Τρίτη, 11 Δεκέμβριος 2018 15:20

Oι καλύτερες τροφές για τα μάτια

Η προσεγμένη διατροφή μπορεί να ωφελήσει σημαντικά τα μάτια, μειώνοντας τον κίνδυνο εκδηλώσεως διαφόρων σοβαρών οφθαλμοπαθειών.
Οι διαταραχές της όρασης είναι πάρα πολύ συχνές. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) αναφέρει ότι περισσότεροι από ένας στους έξι κατοίκους του πλανήτη πάσχει από κάποιο νόσημα που μειώνει την όρασή του.
Αναλυτικότερα, σχεδόν 189 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν ήπια διαταραχή της μακρινής όρασής τους, 217 εκατομμύρια μέτρια έως σοβαρή και 36 εκατομμύρια είναι τυφλοί. Αντίστοιχα, περισσότερα από 825 εκατομμύρια έχουν διαταραχή στην κοντινή όρασή τους.
«Στους ενήλικες που κατοικούν σε ανεπτυγμένες χώρες, οι κύριες αιτίες της μειωμένης όρασης είναι ο καταρράκτης, η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, το γλαύκωμα και η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας», λέει ο χειρουργός-οφθαλμίατρος Δρ. Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision, καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης, NYU Medical School. «Στα παιδιά είναι κυρίως η αμφιβληστροειδοπάθεια της προωρότητας. Ωστόσο τα περιστατικά της παιδικής ηλικίας είναι σπάνια. Η συντριπτική πλειονότητα των ατόμων με μειωμένη όραση έχουν ηλικία άνω των 50 ετών».
Ο ΠΟΥ εκτιμά οι παθήσεις που μειώνουν την όραση μπορούν να προληφθούν σε ποσοστό που φθάνει το 80%.
«Είναι γεγονός πως, όπως η διατροφή επηρεάζει την υγεία της καρδιάς, έτσι επηρεάζει και την υγεία των ματιών», λέει ο Δρ. Κανελλόπουλος. «Μελέτες έχουν δείξει ότι η ακολούθηση μιας διατροφής χαμηλής σε λιπαρά και πλούσιας σε φρούτα, λαχανικά και δημητριακά ολικής ωφελεί τα μάτια. Αυτό είναι λογικό, αφού τα μάτια βασίζονται σε μικροσκοπικές αρτηρίες για να τροφοδοτηθούν με οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά, ακριβώς όπως η καρδιά βασίζεται στις δικές της, μεγαλύτερες αρτηρίες. Επομένως πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να διατηρούμε αυτές τις αρτηρίες ανοιχτές, χωρίς στενώσεις που περιορίζουν τον αυλό τους».
Η ακολούθηση μιας υγιεινής διατροφής μειώνει και με άλλους μηχανισμούς τον κίνδυνο διαφόρων οφθαλμοπαθειών. Μελέτες έχουν δείξει ότι ορισμένα θρεπτικά συστατικά προστατεύουν τα μάτια χάρη στις αντιοξειδωτικές ιδιότητές τους.
Τα συστατικά αυτά είναι η λουτεΐνη, η ζεαξανθίνη, οι βιταμίνες Α, C και Ε, το βήτα-καροτένιο, τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και ο ψευδάργυρος.
Στις παθήσεις από τις οποίες μπορεί να μας προστατεύσουν τα συστατικά αυτά συμπεριλαμβάνονται ο καταρράκτης (θολώνει την όραση), η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς (μειώνει προοδευτικά την κεντρική όραση και μπορεί να οδηγήσει έως την τύφλωση), το γλαύκωμα, η ξηροφθαλμία και η φτωχή όραση τη νύχτα.
«Ιδανικά, η καθημερινή διατροφή πρέπει να αποτελείται από όσο το δυνατόν λιγότερο επεξεργασμένα τρόφιμα, με έμφαση στις πρωτεΐνες, στα γαλακτομικά, στα φρούτα και στα λαχανικά», λέει ο Δρ. Κανελλόπουλος. «Το κλειδί είναι να προσπαθούμε να τρώμε φρέσκα τρόφιμα με διάφορα χρώματα, περιορίζοντας τα επεξεργασμένα τρόφιμα, όσα περιέχουν πολλά λιπαρά και όσο περιέχουν πολλή ζάχαρη».
Η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας (ΑΑΟ) εξέδωσε προσφάτως έναν κατάλογο με πέντε ομάδες τροφίμων, οι οποίες έχει αποδειχθεί σε πολλές μελέτες ότι ωφελούν τα μάτια. Να ποια είναι:
* Σκουροπράσινα φυλλώδη λαχανικά. Το kale (ένα είδος λαχανίδας) και το σπανάκι είναι πλούσια σε λουτεΐνη και ζεαξανθίνη. Τα συστατικά αυτά ανήκουν στα καροτινοειδή και ανευρίσκονται σε υψηλά επίπεδα στο κεντρικό τμήμα του αμφιβληστροειδούς χιτώνα των ματιών: την ωχρά κηλίδα.
Έτσι, η καθημερινή κατανάλωσή τους μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο για εμφάνιση ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς.
Άλλα λαχανικά που είναι πλούσια σε λουτεΐνη και ζεαξανθίνη είναι το μαρούλι ρομάνα, τα φύλλα των γογγυλιών, τα σέσκουλα, το άγριο λάχανο, το μπρόκολο και τα μπιζέλια.
Καλές πηγές τους είναι επίσης ο κρόκος του αυγού, το καλαμπόκι, το κάρδαμο, το κολοκύθι κ.λπ.
* Εσπεριδοειδή. Τα πορτοκάλια, τα μανταρίνια, το γκρέιπφρουτ και τα λεμόνια είναι πλούσια σε βιταμίνη C, ένα αντιοξειδωτικό πολύτιμο για την υγεία των ματιών.
Έρευνες έχουν δείξει ότι τα μάτια χρειάζονται καθημερινά σχετικά υψηλές ποσότητες βιταμίνης C για να λειτουργούν ομαλά. Επιπλέον, τα αντιοξειδωτικά είναι απαραίτητα για την πρόληψη ή έστω την καθυστέρηση της ανάπτυξης καταρράκτη και εκφύλισης της ωχράς.
Άλλα τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη C είναι τα ροδάκινα, οι κόκκινες πιπεριές, οι τομάτες και οι φράουλες.
* Φασόλια. Όλα τα είδη φασολιών (π.χ. μαυρομάτικα, κόκκινα, φασόλια Λίμα κ.λπ.) περιέχουν ψευδάργυρο, ένα βασικό ιχνοστοιχείο που ανευρίσκεται σε υψηλές συγκεντρώσεις και στα μάτια.
Ο ψευδάργυρος μπορεί να προστατεύει τα μάτια από τις επιβλαβείς επιδράσεις της υπεριώδους ακτινοβολίας του ηλίου.
Άλλα τρόφιμα πλούσια σε ψευδάργυρο είναι τα αράπικα φιστίκια, τα στρείδια, το άπαχο κόκκινο κρέας, τα πουλερικά, τα εμπλουτισμένα δημητριακά κ.λπ.
* Παχιά ψάρια. Είναι πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, τα οποία έχει διαπιστωθεί ότι προστατεύουν μακροπρόθεσμα την υγεία των ματιών.
Φροντίστε να τρώτε κάθε εβδομάδα τουλάχιστον δύο μερίδες σολομό, τόνο, σαρδέλες, γλώσσα Ατλαντικού (halibut) κ.λπ.
* Φρούτα και λαχανικά με πορτοκαλί χρώμα. Τα καρότα, οι γλυκοπατάτες, τα βερίκοκα και το πεπόνι είναι πλούσια σε βήτα-καροτένιο, ένα θρεπτικό συστατικό που ενισχύει τη νυκτερινή όραση.

Τι άλλο να κάνετε
«Αν και η υγιεινή διατροφή είναι απαραίτητη για την υγεία των ματιών, δεν αποτελεί την μοναδική παράμετρο του τρόπου ζωής που πρέπει να προσέχουμε», τονίζει ο Δρ. Κανελλόπουλος.
Απαραίτητα είναι μερικά ακόμα μέτρα:
* Να αποφεύγετε το κάπνισμα (παθητικό και ενεργητικό).
* Να μην κυκλοφορείτε εκτός σπιτιού χωρίς γυαλιά ηλίου (ανεξάρτητα από την εποχή του χρόνου).
* Να φοράτε προστατευτικά ματιών όταν ασχολείστε με σπορ ή δουλειές που ενέχουν κίνδυνο τραυματισμού στο πρόσωπο.
* Να μετράτε σε τακτά χρονικά διαστήματα και να ρυθμίζετε το σάκχαρο στο αίμα σας.
* Να επισκέπτεστε προληπτικά τον οφθαλμίατρο κάθε 1-2 χρόνια.
«Η προστασία της όρασης απαιτεί μία ολιστική προσπάθεια, που αξίζει τον κόπο να την κάνουμε όλοι για να διαφυλάξουμε μία από τις πολυτιμότερες αισθήσεις μας», καταλήγει ο ειδικός.

Κατηγορία ΔΙΑΤΡΟΦΗ-NEW
Τρίτη, 06 Νοέμβριος 2018 13:30

Συμβουλές για τα μάτια σας μόνο!

