωσε η επικεφαλής της ερευνητικής μελέτης κ. Ευαγγελία Χαρμανδάρη.
Η Kαθηγήτρια κ. Ευαγγελία Χαρμανδάρη επισημαίνει ότι, «Αν και τα αρχικά ευρήματα υποδεικνύουν ότι η βιταμίνη D θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, υπάρχει έλλειψη στοιχείων για την ασφάλεια και τις μακροχρόνιες επιδράσεις της υποκατάστασής της, ιδιαίτερα όταν δεν υπάρχει έλλειψη ή ανεπάρκεια βιταμίνης D. Ωστόσο, εάν το παιδί σας είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο, σας συνιστώ ανεπιφύλακτα να συμβουλευτείτε τον προσωπικό σας ιατρό και να προγραμματίσετε μια εξέταση προσδιορισμού των συγκεντρώσεων της βιταμίνης D».

Ιατρείο Αντιμετώπισης Αυξημένου Βάρους Σώματος
Οι ασθενείς που έλαβαν μέρος στην μελέτη αυτή παρακολουθούνται στο Ιατρείο Αντιμετώπισης Αυξημένου Βάρους Σώματος, το οποίο λειτουργεί καθημερινά στη Μονάδα Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Διαβήτη της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Νοσοκομείο Παίδων ‘Η Αγία Σοφία’. Το Ιατρείο είναι στελεχωμένο με Ιατρικό προσωπικό, Διατροφολόγο, Καθηγητή Φυσικής Αγωγής και Παιδοψυχολόγο. Τα παιδιά και οι έφηβοι που παρακολουθούνται από εμάς, αξιολογούνται κλινικά και εργαστηριακά ανά τακτά χρονικά διαστήματα χωρίς οικονομική επιβάρυνση. Σήμερα, έχουμε 3000 περίπου παιδιά και εφήβους που αξιολογούνται στο Ιατρείο μας. Πρόσφατη ανάλυση των δεδομένων μας έδειξε ότι οι παρεμβάσεις που εφαρμόσαμε οδήγησαν σε ελάττωση του ποσοστού παχυσαρκίας κατά 30% και της υπερβαρότητας κατά 35%.