Η προστασία της όρασης είναι ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που μπορούμε να κάνουμε για να διατηρήσουμε την ποιότητα ζωής μας έως τα βαθιά μας γηρατειά. Δυστυχώς, ένα στα έξι άτομα ηλικίας άνω των 45 ετών πάσχουν από απειλητικές για την όραση οφθαλμοπάθειες και ο κίνδυνος να χάσουν την όρασή τους αυξάνεται καθώς μεγαλώνουν. Όπως εξηγεί ο χειρουργός-οφθαλμίατρος Δρ. Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision, καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης, NYU Medical School, οι κύριες αιτίες τύφλωσης και χαμηλής όρασης στον δυτικό κόσμο είναι η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, ο καταρράκτης, η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια και το γλαύκωμα.
Για να προστατευθείτε από αυτά και άλλα δεινά, ο Δρ. Κανελλόπουλος παρέχει τις εξής συμβουλές:
1. Μάθετε το οικογενειακό ιατρικό ιστορικό σας. Πολλές οφθαλμικές παθήσεις έχουν (και) γενετική συνιστώσα, επομένως είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζετε το ιατρικό ιστορικό της οικογένειάς σας. Για παράδειγμα, αν έχετε έναν στενό συγγενή με γλαύκωμα, διατρέχετε 4-9 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να το εκδηλώσετε απ’ ό,τι αν δεν είχατε οικογενειακό ιστορικό γλαυκώματος.
Φροντίστε, λοιπόν, να μάθετε αν μέλη της οικογένειάς σας έπασχαν από οφθαλμοπάθειες και ποιες, καθώς και αν έχουν ιστορικό σακχαρώδους διαβήτη ή/και υπέρτασης.
Τις πληροφορίες που θα συλλέξετε πρέπει να θέσετε υπόψη του οφθαλμιάτρου σας την επόμενη φορά που θα τον δείτε, ώστε να καταρτίσει ένα πλάνο για το τι εξετάσεις χρειάζεστε και κάθε πότε.
2. Να κάνετε τακτικά γενικό ιατρικό τσεκάπ. Έχει αποδειχθεί πως οτιδήποτε αρρωσταίνει την καρδιά και τα αγγεία της, βλάπτει και τα μάτια. Επομένως φροντίστε να κάνετε τακτικά τσεκάπ, για να ελέγχετε τα επίπεδα σακχάρου και χοληστερόλης στο αίμα σας, καθώς και την αρτηριακή πίεσή σας.
Αν ο σακχαρώδης διαβήτης και η υπέρταση αφεθούν χωρίς θεραπεία, μπορεί να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα στα μάτια, όπως η διαβητική και υπερτασική αμφιβληστροειδοπάθεια, αντίστοιχα. Μπορεί ακόμα να οδηγήσουν σε προβλήματα, όπως η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας και η ισχαιμία (μειωμένη αιμάτωση) του αμφιβληστροειδούς.
3. Να πηγαίνετε προληπτικά στον οφθαλμίατρο. Χρειάζεστε λεπτομερή έλεγχο των ματιών τουλάχιστον μία φορά κάθε δύο χρόνια. Ο έλεγχος αυτός θα συμπεριλαμβάνει μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης και εξέταση του βυθού του ματιού (μπορεί λ.χ. να ανιχνεύσει τη διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, η οποία δεν έχει προειδοποιητικά συμπτώματα).
4. Να έχετε το νου σας για αλλαγές στην όρασή σας. Η διπλωπία (όταν τα αντικείμενα έχουν διπλά είδωλα), οι δυσκολίες στην όραση όταν ο φωτισμός είναι χαμηλός και η θολή όραση είναι μερικά από τα συμπτώματα για τα οποία πρέπει να συμβουλεύεστε αμέσως έναν γιατρό.
Άλλα συμπτώματα που ενδέχεται να υποδηλώνουν σοβαρό πρόβλημα στα μάτια σας είναι το ανεξήγητο, επίμονο κοκκίνισμά τους, το να βλέπετε λάμψεις, αστραπές, κινητά μαύρα στίγματα («μυγάκια») ή ένα σκοτεινό «πέπλο» (σαν κουρτίνα) στο οπτικό πεδίο, καθώς και ο πόνος στο μάτι.
5. Να προστατεύετε τα μάτια σας από την UV. Όταν βρίσκεστε σε υπαίθριους χώρους, να φοράτε χειμώνα-καλοκαίρι γυαλιά ηλίου, που θα απορροφούν το 100% της υπεριώδους ακτινοβολίας (UV) του ηλίου.
Με αυτό τον τρόπο μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο εκδηλώσεως καταρράκτη, ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας και άλλων προβλημάτων όπως το στεάτιο (είναι η εναπόθεση λίπους και πρωτεϊνών στον επιπεφυκότα, δηλαδή τον λευκό χιτώνα του ματιού).
6. Να τρέφεστε υγιεινά. Τα αντιοξειδωτικά που υπάρχουν στα φρούτα και στα σκουροπράσινα φυλλώδη λαχανικά φαίνεται ότι προστατεύουν από τον καταρράκτη. Και τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα των ψαριών μπορεί να μειώσουν τον κίνδυνο εκδηλώσεως εκφύλισης της ωχράς κηλίδας. Επομένως, όλα πρέπει να υπάρχουν σε επαρκείς ποσότητες στην διατροφή σας.
7. Να μην καπνίζετε. Το κάπνισμα απειλεί (και) την υγεία των ματιών, αφού αυξάνει τον κίνδυνο καταρράκτη (είναι τριπλάσιος σε όσους καπνίζουν πάνω από 15 τσιγάρα την ημέρα), ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας (ο κίνδυνος είναι 3-5 φορές μεγαλύτερος στους καπνιστές, απ’ ό,τι στους μη καπνιστές) και ραγοειδίτιδας.
Η ραγοειδίτιδα είναι σοβαρή φλεγμονή στην μεσαία περιοχή του ματιού (τον ραγοειδή χιτώνα) και μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη τύφλωση, διότι μπορεί να έχει σοβαρές επιπλοκές (π.χ. αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς). Μάλιστα το κάπνισμα σχετίζεται αιτιολογικά μαζί της.
8. Να γυμνάζεστε συστηματικά. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας (ΑΑΟ), η συχνή άσκηση όπως η βάδιση μπορεί να ελαττώσει έως 70% τον κίνδυνο αναπτύξεως ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας.
9. Να φοράτε γυαλιά ασφαλείας όταν είναι απαραίτητο. Είτε εργάζεστε σε επαγγέλματα όπου είναι συχνά τα ατυχήματα στα μάτια (π.χ. ηλεκτροσυγκολλητές) είτε συμμετέχετε σε αθλήματα επικίνδυνα για τα μάτια (π.χ. μποξ, πάλη, πολεμικές τέχνες, μπάσκετ, ποδόσφαιρο, πινγκ πονγκ κ.λπ.) πρέπει να φοράτε ειδικά, προστατευτικά γυαλιά ασφαλείας.
«Οι συμβουλές αυτές καλό είναι να εφαρμόζονται καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής αλλά, ακόμα κι αν κάποιος δεν τις τηρούσε, αποκτούν ξεχωριστή σημασία μετά την ηλικία των 40 ετών, όταν αυξάνονται κατακόρυφα οι πιθανότητες να εκδηλωθεί κάποιο πρόβλημα στα μάτια», υπογραμμίζει ο Δρ. Κανελλόπουλος.

Κατηγορία ΥΓΕΙΑ-NEW

Τα μάτια είναι πολύ ευαίσθητα και μπορεί να επηρεαστούν από πολλές διαταραχές που κυμαίνονται από μικροτραυματισμό από σκουπιδάκι έως σοβαρές ή ακόμα και απειλητικές για τη ζωή ασθένειες. Μολονότι κάθε επίμονο σύμπτωμα σε αυτά πρέπει να ελέγχεται από έναν γιατρό, ιδίως όταν επιδεινώνεται ή/και δεν είναι στιγμιαίο αλλά διαρκεί για πολλή ώρα, υπάρχουν μερικά που χρειάζονται άμεση αξιολόγηση από τον οφθαλμίατρο. Ο χειρουργός-οφθαλμίατρος Δρ. Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision, καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης, NYU Medical School, εξηγεί ποια είναι αυτά τα συμπτώματα και που θα μπορούσαν να οφείλονται.
1. Λάμψεις, αστραπές και κινητά μαύρα στίγματα («μυγάκια»). Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν «δει» στιγμιαία μερικά μαύρα στίγματα να περνούν μπροστά από το οπτικό πεδίο τους, χωρίς αυτό να είναι κάτι ανησυχητικό. Ωστόσο η απότομη και μαζική εμφάνιση μαύρων κηλίδων ή σκιών στο οπτικό πεδίο, που μπορεί να συνοδεύεται από λάμψεις σύντομης διάρκειας (σαν να ανάβει ένα φλας), πρέπει να οδηγεί αμέσως στον οφθαλμίατρο.
Τα συμπτώματα αυτά ενδέχεται να οφείλονται σε μία καλοήθη κατάσταση που λέγεται αποκόλληση του υαλοειδούς ή σε μία πιο σοβαρή κατάσταση που λέγεται αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς και αποτελεί επείγον περιστατικό.
2. Σκοτεινό πέπλο (σαν κουρτίνα) στο οπτικό πεδίο. Όταν το «πέπλο» αυτό αρχίζει από το πλάι του οπτικού πεδίου και εκτείνεται προς το κέντρο του, ενδέχεται να οφείλεται σε αιμορραγία μέσα στο μάτι, σε αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς κ.λπ.
3. Θόλωμα της όρασης. Η όραση μπορεί να θολώσει από πολλές αιτίες, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται η μυωπία, η πρεσβυωπία, ο αστιγματισμός, ο καταρράκτης κ.λπ.
Ωστόσο το ξαφνικό θόλωμα μπορεί να έχει και σοβαρές αιτίες, όπως η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς, η αιμορραγία ή κάποιο νευρολογικό πρόβλημα.
Αν λοιπόν παρουσιάσετε θόλωμα της όρασης και ταυτοχρόνως πόνο στο μάτι, πρέπει να απευθυνθείτε αμέσως στον οφθαλμίατρο, ιδίως αν το μάτι σας κοκκινίσει κιόλας.
4. Διπλωπία. Το να βλέπει κάποιος διπλά είδωλα (π.χ. διπλά αντικείμενα), μπορεί να οφείλεται σε καλοήθεις ή κακοήθεις καταστάσεις. Έως ότου όμως βρεθεί η αιτία της διπλωπίας, πρέπει να αντιμετωπίζεται ως επείγον περιστατικό ακόμα κι αν είναι παροδική, σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας.
Η διπλωπία μπορεί να εμφανιστεί στο ένα ή και στα δύο μάτια. Αν περιορίζεται στο ένα μάτι, η πιθανή αιτία μπορεί να εντοπίζεται στον κερατοειδή χιτώνα. Το πιο συνηθισμένο, όμως, είναι να εκδηλώνεται και στα δύο μάτια. Σε τέτοια περίπτωση οι πιθανές αιτίες είναι πολλές και συμπεριλαμβάνουν από απλό στραβισμό έως θυρεοειδοπάθεια, μυασθένεια ή άλλες παθήσεις.
Αν η διπλωπία συνοδεύεται από πόνο, αδυναμία στη μία πλευρά του σώματος, μπερδεμένη ομιλία ή/και μούδιασμα, καλό είναι να πάτε αμέσως στα επείγοντα περιστατικά ενός νοσοκομείου για να σας αξιολογήσει νευρολόγος ιατρός.
5. Διαφορετικό μέγεθος στις κόρες των ματιών. Η κόρη του ματιού είναι ο μαύρος κύκλος στο κέντρο τους. Οι περισσότεροι άνθρωποι γεννιούνται με ισομεγέθεις κόρες, αλλά μερικοί έχουν ανισοκορία, δηλαδή κόρες με διαφορετική διάμετρο.
Αν ένας ενήλικας παρουσιάσει ξαφνικά αλλαγή στη διάμετρο της κόρης του ενός ματιού (δίχως να έχει χρησιμοποιήσει οφθαλμικές σταγόνες), πρέπει να τηλεφωνήσει αμέσως στον οφθαλμίατρό του. Μερικές φορές η αλλαγή αυτή έχει σοβαρές αιτίες (π.χ. ανευρύσματα, όγκοι, λοιμώξεις του εγκεφάλου, εγκεφαλικά επεισόδια), επομένως πρέπει να εντοπιστεί η αιτία της.
6. Πόνος στο μάτι. Τα μάτια δεν πρέπει ποτέ να μας πονάνε και γι’ αυτό πρέπει να λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη κάθε πόνο που θα εκδηλωθεί σε αυτά.
Ο πόνος μπορεί να είναι ήπιος ή έντονος, αλλά η έντασή του δεν είναι ενδεικτική για τη σοβαρότητα του αιτίου που τον προκαλεί. Για παράδειγμα, ένα ήπιο πρόβλημα (όπως μια εκδορά στον κερατοειδή) μπορεί να προκαλεί έντονο πόνο, ενώ ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα (όπως η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς) να είναι ανώδυνο.
Τα πράγματα περιπλέκει το γεγονός ότι η αιτία του πόνου άλλοτε είναι εμφανής (π.χ. κάποιο κτύπημα) και άλλοτε όχι. Στις πιθανές μη εμφανείς αιτίες συμπεριλαμβάνονται τοπικά και συστηματικά νοσήματα, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται οι εκδορές του κερατοειδούς, η οπτική νευροπάθεια, το γλαύκωμα ανοικτής γωνίας, η σκλήρυνση κατά πλάκας (πολλαπλή σκλήρυνση), η θυρεοειδοπάθεια κ.λπ.
7. Κοκκίνισμα και δάκρυσμα των ματιών. Το επίμονο κοκκίνισμα και δάκρυσμα των ματιών δεν είναι ακριβώς επείγον περιστατικό, αλλά ούτε και ένα σύμπτωμα που πρέπει να αγνοούμε.
Αν και τα μάτια κοκκινίζουν από διάφορες αθώες αιτίες (π.χ. ξενύχτι, πολύ διάβασμα, έκθεση σε ερεθιστικές ουσίες όπως ο καπνός των τσιγάρων), υπάρχουν και σοβαρότερες όπως η κερατίτιδα. Η κερατίτιδα είναι φλεγμονή στον κερατοειδή χιτώνα του ματιού και μπορεί να συνοδεύεται από πόνο.
Η φλεγμονή αυτή αντιμετωπίζεται πιο εύκολα όταν ανιχνεύεται νωρίς. Αντιθέτως, αν αφεθεί χωρίς θεραπεία μπορεί να κοστίσει ακόμα και την όραση.
«Η κερατίτιδα είναι ιδιαιτέρως συχνή στους χρήστες φακών επαφής, αλλά δυστυχώς πολλοί την αμελούν και δεν έρχονται να τους εξετάσουμε παρά μόνο όταν γίνεται ανυπόφορη», λέει ο Δρ. Κανελλόπουλος.
Άμεσος έλεγχος απαιτείται και όταν το κοκκίνισμα εξαπλωθεί γρήγορα στο μάτι και συνοδεύεται από οίδημα (πρήξιμο). Σε τέτοια περίπτωση μια πιθανή αιτία είναι η επιπεφυκίτιδα, η οποία είναι μεταδοτική λοίμωξη.
Αν, τέλος, το κοκκίνισμα συνοδεύεται από θόλωμα της όρασης και αίσθηση ότι υπάρχει κόκκος άμμου στο μάτι, μπορεί να έχει παγιδευτεί κάποιο σκουπιδάκι κάτω από το βλέφαρο ή να έχετε εκδορά (γρατζουνιά) στον κερατοειδή.