Κατηγορία ΔΙΑΤΡΟΦΗ-NEW

Η Novartis ανακοίνωσε ότι το επιστημονικό περιοδικό New England Journal of Medicine (NEJM) δημοσίευσε τα πλήρη αποτελέσματα από τη Φάσης ΙΙΙ κλινική μελέτη-ορόσημο PARADIGMS για τη φινγκολιμόδη, την πρώτη στο είδος της ελεγχόμενη, τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη που έχει σχεδιαστεί ειδικά για παιδιά και εφήβους (ηλικίας 10 έως 17 ετών) με υποτροπιάζουσες μορφές Πολλαπλής Σκλήρυνσης (RMS). Τα παιδιά και οι έφηβοι με Πολλαπλή Σκλήρυνση παρουσιάζουν πιο συχνές και συχνά πιο σοβαρές υποτροπές από εκείνες που παρατηρούνται στους ενήλικες πάσχοντες από Πολλαπλή Σκλήρυνση. Η αρνητική επίδραση των υποτροπών στην κινητικότητα, τη μνήμη και τη σκέψη, δεν επιτρέπει στους ασθενείς αυτούς να απολαύσουν πλήρως τα παιδικά και εφηβικά τους χρόνια, συχνά προκαλώντας τους αίσθημα απομόνωσης και ανησυχίας. Η μελέτη PARADIGMS πέτυχε το πρωτεύον καταληκτικό σημείο, που ήταν η σημαντική μείωση του ρυθμού υποτροπών σε σύγκριση με την ενδομυϊκή χορήγηση ιντερφερόνης βήτα-1α σε διάστημα έως και δύο ετών3. Επίσης, η μελέτη πέτυχε διάφορα δευτερεύοντα κλινικά και απεικονιστικά καταληκτικά σημεία.
«Θα ήθελα να ευχαριστήσω όλα τα παιδιά που συμμετείχαν στη μελέτη PARADIGMS, καθώς και τις οικογένειές τους που συνέβαλαν στην ουσιαστική αλλαγή της προοπτικής για τους παιδιατρικούς ασθενείς που πάσχουν από υποτροπιάζουσα ΠΣ», δήλωσε η Δρ. Tanuja Chitnis, κύρια ερευνήτρια της μελέτης PARADIGMS, Διευθύντρια του Partners Pediatric Multiple Sclerosis Center, Massachusetts General Hospital, Βοστώνη, Η.Π.Α. και ερευνήτρια στο Ann Romney Center, Brigham and Women's Hospital, Βοστώνη, Η.Π.Α. «Τα εν λόγω δεδομένα, τα οποία δημοσιεύθηκαν σήμερα, θα βοηθήσουν σημαντικά στην προώθηση της γνώσης και της κατανόησης εντός της κοινότητας της ΠΣ σχετικά με τον τρόπο αξιολόγησης και θεραπείας των παιδιατρικών ασθενών με ΠΣ».
Τα αποτελέσματα της κλινικής μελέτης PARADIGMS καταδεικνύουν ότι, σε σύγκριση με την ιντερφερόνη βήτα-1α, η φινγκολιμόδη:
• Μείωσε σημαντικά τον ρυθμό υποτροπών κατά 82% (p<0,001) και επιβράδυνε τον χρόνο έως την πρώτη υποτροπή, καθώς ένα εκτιμώμενο ποσοστό 85,7% των ασθενών που έλαβαν θεραπεία με φινγκολιμόδη ήταν ελεύθερο υποτροπών στους 24 μήνες, έναντι ποσοστού 38,8% των ασθενών που έλαβαν θεραπεία με ιντερφερόνη βήτα-1α (p<0,001)
• Μείωσε σημαντικά κατά 53% τον αριθμό των νέων ή προσφάτως διευρυμένων Τ2 εστιών για διάστημα έως και 24 μηνών (p<0,001). Επίσης, μείωσε σημαντικά κατά 66,0% τον μέσο αριθμό των Τ1 εστιών που προσλαμβάνουν γαδολίνιο ανά μαγνητική τομογραφία στους 24 μήνες (p<0,001). Ο αριθμός και ο όγκος των εστιών σχετίζονται με αυξημένα ποσοστά υποτροπών και εξέλιξη της αναπηρίας
• Σε επιπρόσθετες αναλύσεις, μείωσε σημαντικά τον ετησιοποιημένο ρυθμό απώλειας εγκεφαλικού όγκου (εγκεφαλική ατροφία) κατά 40%
Το προφίλ ασφάλειας της φινγκολιμόδης σε αυτήν τη μελέτη συμβαδίζει συνολικά με εκείνο που παρατηρήθηκε σε προηγούμενες κλινικές δοκιμές σε ενήλικες.
«Η μελέτη PARADIGMS καταδεικνύει πραγματικά τη δέσμευση της Novartis για επαναπροσδιορισμό της φροντίδας που παρέχεται σε νέους ασθενείς με νευρολογικές παθήσεις», δήλωσε ο Danny Bar-Zohar, Global Head, Neuroscience Development της Novartis. «Είναι πρωτοποριακή με όλη τη σημασία της λέξης, παρουσιάζοντας τη συνεργατική προσέγγιση που ακολουθήθηκε με όλους τους φορείς και τους επιστημονικούς κλάδους, προκειμένου να περάσει στο επόμενο επίπεδο η κατανόηση των μοναδικών χαρακτηριστικών των παιδιατρικών ασθενών με ΠΣ. Πλέον, προτεραιότητά μας είναι η συνέχιση των συζητήσεων με υγειονομικές αρχές παγκοσμίως, ώστε να διατεθεί η φινγκολιμόδη στους νέους ασθενείς που το έχουν ανάγκη, το συντομότερο δυνατόν».
Η φινγκολιμόδη αποτελεί καθιερωμένη θεραπεία της ΠΣ στον ενήλικο πληθυσμό, καθώς έχει χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία περισσότερων από 255.000 ασθενών τόσο σε κλινικές δοκιμές όσο και στο μετεγκριτικό πλαίσιο, με περίπου 566.000 έτη εμπειρίας ασθενών συνολικά.