Κατηγορία ΥΓΕΙΑ-NEW

Οι μαθητές του Λυκείου και οι φοιτητές έχουν πολλά στο μυαλό τους, αλλά η πολυάσχολη ζωή τους δεν πρέπει να τους κάνει να παραμελήσουν την υγεία των ματιών τους. Ειδάλλως, σε μία από τις πιο δημιουργικές περιόδους της ζωής τους μπορεί να βρεθούν αντιμέτωποι με δυσάρεστα απρόοπτα.

Ο χειρουργός-οφθαλμίατρος Δρ. Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision, καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης, NYU Medical School, εξηγεί τι πρέπει να προσέχουν.
* Προσοχή στις οθόνες των ψηφιακών συσκευών. Η διαρκής ενασχόληση με ψηφιακά μέσα μπορεί να κουράσει τα μάτια και να οδηγήσει στην ξηροφθαλμία. Αυτό οφείλεται στο ότι όταν «καρφώνουμε» σε ένα σημείο τα μάτια μας, συνήθως ξεχνάμε να βλεφαρίσουμε. Το επακόλουθο μπορεί να είναι θόλωμα της όρασης. Επομένως είναι απαραίτητο να κάνουν τα νεαρά άτομα συχνά διαλείμματα από τις οθόνες.
Η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας (American Academy of Ophthalmology) συνιστά να τηρούν τον κανόνα 20-20-20: ανά 20 λεπτά που θα κοιτάζουν σε μια ψηφιακή οθόνη, θα κάνουν διάλειμμα επί 20 δευτερόλεπτα για να κοιτάξουν ένα αντικείμενο που θα βρίσκεται σε απόσταση 20 ποδιών (ή 6 μέτρων) από αυτούς.
Πολύ σημαντικό είναι επίσης να μην χρησιμοποιείτε το τάμπλετ, το κινητό ή το λάπτοπ σε εσωτερικούς ή υπαίθριους χώρους με έντονο φωτισμό (η λάμψη στην οθόνη μπορεί να προκαλέσει κόπωση των ματιών), καθώς και να προσαρμόσετε κατάλληλα την αντίθεση (κοντράστ) και την φωτεινότητα της οθόνης σας, ώστε να είναι πιο ξεκούραστη για τα μάτια σας.
* Μην μοιράζεστε τα σύνεργα του μακιγιάζ σας. Αν και μοιάζει αθώο το να δώσετε σε μία φίλη σας το βουρτσάκι της σκιάς των ματιών, στην πραγματικότητα διακινδυνεύετε να μοιραστείτε μαζί της διάφορες ιογενείς λοιμώξεις των ματιών, όπως η επιπεφυκίτιδα.
Απαραίτητο είναι ακόμα να πλένετε συχνά (μία φορά την εβδομάδα) τα βουρτσάκια και τα πινέλα του μακιγιάζ, καθώς και να τα αλλάζετε κάθε 3 μήνες.
* Να πηγαίνετε κάθε χρόνο στον οφθαλμίατρο. Μπορεί να νομίζετε ότι βλέπετε τέλεια, αλλά δεν αποκλείετε να πάσχετε εν αγνοία σας από κάποια ήπια διαθλαστική ανωμαλία (π.χ. μυωπία, αστιγματισμός) ή να έχει επιδεινωθεί αυτή που ήδη γνωρίζετε ότι έχετε.
Επομένως, φροντίστε να κάνετε προληπτικό έλεγχο των ματιών σας μία φορά τον χρόνο, κατά προτίμηση λίγο πριν ή μόλις αρχίσουν τα μαθήματα της νέας χρονιάς.
* Φροντίστε τους φακούς επαφής σας. Αν φοράτε φακούς επαφής πρέπει να τηρείτε αυστηρά τις οδηγίες του κατασκευαστή τους, όσον αφορά τη χρήση, τον καθαρισμό και την συχνότητα αλλαγής τους. Ειδάλλως υπάρχει κίνδυνος σοβαρών μολύνσεων στα μάτια σας.
Ακόμα, δε, κι αν οι φακοί σας είναι 24ωροι, ο Δρ. Κανελλόπουλος τονίζει πως προτιμότερο είναι να μην κοιμάστε φορώντας τους. Καλό είναι επίσης να τους αφαιρείτε όταν κάνετε μπάνιο, καθώς και να φοράτε καθημερινά για λίγη ώρα και τα γυαλιά σας ώστε να ξεκουράζονται τα μάτια σας από τους φακούς.
* Ενημερωθείτε για το ιστορικό οφθαλμοπαθειών στην οικογένειά σας. Μιλήστε με τους γονείς και τους παππούδες σας για το αν και ποιες παθήσεις των ματιών είχατε στην οικογένειά σας. Μερικές, όπως το γλαύκωμα, έχουν γενετική συνιστώσα, επομένως είναι σημαντικό να γνωρίζετε εάν έχετε οικογενειακό ιστορικό γι’ αυτές. Εννοείται πως για το οικογενειακό ιστορικό σας θα ενημερώσετε τον οφθαλμίατρό σας.
* Προσέξτε τη διατροφή σας. Σίγουρα έχετε ακούσει ότι τα καρότα κάνουν καλό στα μάτια. Ωστόσο δεν είναι τα μόνα που τα ωφελούν. Μελέτες έχουν δείξει ότι μια διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά είναι πολύτιμη (και) για την όραση. Ιδιαιτέρως ωφέλιμα είναι τα σκουροπράσινα φυλλώδη λαχανικά (όπως το σπανάκι), καθώς και τα πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα ψάρια (π.χ. σολομός, σαρδέλα, τόνος).
* Να ζείτε υγιεινά. Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι η συστηματική γυμναστική μειώνει τον κίνδυνο εκδηλώσεως σοβαρών οφθαλμοπαθειών (π.χ. γλαύκωμα, ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας) και προστατεύει τα μάτια καθώς μεγαλώνουμε.
Πολύ σημαντικό είναι ακόμα να κοιμάστε αρκετά, διότι η έλλειψη ύπνου μπορεί να οδηγήσει σε σπασμούς των ματιών και να επιδεινώσει την ξηροφθαλμία.
* Να φοράτε προστατευτικά των ματιών κατά την άθληση. Αναλόγως με το άθλημα, φορέστε τα κατάλληλα προστατευτικά για να αποφύγετε τυχόν τραυματισμούς. Για πολλά αθλήματα υπάρχουν γυαλιά ασφαλείας σχεδιασμένα ειδικά γι’ αυτά.
* Να θυμάστε ότι οι επιλογές που κάνετε σήμερα, επηρεάζουν το μέλλον. Αν τώρα που είστε νέοι φοράτε καθημερινά γυαλιά ηλίου, προστατεύετε τα μάτια σας από την υπεριώδη ακτινοβολία του ηλίου η οποία μακροπρόθεσμα αυξάνει τον κίνδυνο καταρράκτη, ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας και ορισμένων μορφών οφθαλμικού καρκίνου. Αντίστοιχα, αν διατηρείτε από τώρα ένα υγιές σωματικό βάρος, μειώνετε τις πιθανότητες που έχετε να εκδηλώσει διαβήτη και διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια, η οποία μπορεί να κοστίσει την όραση. Και αν δεν καπνίζετε, μειώνετε τον κίνδυνο ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας που είναι συχνή αιτία απώλειας της όρασης στην τρίτη ηλικία.

Κατηγορία ΥΓΕΙΑ-NEW

Αν σας αρέσει το κολύμπι και τα μακροβούτια, πιθανώς έχετε παρατηρήσει ότι τα μάτια σας ερεθίζονται αμέσως μόλις τα ανοίξετε κάτω από το νερό. Το αν και ποιοι κίνδυνοι τα απειλούν όμως θα εξαρτηθεί από το πού και το πώς κολυμπάτε. Aμυχές και εκδορές, μολύνσεις, ερεθισμοί από το χλώριο της πισίνας είναι τα συχνότερα προβλήματα που μπορούν να εμφανιστούν.
«Το καθαρό θαλασσινό νερό έχει σημαντικές ιαματικές ιδιότητες για τα μάτια και για τα βλέφαρα και οι κομπρέσες με φρέσκο, καθαρό, θαλασσινό νερό έχουν θεραπευτικό όφελος για την ξηροφθαλμία και τη βλεφαρίτιδα», λέει ο χειρουργός-οφθαλμίατρος Δρ. Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision, καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης, NYU Medical School. «Δυστυχώς, όμως, όσο καθαρό κι αν είναι το νερό, πάντοτε υπάρχει κίνδυνος από τα ξένα σωματίδια και την πανίδα της θάλασσας. Ακόμα μεγαλύτερους κινδύνους, δε, κρύβουν οι πισίνες που δεν καθαρίζονται ή/και δεν χλωριώνονται σωστά αλλά και τα γλυκά νερά σε λίμνες, ποτάμια και στέρνες με μικρή ροή».
Και συμπληρώνει: «Εξαιτίας όλων αυτών των ζητημάτων, είτε επιλέγει κάποιος την πισίνα, είτε την ανοικτή θάλασσα ή μία λίμνη, μπορεί να βλάψει τα μάτια του εάν κολυμπάει και κάνει μακροβούτια χωρίς προστατευτικά αθλητικά γυαλιά».
Όπως εξηγεί, στις χλωριωμένες πισίνες είναι πιθανότεροι οι ερεθισμοί των ματιών, οι οποίοι πάντως δεν προκαλούν μόνιμες βλάβες. Οι ερεθισμοί αυτοί σχετίζονται με το pH του χλωριωμένου νερού, το οποίο πρέπει να είναι συγκεκριμένο για να εξολοθρευθούν αποτελεσματικά τα μικρόβια, δίχως όμως να γίνει το νερό τοξικό για το σώμα.
Ωστόσο το επίπεδο αυτό είναι πολύ χαμηλό για να διασπάσει εντελώς το σμήγμα και τα λιπίδια που απελευθερώνεται στο νερό από το ανθρώπινο σώμα. Έτσι, ακόμα κι αν το νερό της πισίνας δεν περιέχει καθόλου βακτήρια, τα μάτια μπορεί να ερεθιστούν από τα άλλα συστατικά του.
Σε γενικές γραμμές, το νερό στις χλωριωμένες πισίνες πρέπει να έχει pH μεταξύ 7,2 και 7,8 που το καθιστούν βασικό (και όχι όξινο) διάλυμα. Τα μάτια μπορεί να ερεθιστούν από την έκθεση στο χλώριο της πισίνας όταν το pH είναι κάτω από 7,2.

Αμυχές και εκδορές
Στο αλμυρό νερό της θάλασσας και στα γλυκά νερά των λιμνών και των ποταμιών, μεγαλύτερη απειλή είναι οι τραυματισμοί, ιδιαίτερα στον κερατοειδή χιτώνα του ματιού.
«Οι τραυματισμοί στα μάτια κατά την κολύμβηση και γενικότερα τα θαλάσσια σπορ είναι πάρα πολύ συνηθισμένοι, παρότι θεωρητικά δεν μιλάμε για υψηλού κινδύνου αθλήματα επαφής», λέει ο Δρ. Κανελλόπουλος.
Όπως εξηγεί, το κολύμπι απαιτεί δυνατές κινήσεις με τα χέρια και τα πόδια και δεν είναι απίθανο να συμβεί κατά λάθος τραυματισμός του ματιού από ένα νύχι ή μια αθέλητη κλωτσιά από τον παρακείμενο κολυμβητή.
Επιπλέον, όταν κάποιος βουτάει το κεφάλι του κάτω από το νερό με ανοιχτά τα μάτια, τα εκθέτει σε κάθε είδους βρωμιά και κόκκους άμμου που σηκώνονται από τον πυθμένα της θάλασσας ή επιπλέουν δίπλα του.

Μολύνσεις
Πρόβλημα συνιστούν επίσης τα μικρόβια και οι άλλοι παθογόνοι μικροοργανισμοί που αναπτύσσονται ελεύθερα στο θαλασσινό και στο γλυκό νερό και μπορεί να προκαλέσουν μολύνσεις και ερεθισμούς στα μάτια.
Η σοβαρότερη απειλή για τους λουόμενους και τους παραθεριστές είναι το κολύμπι σε νερά μολυσμένα με ακανθαμοιβάδα, κατά τον Δρ. Κανελλόπουλο.
Η ακανθαμοιβάδα είναι ένα πρωτόζωο που μπορεί να υπάρχει στην άλγη η οποία συσσωρεύεται στο στάσιμο νερό των ποταμιών και των λιμνών. Αν το πρωτόζωο αυτό εμφυτευθεί στον κερατοειδή χιτώνα του ματιού, μπορεί να εκκολαφθεί και να τον μολύνει. Σε τέτοια περίπτωση υπάρχει κίνδυνος τύφλωσης ενώ μπορεί να απειληθεί και η ίδια η ζωή, διότι τα σπόρια από το συγκεκριμένο πρωτόζωο μπορεί να φθάσουν έως το νευρικό σύστημα.
«Η μόλυνση από ακανθαμοιβάδα έχει δύσκολη και μακροχρόνια θεραπεία, διότι τα σπόρια που παράγονται είναι πολύ ανθεκτικά στα φάρμακα», εξηγεί ο Δρ. Κανελλόπουλος. «Όταν εξάλλου οι βλάβες στον κερατοειδή είναι εκτεταμένες, μπορεί να απαιτηθεί ακόμα και μεταμόσχευση κερατοειδούς».

Ξηροφθαλμία
Στις χλωριωμένες πισίνες ένας άλλος πιθανός κίνδυνος είναι η ξηρότητα στα μάτια. Αυτή αναπτύσσεται όταν το χλώριο και τα άλλα χημικά που χρησιμοποιούνται για τον καθαρισμό του νερού απομακρύνουν την στοιβάδα των δακρύων, που φυσιολογικά επιστρώνει την επιφάνεια των ματιών για να τα διατηρεί υγρά.
Όταν κάποιος κολυμπάει συχνά σε πισίνα και βουτάει με ανοιχτά μάτια, μπορεί τελικά να παρουσιάσει ξηροφθαλμία, κατά την οποία οι δακρυϊκοί πόροι δεν παράγουν αρκετά ή καλής ποιότητας δάκρυα.
Η ξηροφθαλμία εκδηλώνεται με ενοχλήσεις στα μάτια (σαν να υπάρχει σκουπιδάκι), έντονο κοκκίνισμα και θόλωση της όρασης.
«Χωρίς το προστατευτικό στρώμα των δακρύων τα μάτια απομένουν εξαιρετικά ευάλωτα στα χημικά του νερού αλλά και σε τυχόν εναπομείναντα βακτήρια και μπορεί να αναπτυχθεί ακόμα και επιπεφυκίτιδα», εξηγεί ο Δρ. Κανελλόπουλος.

Τι να κάνετε
Για να προστατευθείτε απ’ όλα αυτά, η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας συνιστά:
* Να κάνετε βουτιές στο νερό φορώντας πάντοτε γυαλιά κολύμβησης.
* Όταν βγαίνετε από το νερό, να ξεπλένετε αμέσως το πρόσωπό σας με γλυκό, καθαρό νερό. Έτσι θα απομακρύνετε τυχόν υπολείμματα άμμου ή χλωρίου (αναλόγως με το που κολυμπάτε) από τα βλέφαρα και τις βλεφαρίδες σας.
* Να χρησιμοποιείτε τεχνητά δάκρυα. Αν πρόκειται να κολυμπάτε συχνά σε πισίνα με χλωριωμένο νερό, καλό είναι να βάζετε τεχνητά δάκρυα πριν και μετά την κολύμβηση. Με αυτό τον τρόπο θα συντηρήσετε την στοιβάδα των δακρύων στην επιφάνεια των ματιών σας.
* Να πίνετε άφθονα υγρά. Η επαρκής κατανάλωση υγρών είναι απαραίτητη και για την καλή ενυδάτωση των ματιών.

Για τους χρήστες φακών επαφής
Αν χρησιμοποιείτε φακούς επαφής, να τους βγάζετε πριν κολυμπήσετε σε λίμνες και ποτάμια.
Στη θάλασσα, μπορείτε να κολυμπήσετε με τους φακούς ή και να κάνετε βουτιές με ανοιχτά μάτια. Ωστόσο μετά την έξοδό σας από το θαλασσινό νερό, πρέπει να περιμένετε επί τουλάχιστον 15 λεπτά πριν τους βγάλετε, για να μην τραυματίσετε τον κερατοειδή σας.