Κατηγορία NEWS

Η Novartis ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή Φαρμάκων για Ανθρώπινη Χρήση (CHMP) του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA) συνέστησε την έγκριση της φινγκολιμόδης για τη θεραπεία παιδιών και εφήβων ηλικίας από 10 έως 17 ετών με υποτροπιάζουσες διαλείπουσες μορφές πολλαπλής σκλήρυνσης (RRMS). Εάν εγκριθεί, η φινγκολιμόδη αναμένεται να αποτελέσει την πρώτη από του στόματος τροποποιητική της νόσου θεραπεία που ενδείκνυται για αυτούς τους ασθενείς βασισμένη σε μια τυχαιοποιημένη, ελεγχόμενη κλινική μελέτη. Ο νεαρότερος σε ηλικία πληθυσμός ασθενών με ΠΣ εμφανίζει διπλάσιες έως τριπλάσιες σε αριθμό υποτροπές σε σύγκριση με τους ενήλικες ασθενείς, οι οποίες συχνά οδηγούν σε χειρότερη πρόγνωση και πρωιμότερη αναπηρία, σε σύγκριση με την ΠΣ των ενηλίκων2. Εάν εγκριθεί, η φινγκολιμόδη θα μπορούσε να καλύψει την επείγουσα ανάγκη αυτών των νέων ανθρώπων. Αυτή η άδεια κυκλοφορίας θα επεκτείνει το ηλικιακό εύρος της φινγκολιμόδης, μίας από τις περισσότερο συνταγογραφούμενες θεραπείες της ΠΣ παγκοσμίως. Η φινγκολιμόδη έχει ήδη εγκριθεί στην Ευρώπη για ενήλικες ηλικίας 18 ετών και άνω που πάσχουν από RRMS.
«Η πρώιμη έναρξη της ΠΣ έχει τεράστιο αντίκτυπο στη ζωή των παιδιών, από τη συμμετοχή τους σε αθλητικές δραστηριότητες έως τη φοίτησή τους στο σχολείο ή την απόλαυση στιγμών με τους φίλους και την οικογένειά τους. Χρειάζεται να καλύψουμε την επείγουσα ανάγκη για νέες και αποτελεσματικές θεραπείες, και με τη φινγκολιμόδη ίσως να έχουμε πλέον στη διάθεσή μας μια επιλογή που μπορεί να κάνει ουσιαστική διαφορά για τους νέους ασθενείς», δήλωσε ο Paul Hudson, Chief Executive Officer της Novartis Pharmaceuticals. «Η εν λόγω θετική γνωμοδότηση από τη CHMP καταδεικνύει την ασίγαστη αφοσίωσή μας στον επαναπροσδιορισμό της φροντίδας των ασθενών με ΠΣ ανεξαρτήτως ηλικίας. Είμαστε ενθουσιασμένοι που βρισκόμαστε ένα βήμα πιο κοντά στην παροχή αυτής της τόσο αναγκαίας θεραπείας σε νέους ασθενείς με ΠΣ σε ολόκληρη την Ευρώπη».
«Η σημερινή θετική γνωμοδότηση από τη CHMP αποτελεί μια καθοριστική εξέλιξη για τα παιδιά και τους εφήβους που πάσχουν από ΠΣ», δήλωσε ο Pedro Carrascal, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Πλατφόρμας για την Πολλαπλή Σκλήρυνση. «Οι νέοι ευρωπαίοι ασθενείς και οι οικογένειές τους, που διατηρούσαν επί μακρόν ελπίδες για την ύπαρξη μιας αποτελεσματικής τροποποιητικής της νόσου θεραπείας, θα μπορούσαν σύντομα να έχουν στη διάθεσή τους μια νέα θεραπευτική επιλογή για να ανακουφίσουν τον καταστροφικό αντίκτυπου αυτής της πάθησης».
Η θετική γνωμοδότηση της CHMP βασίζεται στην κλινική μελέτη PARADIGMS, την πρώτη στο είδος της κλινική μελέτη για την ΠΣ που σχεδιάστηκε ειδικά για παιδιά και εφήβους ηλικίας 10 έως 17 ετών. Τα αποτελέσματα από τη διπλά τυφλή, τυχαιοποιημένη, πολυκεντρική κλινική μελέτη Φάσης ΙΙΙ της φινγκολιμόδης έναντι της ιντερφερόνης βήτα-1α καταδεικνύουν ότι, σε σύγκριση με την ιντερφερόνη βήτα-1α, η φινγκολιμόδη μείωσε σημαντικά τον ετησιοποιημένο ρυθμό υποτροπών κατά 82% (σχετική διαφορά με την ιντερφερόνη βήτα-1α, p<0,001) και επιβράδυνε τον χρόνο έως την πρώτη υποτροπή. Επιπλέον, μείωσε σημαντικά κατά 53% τον αριθμό των νέων ή προσφάτως διευρυμένων σε μέγεθος T2 εστιών για διάστημα έως και 24 μηνών (p<0,001) και τον ετησιοποιημένο ρυθμό απώλειας εγκεφαλικού όγκου (εγκεφαλική ατροφία) κατά 40%4. Τα πλήρη δεδομένα της μελέτης PARADIGMS δημοσιεύθηκαν πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό New England Journal of Medicine.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα αξιολογήσει τη γνωμοδότηση της CHMP επιτροπής και αναμένεται να εκδώσει την τελική της απόφαση εντός τριών μηνών. Η απόφαση θα ισχύει και για τα 28 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συν την Ισλανδία, τη Νορβηγία και το Λιχτενστάιν. Η φινγκολιμόδη έλαβε έγκριση από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των Η.Π.Α. (FDA) για τη θεραπεία παιδιών και εφήβων ηλικίας 10 ετών και άνω που πάσχουν από ΠΣ στις 11 Μαΐου 2018.