Πότε να πάτε στον γιατρό
Αν εκδηλώσετε στα μάτια οποιοδήποτε από τα συμπτώματα που ακολουθούν, συμβουλευθείτε αμέσως έναν οφθαλμίατρο:
* Κοκκίνισμα
* Πόνο
* Αυξημένη παραγωγή δακρύων
* Μεγάλη ευαισθησία στο φως
* Θόλωμα της όρασης
* Επίμονη αίσθηση ότι κάτι υπάρχει στο μάτι
* Έκκριμα από το μάτι
* Πρήξιμο του ματιού

Κατηγορία ΥΓΕΙΑ

Μία συνηθισμένη εξέταση των ματιών μπορεί να «προβλέπει» ποιοι άνθρωποι διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εκδηλώσουν άνοια. Η συγκεκριμένη εξέταση βασίζεται στον λεπτομερή έλεγχο του πίσω μέρους του ματιού και χρησιμοποιείται για την διάγνωση και την παρακολούθηση πολλών οφθαλμοπαθειών, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνεται η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Nέα βρετανική μελέτη ωστόσο, υποδηλώνει ότι ορισμένα χαρακτηριστικά των ματιών που αποκαλύπτει, αποτελούν αξιόπιστους προγνωστικούς δείκτες για την διάγνωση της άνοιας.
Αν το εύρημα αυτό επιβεβαιωθεί και από άλλες μελέτες, στο μέλλον θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για τον έγκαιρο εντοπισμό της νόσου, εκτιμούν οι ερευνητές.
Στη σχετική μελέτη συμμετείχαν 32.000 εθελοντές, οι οποίοι υποβλήθηκαν στην λεγόμενη οπτική τομογραφία συνοχής (OCT), ένα είδος τομογραφίας που γίνεται στον βυθό των ματιών, δηλαδή στο τμήμα τους που βρίσκεται βαθιά μέσα στο μάτι.
Η OCT αξιολογεί τον αμφιβληστροειδή χιτώνα των ματιών, ο οποίος είναι φωτοευαίσθητος και φέρει τα κύτταρα-υποδοχείς της όρασης. Όταν ο αμφιβληστροειδής αναπτύσσει παθήσεις (π.χ. εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, οίδημα της ωχράς, διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια κ.λπ.) η όραση διαταράσσεται σοβαρά.
Με την OCT ελέγχεται επίσης ο χοριοειδής χιτώνας των ματιών, που βρίσκεται κάτω από τον αμφιβληστροειδή, ενώ χαρτογραφείται το οπτικό νεύρο και οι νευρικές ίνες του. Επομένως η εξέταση είναι σημαντική για την διάγνωση και παρακολούθηση και άλλων παθήσεων, στις οποίες συμπεριλαμβάνεται το γλαύκωμα.
Όπως γράφουν οι ερευνητές στο ιατρικό περιοδικό JAMA Neurology, χρησιμοποίησαν την OCT για να εξετάσουν το πάχος της στοιβάδας των νευρικών ινών του οπτικού νεύρου στον αμφιβληστροειδή (RNFL). Υπέβαλλαν επίσης τους εθελοντές τους, οι οποίοι είχαν ηλικία 40-69 ετών, σε τεστ αξιολόγησης της μνήμης, του χρόνου αντιδράσεως και της λογικής σκέψης.
Όπως διαπίστωσαν, όσοι είχαν πιο λεπτή στοιβάδα νευρικών ινών στον αμφιβληστροειδή είχαν περισσότερες πιθανότητες να αποτύχουν σε ένα ή περισσότερα από τα προαναφερθέντα τεστ.
Είχαν επίσης διπλάσια πιθανότητα να πετύχουν κακή βαθμολογία και σε επόμενες αξιολογήσεις, οι οποίες έγιναν κατά τα τρία επόμενα χρόνια.
Η φτωχή μνήμη, οι δυσκολίες στην διεκπεραίωση δραστηριοτήτων που γνωρίζει καλά ένας άνθρωπος και άλλοι τύποι έκπτωσης των νοητικών λειτουργιών μπορεί να αποτελούν πρώιμες ενδείξεις άνοιας, λένε οι ειδικοί.
«Η πιθανή συσχέτιση ανάμεσα στην φθορά του αμφιβληστροειδούς χιτώνα και των οπτικών νεύρων με την άνοια αποτελεί αντικείμενο εντατικών ερευνών τα τελευταία χρόνια», σχολιάζει ο χειρουργός-οφθαλμίατρος Δρ. Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision, καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης, NYU Medical School. «Τα μάτια είναι πολύπλοκα και ευαίσθητα, έχουν ένα ιδιαίτερα ανεπτυγμένο δίκτυο αιμοφόρων αγγείων και γι’ αυτό επηρεάζονται από πολλές και διαφορετικές συστημικές παθήσεις, από την αυξημένη χοληστερόλη και τον σακχαρώδη διαβήτη έως διάφορες παθήσεις του θυρεοειδούς και την πολλαπλή σκλήρυνση. Επιπλέον, αποτελούνται από παρόμοιο ιστό με τον εγκέφαλο και η άνοια, ιδίως η νόσος Αλτσχάιμερ, αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο αντανακλάται το φως από τον αμφιβληστροειδή».
Οι ιδιαιτερότητες αυτές είναι ο λόγος για τον οποίο η προσεκτική οφθαλμολογική εξέταση συχνά εντοπίζει σοβαρές ασθένειες πριν προκαλέσουν αισθητά συμπτώματα αλλού στο σώμα, προσθέτει. «Ευχής έργο θα ήταν να μπορέσει να προστεθεί σε αυτές και η άνοια, η έγκαιρη διάγνωση της οποίας είναι πολύ σημαντική», τονίζει ο Δρ. Κανελλόπουλος
Τα επιστημονικά δεδομένα που συγκλίνουν προς αυτή την άποψη είναι αρκετά, αλλά δεν είναι ακόμα επαρκή για να αρχίσει ευρεία εφαρμογή κάποιας μεθόδου, διευκρινίζει.
Νωρίτερα εφέτος, για παράδειγμα, δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Neurology μία άλλη έρευνα (συμμετείχαν 12.000 άνδρες και γυναίκες), που κατέληξε στο συμπέρασμα πως οι μικρές αλλαγές στα αιμοφόρα αγγεία των ματιών στην ηλικία των 60 ετών μπορεί να αποτελούν ύποπτη ένδειξη για σημαντική απώλεια μνήμης μέσα στις δύο επόμενες δεκαετίες. Αντίστοιχα, μελέτη που είχε δημοσιευθεί το 2016, είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι μια φωτογραφία του αμφιβληστροειδούς μπορεί να αποτυπώσει αγγειακές βλάβες ύποπτες για άνοια.
«Τα ευρήματα αυτών και άλλων μελετών υποδηλώνουν ότι ορισμένες αλλαγές στον αμφιβληστροειδή και στις παρυφές του οπτικού νεύρου έχουν προγνωστική αξία όσον αφορά την έκπτωση των νοητικών λειτουργιών», εξηγεί ο Δρ. Κανελλόπουλος. «Αυτό πρέπει να επιβεβαιωθεί από μεγαλύτερες και πιο μακροχρόνιες μελέτες, για να εξεταστεί αν η αρχική υποψία μετατρέπεται με το πέρασμα του χρόνου σε βεβαιότητα. Γίνεται επίσης προσπάθεια να εξακριβωθεί αν μία μεμονωμένη μέθοδος θα είναι αρκετά αξιόπιστη για να γίνουν προβλέψεις για το μέλλον ή αν θα απαιτηθεί συνδυασμός εξετάσεων και τεστ. Σε κάθε περίπτωση οι έρευνες συνεχίζονται, διότι η έγκαιρη διάγνωση της άνοιας έχει μεγάλη σημασία για την έκβαση των ασθενών».

Κατηγορία ΥΓΕΙΑ-NEW

Πότε αλλάξατε για τελευταία φορά γυαλιά ηλίου; Αν η απάντησή σας σε αυτό το ερώτημα είναι «πάνε χρόνια, που να θυμάμαι τώρα» είναι πιθανό ότι τα μάτια σας κινδυνεύουν.

Το ίδιο και αν δεν έχετε προμηθευτεί τα γυαλιά σας από ένα κατάστημα οπτικών, αλλά από υπαίθριες αγορές ή πωλητές, online ή από άλλες μη αξιόπιστες πηγές, σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας.
«Τα γυαλιά ηλίου δεν είναι ένα αξεσουάρ μόδας, αλλά ένα πολύτιμο βοήθημα για την προστασία των ματιών από την υπεριώδη ακτινοβολία του ηλίου», λέει ο χειρουργός-οφθαλμίατρος Δρ. Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision, καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης, NYU Medical School. «Γι’ αυτό πρέπει να τα επιλέγουμε προσεκτικά, με βάση συγκεκριμένα κριτήρια, και να τα προμηθευόμαστε από αξιόπιστες πηγές».
Είναι αποδεδειγμένο ότι η μακροχρόνια έκθεση των ματιών στον ήλιο δίχως την κατάλληλη προστασία αυξάνει τον κίνδυνο εκδηλώσεως πολλών οφθαλμοπαθειών. Ανάμεσά τους συμπεριλαμβάνονται ο καταρράκτης, η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, διάφορα μορφώματα στα μάτια και μια σπάνια μορφή καρκίνου (το μελάνωμα του αμφιβληστροειδούς χιτώνα).
Ακόμα και η βραχυχρόνια έκθεση στον ήλιο κρύβει κινδύνους. Η ηλιακή ακτινοβολία που αντανακλάται στο νερό, λ.χ., μπορεί να προκαλέσει φωτοκερατίτιδα - ένα επώδυνο ηλιακό έγκαυμα στο πρόσθιο τμήμα του ματιού. Η φωτοκερατίτιδα εκδηλώνεται με κοκκίνισμα του ματιού, θολή όραση, ευαισθησία στο λαμπερό φως και, σε σπάνιες περιπτώσεις, με παροδική απώλεια της οράσεως.
Πώς όμως μπορούμε να ξέρουμε αν τα γυαλιά ηλίου που έχουμε εδώ και χρόνια, προστατεύουν επαρκώς τα μάτια από την υπεριώδη ακτινοβολία (UV);
«Ο μόνος τρόπος για να είναι κανείς βέβαιος είναι να πάει τα γυαλιά του σε έναν οπτικό για να τα εξετάσει», απαντά ο Δρ. Κανελλόπουλος. «Σε πολλά καταστήματα οπτικών υπάρχουν ειδικά μηχανήματα που μετρούν την UV και η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας συνιστά σε όποιον αμφιβάλλει, να εξετάζει προληπτικά τα γυαλιά ηλίου του».
Τα γυαλιά ηλίου με τη συνιστώμενη προστασία θα διηθούν (φιλτράρουν) όλο το φάσμα της UV. Με άλλα λόγια, θα παρέχουν 99-100% προστασία εναντίον της UVA και της UVB.
«Ημερομηνία λήξεως για τα γυαλιά ηλίου δεν υπάρχει», εξηγεί ο Δρ. Κανελλόπουλος. «Ούτε έχει βρει η ιατρική έρευνα έναν τρόπο για να υπολογίζεται η φθορά των προστατευτικών φίλτρων τους αναλόγως με τη χρήση. Ο γενικός κανόνας, όμως, είναι πως όσο πιο παλιά είναι, τόσο αυξάνονται οι πιθανότητες να μην προστατεύουν πια επαρκώς τα μάτια, γι’ αυτό συνιστάται προληπτικός έλεγχος της απορροφητικότητάς τους σε ένα κατάστημα οπτικών».