Κατηγορία NEWS

Σε παιδιά και εφήβους που ζουν με διαβήτη τύπου 1, η ινσουλίνη faster aspart (μια υπερταχείας δράσης νεότερη φαρμακοτεχνική μορφή της ινσουλίνης faster aspart) θα μπορούσε να είναι μια επιλογή για την καλύτερη διαχείριση των επιπέδων γλυκόζης πλάσματος, όταν αυτή χρησιμοποιείται ως μέρος ενός σχήματος πολλαπλών ενέσεων (σχήμα basal-bolus).
Νέα δεδομένα παρουσιάστηκαν στο «44th Annual Conference of the International Society for Pediatric and Adolescent Diabetes» (ISPAD), τα οποία έδειξαν ότι ο πληθυσμός της μελέτης ο οποίος έλαβε την ινσουλίνη faster aspart πέτυχε μεγαλύτερες μειώσεις στα συνολικά επίπεδα γλυκόζης πλάσματος (HbA1c), σε σύγκριση με την ομάδα που έλαβε συμβατική ινσουλίνη aspart, όταν και τα δύο σκευάσματα χορηγήθηκαν την ώρα του γεύματος [estimated treatment difference (ETD) -0.17%]. Επιπρόσθετα, παρατηρήθηκαν σημαντικά χαμηλότερα μεταγευματικά επίπεδα γλυκόζης πλάσματος στη 1 ώρα μετά το γεύμα με την ινσουλίνη faster aspart σε σύγκριση με τη συμβατική ινσουλίνη aspart.
“Η ινσουλίνη faster aspart έχει ήδη βοηθήσει στη μείωση των προκλήσεων σχετικά με τον έλεγχο των μεταγευματικών επιπέδων σακχάρου στους ενήλικες με διαβήτη και είναι αισιόδοξο να βλέπουμε ότι παρόμοια πλεονεκτήματα επιτυγχάνονται σε παιδιά και εφήβους σε αυτή τη μελέτη,” δήλωσε ο Dr. Bruce Bode, Diabetes Specialist with Atlanta Diabetes Associates στην Atlanta, Georgia, και κύριος ερευνητής στη μελέτη. “Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι η ινσουλίνη faster aspart μπορεί να αποτελέσει μια κατάλληλη επιλογή για τη βελτίωση του γλυκαιμικού ελέγχου και για την καλύτερη κάλυψη των αναγκών του συγκεκριμένου πληθυσμού”.
Η ομάδα ασθενών στην οποία χορηγήθηκε η ινσουλίνη faster aspart 20 λεπτά μετά την έναρξη του γεύματος πέτυχε παρόμοιο συνολικό γλυκαιμικό έλεγχο σε σύγκριση με την ομάδα που έλαβε συμβατική ινσουλίνη aspart την ώρα του γεύματος (μη στατιστικά σημαντική ETD 0.13% υπέρ της συμβατικής ινσουλίνης aspart). Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώνουν το προφίλ μη κατωτερότητας της ινσουλίνης faster aspart όταν αυτή χορηγείται 20 λεπτά μετά το γεύμα σε σύγκριση με τη συμβατική ινσουλίνη χορηγούμενη στο γεύμα.
“Μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολο για τους γονείς και τους φροντιστές των παιδιών με διαβήτη τύπου 1 να γνωρίζουν ακριβώς πόσο ή πόσο γρήγορα τα παιδιά τους θα φάνε, γεγονός που καθιστά τη χορήγηση της γευματικής ινσουλίνης την ώρα του γεύματος πρόκληση αναφορικά με τον υπολογισμό της σωστής δόσης” δήλωσε ο Mads Krogsgaard Thomsen, executive vice president και chief science officer της Novo Nordisk. “Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η ινσουλίνη faster aspart μπορεί να μειώσει το βάρος της διαχείρισης του διαβήτη σε παιδιά και εφήβους καθώς και στους φροντιστές αυτών. Ελπίζουμε να καταστήσουμε τη θεραπευτική αυτή επιλογή διαθέσιμη σε αυτό τον πληθυσμό ασθενών το συντομότερο δυνατόν”.
Δεν υπήρξαν σημαντικές διαφορές στη συχνότητα σοβαρών ή επιβεβαιωμένων υπογλυκαιμικών επεισοδίων καθώς και συνολικών ποσοστών εμφάνισης άλλων ανεπιθύμητων ενεργειών όπως η ναυτία ή οι αντιδράσεις στο σημείο της ένεσης, επιβεβαιώνοντας το προφίλ ασφάλειας της ινσουλίνης faster aspart σε σύγκριση με την ινσουλίνη aspart.