Τα κριτήρια επιλογής
Πιο ξεκαθαρισμένα είναι τα πράγματα σε ό,τι αφορά τα κριτήρια επιλογής τους. Η Αμερικανική Ακαδημία Οφθαλμολογίας συνιστά τα εξής σε όσους θέλουν να αγοράσουν προστατευτικά γυαλιά ηλίου:
1. Βεβαιωθείτε ότι αναγράφουν «100% προστασία από την UVA και την UVB» ή «100% προστασία από την UV400».
2. Φροντίστε να είναι όσο το δυνατόν πιο μεγάλα. Τα γυαλιά ηλίου πρέπει να καλύπτουν μεγάλο τμήμα του προσώπου, ενώ την μέγιστη προστασία παρέχουν όσα το «αγκαλιάζουν» και από τα πλάγια. Μην ξεχνάτε ότι η UV αντανακλάται από τις λείες επιφάνειες (π.χ. άμμο, νερό, τζάμια, δρόμους) και έτσι φθάνει υπό διάφορες γωνίες στα μάτια σας.
3. Μην σας ξεγελά το χρώμα. Οι σκουρόχρωμοι φακοί μπορεί να μοιάζουν πιο προστατευτικοί, αλλά το χρώμα τους δεν έχει καμία σχέση με την προστασία που παρέχουν. Το θέμα είναι τι φίλτρα περιέχουν.
4. Μην βασίζεστε στην τιμή. Τα γυαλιά ηλίου μπορεί να έχουν διάφορες τιμές, αλλά τα πιο ακριβά δεν σημαίνει ότι είναι και πιο προστατευτικά. Ούτε είναι άχρηστα τα φθηνά γυαλιά ηλίου. Μπορεί όλα να είναι εξίσου προστατευτικά, αρκεί να τα προμηθευτείτε από τους κατάλληλους παρόχους.
5. Να αγοράζετε γυαλιά ηλίου μόνο από αξιόπιστους παρόχους. Να είστε πολύ επιφυλακτικοί με τις αγορές από online site δημοπρασιών, πλανόδιους πωλητές, υπαίθριες αγορές κ.λπ. Η καλύτερη επιλογή είναι τα προμηθεύεστε από καταστήματα οπτικών, ώστε να έχετε πλήρη ενημέρωση και για τα άλλα χαρακτηριστικά τους (π.χ. αν έχουν πολωμένους φακούς, που είναι απαραίτητοι για να μειώνονται οι αντανακλάσεις από τους δρόμους και να είναι πιο ασφαλής η οδήγηση).
6. Να σκέφτεστε τις ανάγκες σας. Αν ασχολείστε με αθλήματα, πιθανώς χρειάζεστε γυαλιά με κεχριμπαρένιους, πράσινους ή γκρι φακούς. Οι φακοί αυτοί δεν δεσμεύουν περισσότερη ηλιακή ακτινοβολία, αλλά αυξάνουν την σκιαγραφική αντίθεση (κοντράστ). Αυτό μπορεί να είναι πολύ χρήσιμο για όσους παίζουν σπορ όπως το γκολφ, το μπέιζμπολ κ.λπ.
Και μην ξεχνάτε: Χρειάζεστε γυαλιά ηλίου καθημερινά, καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου. «Δυστυχώς ούτε καν ο ένας στους τρεις ανθρώπους δεν φορά γυαλιά ηλίου κάθε φορά που βγαίνει από το σπίτι του, είτε έχει ηλιοφάνεια είτε συννεφιά», λέει ο Δρ. Κανελλόπουλος. «Έχει όμως ζωτική σημασία να μάθει πια ο κόσμος ότι χωρίς αυτά, η όρασή του κινδυνεύει. Τα κρούσματα καταρράκτη και εκφύλισης της ωχράς κηλίδας αυξάνονται διαρκώς και ένας από τους κύριους υπαίτιους είναι η απροστάτευτη έκθεση των ματιών στην υπεριώδη ακτινοβολία του ηλίου. Επομένως, χρειαζόμαστε τα γυαλιά ηλίου και ένα καπέλο με φαρδύ γείσο. Και αυτό ισχύει για όλες τις ηλικίες, από τα μωρά έως τους υπερήλικες, ακόμα και όσους έχουν ήδη κάνει εγχείρηση καταρράκτη».

Κατηγορία ΥΓΕΙΑ-NEW
Τρίτη, 03 Ιούλιος 2018 02:45

Σεξ: Οι κίνδυνοι για τα μάτια σας

Όταν κάποιος κάνει σεξ, το τελευταίο πράγμα που σκέφτεται είναι τα μάτια του. Ωστόσο η σεξουαλική δραστηριότητα μπορεί να τα επηρεάσει με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους και μερικές φορές φθάνει στο σημείο να κοστίζει την όραση.
Υπαίτια γι’ αυτό είναι τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα. «Ο κόσμος δεν το γνωρίζει, αλλά η αλήθεια είναι πως πολλά συνηθισμένα νοσήματα του σεξ μπορούν να επηρεάσουν τα μάτια και την όραση», λέει ο χειρουργός-οφθαλμίατρος Δρ. Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision, καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης, NYU Medical School. «Αυτό συνήθως οφείλεται στις κακές συνήθειες που πολλοί υιοθετούν στη διάρκεια του σεξ, αλλά και το ότι πολλοί είναι φορείς σεξουαλικώς μεταδιδομένων νοσημάτων δίχως να το γνωρίζουν, οπότε δεν κάνουν θεραπεία».
Ο Δρ. Κανελλόπουλος εξηγεί ποια σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα μπορεί να μολύνουν τα μάτια και τι επιπτώσεις μπορεί να έχουν.
* Έρπης. Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι ερπητοϊών, ο HSV-1 και ο HSV-2, που προκαλούν κυρίως τον επιχείλιο έρπη και τον έρπη των γεννητικών οργάνων αντιστοίχως. Ωστόσο και οι δύο τύποι μπορεί να εξαπλωθούν και να δώσουν εκδηλώσεις σε όλο το σώμα, συμπεριλαμβανομένων των ματιών όπου μπορεί να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα.
«Η ερπητική μόλυνση στο μάτι μπορεί να προκαλέσει μόνιμη ουλή στον κερατοειδή χιτώνα (είναι ο επιφανειακός χιτώνας του ματιού) ή στον δακρυϊκό πόρο», λέει ο Δρ. Κανελλόπουλος. «Ο ιός μπορεί επίσης να προκαλέσει φλεγμονή στον αμφιβληστροειδή χιτώνα (βρίσκεται στο πίσω μέρος του ματιού), με συνέπεια τη δημιουργία ουλής, την αποκόλληση του χιτώνα ή ακόμα και την τύφλωση».
Και οι δύο ιοί μπορούν να μεταδοθούν είτε με άμεση επαφή με τα υγρά των γεννητικών οργάνων (π.χ. σπέρμα), είτε με τα μολυσμένα χέρια. Μπορεί επίσης να υπάρξει μόλυνση με την άμεση επαφή του προσώπου με μια ερπητική πληγή.
Για την προστασία από τους ερπητοϊούς είναι απαραίτητη η χρήση προφυλακτικού και το καλό πλύσιμο των χεριών αμέσως μετά από κάθε σεξουαλική επαφή. Αν ο ερωτικός σας σύντροφος έχει ενεργό λοίμωξη (π.χ. έρπη στο στόμα), αποφύγετε την επαφή με την πληγή.
* Σύφιλη. Η σύφιλη προκαλείται από βακτήρια τα οποία μεταδίδονται μεταξύ των ενηλίκων με την σεξουαλική επαφή. Τα βακτήρια αυτά μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα σύντομα μετά τη μόλυνση ή και χρόνια αργότερα, ενώ η νόσος συνήθως εξελίσσεται σε στάδια.
Στο δέρμα το υπαίτιο βακτήριο συνήθως προκαλεί πληγές και εξανθήματα. Δίχως θεραπεία, όμως, μπορεί να εξαπλωθεί στο σώμα, προκαλώντας σοβαρές ή ακόμα και θανατηφόρες βλάβες σε διάφορα όργανα (π.χ. καρδιά). Ευτυχώς, στα αρχικά στάδιά της η σύφιλη μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντιβιοτική αγωγή. Ωστόσο οι βλάβες που θα έχουν προκληθεί έως ότου διαγνωστεί, συχνά είναι μη αναστρέψιμες.
Όταν η λοίμωξη προσβάλλει τα μάτια μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή σε πολλές από τις δομές τους: στον επιπεφυκότα, τον κερατοειδή χιτώνα, στα βλέφαρα, στον ραγοειδή χιτώνα (είναι το μεσαίο από τα τρία στρώματα του ματιού), στον σκληρό χιτώνα (το λευκό τμήμα του ματιού), στο οπτικό νεύρο και στον αμφιβληστροειδή χιτώνα.
Η οφθαλμική σύφιλη μπορεί να προκαλέσει σοβαρά, μακροχρόνια προβλήματα οράσεως, όπως θόλωση, πόνο και ξηρότητα.
Επειδή τα βακτήρια που προκαλούν σύφιλη εξαπλώνονται μέσω του αίματος σε όλο το σώμα, δεν χρειάζεται να υπάρξει άμεση επαφή του προσώπου με τα γεννητικά όργανα για να συμβεί μόλυνση.
Όταν τα προφυλακτικά χρησιμοποιούνται σωστά, συνήθως προστατεύουν αποτελεσματικά από αυτήν, αλλά κάθε δερματικό εξάνθημά της που δεν καλύπτεται από το προφυλακτικό, μπορεί να μεταδώσει τη νόσο.
* Βλεννόρροια. Η βλεννόρροια μπορεί να μολύνει τα γεννητικά όργανα, τον πρωκτό, τον λαιμό και τα μάτια και συνήθως μεταδίδεται από ερωτικούς συντρόφους με ελάχιστα ή καθόλου συμπτώματα. Αν και μπορεί να αντιμετωπιστεί με αντιβιοτικά, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αυξημένη ανθεκτικότητα των υπαίτιων βακτηρίων σε αυτά.
Η βλεννόρροια μπορεί να μεταδοθεί στα μάτια μέσω της άμεσης επαφής με τα σωματικά υγρά στη διάρκεια του σεξ και με το άγγιγμα των ματιών με μολυσμένα χέρια στη διάρκεια ή μετά το σεξ.
Η μόλυνση των ματιών μπορεί να εκδηλωθεί με επιπεφυκίτιδα, κατά την οποία υπάρχει έντονη αποβολή πυώδους εκκρίματος από τα μάτια.
Και σε αυτή την περίπτωση, η σωστή χρήση του προφυλακτικού και το καλό πλύσιμο των χεριών είναι σωτήρια.
* Ηπατίτιδα Β. Το σεξ χωρίς προφυλάξεις αποτελεί κύριο παράγοντα κινδύνου για τη μετάδοση και του ιού που προκαλεί ηπατίτιδα Β (είναι ο ιός HBV).
Παρότι η νόσος αφορά πρωτίστως το ήπαρ, μπορεί να έχει και οφθαλμικές εκδηλώσεις. Στα αρχικά στάδια οι εκδηλώσεις αυτές περιορίζονται στον ίκτερο (κιτρινίζει το δέρμα και τα μάτια), εξαιτίας της προσβολής του ήπατος.
Στους πάσχοντες από χρόνια ηπατίτιδα Β μπορεί να παρατηρηθεί φλεγμονή των αιμοφόρων αγγείων του αμφιβληστροειδούς, του οπτικού νεύρου και/ή του ραγοειδούς χιτώνα. Μπορεί επίσης να παρατηρηθεί παροδική παράλυση του λεγόμενου κοινού κινητικού νεύρου, το οποίο ελέγχει τις κινήσεις των ματιών.
* Οξυτενή κονδυλώματα. Προκαλούνται από ορισμένα στελέχη του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV) και μεταδίδονται με την σεξουαλική επαφή. Τα μάτια μπορεί να μολυνθούν με την άμεση επαφή των ματιών με τα κονδυλώματα κατά το στοματικό σεξ ή με την επαφή των ματιών με τα μολυσμένα χέρια.
Η μόλυνση των ματιών μπορεί να εκδηλωθεί με θηλώματα (π.χ. στο άνω ή στο κάτω βλέφαρο) και με μακροχρόνιο ερεθισμό της επιφάνειας του ματιού.
* HIV/AIDS λοίμωξη. Ακόμα και η μόλυνση με τον ιό του AIDS, τον HIV, μπορεί να έχει συνέπειες στα μάτια. Υπολογίζεται ότι το 75-80% των φορέων του ιού θα χρειασθούν κάποια στιγμή στη ζωή τους θεραπεία για οφθαλμολογικό πρόβλημα.
Η πιο συχνή οφθαλμική επιπλοκή της HIV/AIDS λοίμωξης είναι η φλεγμονή του αμφιβληστροειδούς χιτώνα από τον κυτταρομεγαλοϊό (η πάθηση λέγεται αμφιβληστροειδίτιδα από CMV). Ο ιός αυτός είναι εξαιρετικά συνηθισμένος (τον φέρει το 40% των ανθρώπων) και στους υγιείς ανθρώπους είναι αβλαβής. Στα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό, όμως, μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αμφιβληστροειδίτιδα, με αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς και τύφλωση.
Σε μερικούς πάσχοντες από AIDS μπορεί να παρατηρηθεί και σάρκωμα Καπόζι στα βλέφαρα ή στον επιπεφυκότα. Τέλος, η λοίμωξη με τον ιό HIV μπορεί να διευκολύνει την εκδήλωση άλλων οφθαλμοπαθειών από άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα.
* Φθειρίαση του εφηβαίου. Οι ψείρες των γεννητικών οργάνων (φθειρίαση του εφηβαίου) είναι παράσιτα που θεωρητικώς αναπτύσσονται μόνο στην ηβική περιοχή. Ωστόσο μπορεί να εξαπλωθούν σε κάθε τμήμα του σώματος με τριχοφυΐα, συμπεριλαμβανομένων των βλεφάρων και των φρυδιών.
Οι ψείρες του εφηβαίου (που είναι διαφορετικό είδος από τις ψείρες του κεφαλιού) μεταδίδονται με τη στενή σωματική επαφή, συνήθως με τη σεξουαλική.
Στα μάτια το παράσιτο προκαλεί μακροχρόνιο κνησμό και αίσθημα καύσου, επειδή προσκολλάται στις βλεφαρίδες και εγχέει το σάλιό του στο δέρμα.
Ευτυχώς, οι ψείρες μπορούν να αντιμετωπιστούν και δεν μεταδίδουν άλλα νοσήματα. Όποιος όμως διαγνωστεί με αυτές, πρέπει να ελέγχεται και για άλλα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, σύμφωνα με ειδικούς από τα αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου & Πρόληψης Νοσημάτων (CDC).

Τι να κάνετε
Τι σημαίνουν πρακτικά όλα τα προαναφερθέντα; Ότι «η προσεκτική επιλογή των ερωτικών συντρόφων και η λήψη των απαραίτητων προφυλάξεων σε κάθε σεξουαλική επαφή μπορεί να είναι σωτήρια και για τα μάτια», απαντά ο Δρ. Κανελλόπουλος.

Κατηγορία ΥΓΕΙΑ-NEW

Την πρώτη τεχνητή συσκευή που αντικαθιστά την ίριδα του ματιού σε περίπτωση απουσίας της ή τραυματισμού ενέκρινε η αρμόδια αμερικανική υγειονομική Αρχή.
Η συσκευή λέγεται CustomFlex Artificial Iris και αποτελείται από μία λεπτή, αναδιπλούμενη μεμβράνη ιατρικής σιλικόνης, η οποία προσαρμόζεται στο σχήμα και στο χρώμα της φυσικής ίριδας των ματιών κάθε ασθενούς ξεχωριστά.
Η τεχνητή ίριδα εισάγεται στο μάτι μέσω μιας πολύ λεπτής τομής, ξετυλίγεται στην επιθυμητή θέση και ύστερα «λειαίνονται» οι άκρες της με τη βοήθεια ειδικών χειρουργικών εργαλείων. Στη θέση της συγκρατείται από τις άλλες δομές του ματιού, αλλά αν παραστεί ανάγκη μπορεί να στηριχθεί και με ράμματα.
Την σχετική ανακοίνωση έκανε ο αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων & Φαρμάκων (FDA), διευκρινίζοντας ότι η τεχνητή ίριδα είναι κατάλληλη για παιδιά και για ενήλικες των οποίων η ίριδα είτε απουσιάζει λόγω μιας συγγενούς (εκ γενετής) πάθησης που λέγεται ανιριδία, είτε έχει υποστεί σοβαρή βλάβη λόγω τραυματισμού.
Η τεχνητή ίριδα προορίζεται επίσης για άτομα με προβλήματα της ίριδας λόγω άλλων διαταραχών, όπως ο αλμπινισμός και η χειρουργική αφαίρεση της ίριδας εξαιτίας καρκίνου (μελάνωμα της ίριδας).
Όπως εξηγεί ο χειρουργός-οφθαλμίατρος Δρ. Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision, καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης, NYU Medical School, η ίριδα του ματιού είναι η έγχρωμη περιοχή του, στο κέντρο της οποίας βρίσκεται η κόρη του ματιού.
«Η ίριδα είναι ουσιαστικά ένας υμένας από μυϊκό ιστό, που ρυθμίζει την ποσότητα του φωτός που μπαίνει στο μάτι και φθάνει στο πίσω μέρος του, στον αμφιβληστροειδή χιτώνα», λέει. «Αυτό επιτυγχάνεται με τις συνεχείς διαστολές και συστολές της, οι οποίες μας επιτρέπουν επίσης να έχουμε την αίσθηση του βάθους. Η ανιριδία, δηλαδή η απουσία της ίριδας, είναι μία σπάνια κατάσταση κατά την οποία η ίριδα είναι ελλιπώς ανεπτυγμένη ή απουσιάζει εντελώς και αυτό που φαίνεται ως πολύ σκούρο τμήμα στο μάτι είναι μια υπερμεγέθης κόρη».
Η συγγενής (εκ γενετής) ανιριδία είναι κληρονομούμενη και αποτελεί την πιο σοβαρή μορφή υποπλασίας της ίριδας. Η ίριδα φυσιολογικά αναπτύσσεται την 12η έως 14η εβδομάδα της κυήσεως, αλλά στα έμβρυα που φέρουν ορισμένες γενετικές μεταλλάξεις η ανάπτυξή της είναι ελλιπής.
Η συγγενής ανιριδία συνήθως εκδηλώνεται και στα δύο μάτια και συνοδεύεται και από άλλα οφθαλμικά προβλήματα, όπως υποπλασία της ωχράς κηλίδας και του οπτικού νεύρου, αλλαγές στον κερατοειδή κ.λπ.
«Οι πάσχοντες από ανιριδία συχνά έχουν σημαντική μείωση της όρασης και αυξημένα ποσοστά επιπλοκών όπως η αμβλυωπία και ο καταρράκτης», λέει ο Δρ. Κανελλόπουλος. «Έχουν επίσης μεγάλη ευαισθησία στο φως και μπορεί να παρουσιάσουν νυσταγμό, δηλαδή ακούσιες, επαναλαμβανόμενες, γρήγορες κινήσεις, που εμποδίζουν τα μάτια να εστιάσουν σταθερά σε ένα σημείο ή αντικείμενο με συνέπεια να πλήττεται η όραση».
Για τους ασθενείς αυτούς «οι έως τώρα θεραπευτικές επιλογές δεν ήταν ριζικές, αφού προσπαθούσαμε να αντιμετωπίσουμε κάθε σύμπτωμα ή πρόβλημα ξεχωριστά όταν εμφανιζόταν, χωρίς να μπορούμε να κάνουμε κάτι για την ρίζα του προβλήματος που ήταν η έλλειψη της ίριδας», συνεχίζει. «Η τεχνητή ίριδα προσφέρει μία θεραπευτική επιλογή η οποία ως φαίνεται μειώνει σημαντικά την ευαισθησία στο έντονο φως και στην αντανάκλασή του, επιτρέποντας έτσι στους ασθενείς να βλέπουν καλύτερα».
Σύμφωνα με τον FDA, η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα της τεχνητής ίριδας αξιολογήθηκε κατ’ αρχάς σε 389 ενήλικες και παιδιά με ανιριδία ή άλλες διαταραχές της ίριδας. Έπειτα από την τοποθέτηση της τεχνητής ίριδας, περισσότερο από το 70% των ασθενών ανέφεραν σημαντικές μειώσεις στην ευαισθησία των ματιών τους στο φως, καθώς και βελτίωση στην ποιότητα της ζωής τους. Επιπλέον το 94% δήλωσαν ικανοποιημένοι από τη νέα εμφάνιση των ματιών τους μετά την επέμβαση.
Από τους ασθενείς αυτούς, μικρό ποσοστό παρουσίασαν διάφορες επιπλοκές, όπως μετακίνηση της συσκευής, αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση, φλεγμονή στην ίριδα, ανάγκη νέας επέμβασης κ.λπ., σύμφωνα με την αμερικανική Αρχή.
Ο FDA επισημαίνει ακόμα στην σχετική ανακοίνωσή του ότι η τοποθέτηση της τεχνητής ίριδας αντενδείκνυται σε ορισμένες ομάδες ασθενών, όπως όσοι έχουν ανεξέλεγκτη ή σοβαρή χρόνια φλεγμονή στα μάτια (ραγοειδίτιδα), αφύσικα μικρά μάτια (μικρόφθαλμος), αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς ή χρόνιo γλαύκωμα για τα οποία δεν έχει γίνει θεραπεία.
Η χρήση της τεχνητής ίριδας αντενδείκνυται επίσης σε όσους έχουν καταρράκτη εξαιτίας του ιού της ερυθράς, μη φυσιολογικά αιμοφόρα αγγεία στην ίριδα, ορισμένες βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία του αμφιβληστροειδούς ή ενδοφθάλμιες λοιμώξεις. Αντενδείκνυται επίσης στις εγκύους.
Η τεχνητή ίριδα θα διατεθεί στο εμπόριο από την εταιρεία HumanOptics AG, που εδρεύει στην πόλη Έρλανγκεν της Γερμανίας.