Κατηγορία NEWS

Οι εργαζόμενοι της Roche Hellas μαζί με τους εργαζομένους της Roche Diagnostics Hellas συμμετείχαν για 15η χρονιά στην «Παγκόσμια Πεζοπορία για Παιδιά», τη διεθνή πρωτοβουλία της Roche μέσω της οποίας η εταιρεία στηρίζει από το 2003 φορείς, που αναπτύσσουν έργο για το παιδί.
Ενενήντα εθελοντές της Roche Hellas και της Roche Diagnostics Hellas ένωσαν τις δυνάμεις τους και στήριξαν, για μία ακόμη χρονιά, το έργο του Παιδικού Χωριού SOS στη Βάρη συγκεντρώνοντας ένα χρηματικό ποσό για την κάλυψη των αναγκών της οργάνωσης. Παράλληλα, συνεχίζοντας την πρωτοβουλία που ξεκίνησαν το 2017, αφού περιηγήθηκαν στις εγκαταστάσεις του Παιδικού Χωριού SOS στη Βάρη, οι εργαζόμενοι προσφέροντας εθελοντική εργασία ανακαίνισαν και διακόσμησαν τα δωμάτια των παιδιών και την αίθουσα καλλιτεχνικών δραστηριοτήτων, ταξινόμησαν τρόφιμα και ρούχα και ταυτόχρονα έβαψαν εξωτερικούς χώρους και δημιούργησαν μικρούς κήπους.
H Διευθύντρια Εξωτερικών Υποθέσεων της Roche Hellas, Ξένια Καπόρη, δήλωσε σχετικά με τη φετινή διοργάνωση: «Η Παγκόσμια Πεζοπορία για τα Παιδιά αποτελεί σημείο αναφοράς στο πλαίσιο της Εταιρικής Υπευθυνότητας της Roche. Μέσω της πρωτοβουλίας αυτής, έχουμε δημιουργήσει και στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια μια “παράδοση” εθελοντικής κινητοποίησης, για τη στήριξη φορέων με αξιόλογο έργο στη φροντίδα παιδιών. Τόσο η διαρκώς αυξανόμενη συμμετοχή στη δράση, όσο και η απόφαση των συναδέλφων να τη διευρύνουν με την προσφορά εθελοντικής εργασίας, επιβεβαιώνουν ότι ο εθελοντισμός αποτελεί αναπόσπαστο και πολύτιμο κομμάτι της εταιρικής μας κουλτούρας.»
Ο Head of Business & Healthcare Development της Roche Diagnostics Hellas, Θανάσης Ακάλεστος τόνισε: «Είμαστε υπερήφανοι που αποτελούμε, μέρος της παγκόσμιας προσπάθειας της Roche να βελτιώσει την ποιότητα ζωής και το μέλλον παιδιών, που το έχουν ανάγκη. Με τη συμμετοχή μας στη φετινή δράση, δώσαμε το μήνυμα ότι είμαστε πλέον κι εμείς εδώ, ενώνοντας δυνάμεις με χιλιάδες συναδέλφους μας από όλο τον κόσμο, για ένα καλύτερο αύριο.»
Στη φετινή «Παγκόσμια Πεζοπορία για Παιδιά», εργαζόμενοι από 157 θυγατρικές της Roche σε όλο τον κόσμο συμμετείχαν συγκεντρώνοντας χρήματα για περισσότερα από 75 προγράμματα Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, τα οποία υλοποιούνται στις τοπικές κοινωνίες, αλλά και σε αναπτυσσόμενες χώρες, όπως το Μαλάουι, η Αιθιοπία και οι Φιλιππίνες. Επιπλέον, μέσω του παγκόσμιου ιδρύματος εργαζομένων της Roche ξεκίνησαν φέτος τρεις νέες συνεργασίες για την εκπαίδευση στην Αιθιοπία, το Νεπάλ και την Κένυα.
Σχετικά με την Παγκόσμια Πεζοπορία για τα Παιδιά: Μια μέρα που υπάρχει χάρη στους εργαζομένους
Η Πεζοπορία για τα Παιδιά είναι μια παγκόσμια πρωτοβουλία που φέρει την υπογραφή των εργαζομένων της Roche και υλοποιείται σε ετήσια βάση. Από το 2003 μέχρι σήμερα, περισσότεροι από 220.000 εργαζόμενοι σε όλο τον κόσμο έχουν περπατήσει σε 144 χώρες, συγκεντρώνοντας περισσότερα από 17 εκατομμύρια ελβετικά φράγκα.
Συμμετέχοντας στην πεζοπορία, οι εργαζόμενοι της Roche κάθε χρόνο συγκεντρώνουν χρήματα για παιδιά που χρειάζονται βοήθεια. Το ποσό που συγκεντρώνεται από τους εργαζομένους διπλασιάζεται από την εταιρεία και διατίθεται για την ενίσχυση προγραμμάτων εκπαίδευσης, υγείας και φροντίδας παιδιών, στις κοινότητες όπου δραστηριοποιείται η Roche, καθώς και σε αναπτυσσόμενες χώρες. Ειδικότερα στην Ελλάδα, το 50% του συνολικού ποσού διατίθεται για τη στήριξη τοπικών φορέων και δράσεων, ενώ το υπόλοιπο κατευθύνεται σε προγράμματα που υλοποιούνται σε χώρες όπως το Μαλάουι, η Αιθιοπία και οι Φιλιππίνες, μέσω του Roche Employee Action and Charity Trust (Re&Act).

Κατηγορία NEWS
Σελίδα 1 από 5

Ακολουθήστε μας στα Social Media

bannerT14