Κατηγορία ΥΓΕΙΑ-NEW

Ο περισσότερος κόσμος ξέρει πόσο επιβλαβής είναι η υπεριώδης ακτινοβολία του ηλίου για το δέρμα, αλλά λίγοι συνειδητοποιούν ότι είναι εχθρός και των ματιών, ενώ ακόμα λιγότεροι γνωρίζουν ποιοι κινδυνεύουν ιδιαιτέρως από αυτήν.
Όπως εξηγεί ο χειρουργός-οφθαλμίατρος Δρ. Αναστάσιος-Ι. Κανελλόπουλος, MD, ιδρυτής και επιστημονικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οφθαλμολογίας LaserVision, καθηγητής Οφθαλμολογίας Πανεπιστημίου Νέας Υόρκης, NYU Medical School, υπάρχουν τρεις τύποι υπεριώδους ακτινοβολίας, οι UVA, UVB και UVC.
«Η UVC απορροφάται από την στοιβάδα του όζοντος και δεν συνιστά απειλή για την όραση (ή για το δέρμα). Η UVA και η UVB, όμως, έχουν βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειες στα μάτια και την όραση», λέει.
Αν τα μάτια εκτεθούν σε τεράστιες ποσότητες της UV για μικρό χρονικό διάστημα, μπορεί να αναπτυχθεί φωτοκερατίτιδα, μία κατάσταση που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως το ηλιακό έγκαυμα των ματιών. Η φωτοκερατίτιδα προκαλεί κοκκίνισμα και αίσθηση ότι στο εσωτερικό των ματιών έχει μπει ξένο σώμα ή κόκκοι άμμου. Οι πάσχοντες έχουν επίσης μεγάλη ευαισθησία στο φως και δακρύζουν πάρα πολύ, ενώ συχνά νιώθουν και έντονο πόνο στα μάτια. «Η φωτοκερατίτιδα είναι η αιτία που χάνουν την όρασή τους όσοι μένουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα στα χιόνια δίχως γυαλιά ηλίου», εξηγεί παραστατικά ο Δρ. Κανελλόπουλος.
Στην πραγματικότητα, όσο περισσότερο διαρκεί η έκθεση των ματιών στην ηλιακή ακτινοβολία, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να αναπτυχθεί σοβαρή βλάβη τόσο στους επιφανειακούς ιστούς του ματιού (κυρίως στον κερατοειδή χιτώνα και τον κρυσταλλοειδή φακό), όσο και σε εκείνους που βρίσκονται βαθιά μέσα στα μάτια, όπως ο αμφιβληστροειδής χιτώνας.
Μακροπρόθεσμα οι βλάβες αυτές μπορεί να εκδηλωθούν με τη μορφή σοβαρών παθήσεων, όπως ο καταρράκτης, η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας και ο καρκίνος στα βλέφαρα ή στο εσωτερικό του ματιού (μελάνωμα αμφιβληστροειδούς).
Το πρόβλημα ωστόσο είναι ότι «δεν ξέρουμε πόση ακριβώς έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία απαιτείται για να προκληθούν βλάβες στα μάτια, γι’ αυτό και συνιστάται σε μικρούς και μεγάλους να μην βγαίνουν ποτέ στον ήλιο δίχως καλής ποιότητας γυαλιά ηλίου και καπέλο με φαρδύ γείσο», λέει ο Δρ. Κανελλόπουλος.
Για να παρέχουν επαρκή προστασία από τον ήλιο, τα γυαλιά ηλίου πρέπει να δεσμεύουν το 99-100% της UVA και της UVB, να απωθούν το 75-90% του ορατού φωτός, να έχουν φακούς με ομοιογενές χρώμα δίχως ατέλειες, και να έχουν κατά προτίμηση γκριζωπούς φακούς για να επιτρέπουν καλή αναγνώριση των χρωμάτων γύρω μας.
Τα γυαλιά αυτά καλό είναι επίσης να καλύπτουν τα μάτια και από τα πλάγια διότι «η ηλιακή ακτινοβολία αντανακλάται στις λείες επιφάνειες, επομένως φθάνει και υπό γωνία στα μάτια», προσθέτει ο καθηγητής. Έρευνες έχουν δείξει ότι το νερό αντανακλά έως το 100% της UV, η στεγνή άμμος και το τσιμέντο έως το 25%, ενώ ακόμα και το γρασίδι αντανακλά ένα μικρό ποσοστό (κάτω από 5%).
Ειδικά όσοι συμμετέχουν σε δραστηριότητες ή σπορ που μπορεί να οδηγήσουν σε τραυματισμό των ματιών, χρειάζονται γυαλιά με φακούς από polycarbonate ή trivex, δύο συνθετικά υλικά που παρουσιάζουν μεγάλη αντοχή σε περίπτωση πρόσκρουσης.

Οι ομάδες υψηλού κινδύνου
Αν και η ηλιακή ακτινοβολία μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στα μάτια κάθε ανθρώπου, υπάρχουν ορισμένες πληθυσμιακές ομάδες που διατρέχουν πολύ αυξημένο κίνδυνο. Οι ομάδες αυτές είναι οι εξής, κατά τον Δρ. Κανελλόπουλο:
* Τα μικρά παιδιά. Τα παιδιά κατά κανόνα εκτίθενται στον ήλιο περισσότερο απ’ όσο οι ενήλικες, αφού σε κάθε ευκαιρία πρέπει να τα αφήνουμε ελεύθερα να παίζουν σε υπαίθριους χώρους. Μάλιστα έχει υπολογιστεί ότι η ετήσια έκθεση των παιδιών στην ηλιακή ακτινοβολία είναι τριπλάσια απ’ ό,τι των ενηλίκων. Δυστυχώς όμως μόλις το 5% των ενηλίκων αναφέρουν ότι τα παιδιά τους φορούν πάντοτε γυαλιά ηλίου, ενώ το 15% παραδέχονται ότι δεν φοράνε στα παιδιά τους ούτε καν καπέλο. Χωρίς την κατάλληλη προστασία, όμως, τα παιδιά διατρέχουν μεγάλο κίνδυνο οφθαλμοπάθειας εξαιτίας του ήλιου επειδή οι φακοί των ματιών τους είναι ανώριμοι και έτσι δεν φιλτράρουν αποτελεσματικά την UV, με συνέπεια να φθάνει σε υψηλά επίπεδα έως βαθιά μέσα στα μάτια τους.
* Όσοι έχουν ανοιχτόχρωμα μάτια. Όσοι έχουν γαλάζια ή πράσινα ανοικτά μάτια και βγαίνουν στον ήλιο δίχως γυαλιά ηλίου και καπέλο, διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εκδηλώσουν σπάνιες μορφές καρκίνου στα μάτια, όπως το μελάνωμα στην ίριδα ή στον ραγοειδή χιτώνα του ματιού. Ο ραγοειδής χιτώνας λέγεται και αγγειώδης χιτώνας και είναι το μεσαίο από τα τρία στρώματα του ματιού (ανατομικά αποτελείται από την ίριδα, το ακτινωτό σώμα και τον χοριοειδή χιτώνα του ματιού).
* Όσοι έχουν κάνει εγχείρηση καταρράκτη. Κατά την εγχείρηση αυτή αφαιρείται ο θολωμένος φυσικός φακός του ματιού και αντικαθίσταται από τεχνητό φακό. Δίχως τον φυσικό φακό το μάτι είναι περισσότερο εκτεθειμένο στην υπεριώδη ακτινοβολία του ηλίου, ιδιαίτερα αν ο τεχνητός φακός που έχει τοποθετηθεί είναι παλαιού τύπου (οι νεότεροι φακοί είναι πιο απορροφητικοί). Επειδή, όμως, είναι δύσκολο να ξέρει ένας ασθενής τι είδους τεχνητός φακός έχει τοποθετηθεί στα μάτια του, συνιστάται σε όσους έχουν κάνει εγχείρηση για καταρράκτη να μην βγαίνουν στον ήλιο χωρίς γυαλιά ηλίου και καπέλο με φαρδύ γείσο.
* Όσοι λαμβάνουν φάρμακα που αυξάνουν την φωτοευαισθησία. Τα φάρμακα που αυξάνουν την ευαισθησία του δέρματος στον ήλιο (δηλαδή προκαλούν φωτοευαισθησία), μπορεί να καταστήσουν και τα μάτια ευαίσθητα σε αυτόν. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν ορισμένα αντιβιοτικά (φθοροκινολόνες, τετρακυκλίνες), αντισυλληπτικά και φάρμακα με οιστρογόνα που λαμβάνονται από το στόμα, τα ψωραλένια (χρησιμοποιούνται για δερματοπάθειες όπως η ψωρίαση), ορισμένα διουρητικά και ηρεμιστικά κ.ά. Αν παίρνετε συστηματικά φάρμακα για οποιονδήποτε λόγο, συζητήστε με τον οφθαλμίατρό σας το ενδεχόμενο να προκαλούν φωτοευαισθησία.

Κατηγορία ΥΓΕΙΑ-NEW
Σελίδα 1 από 2

Ακολουθήστε μας στα Social Media

bannerT14