Μελαγχρώσεις: Η ιδανική εποχή για να τις «σβήσετε»

Οι δυσχρωμίες και οι μελαγχρώσεις του δέρματος είναι συνηθισμένα δερματολογικά προβλήματα και απασχολούν σημαντικό αριθμό γυναικών. Η περίοδος του χειμώνα (μέχρι περίπου τον Απρίλιο) είναι η ιδανικότερη περίοδος για την αντιμετώπισή τους.

Το κυρίαρχο ανάμεσα στα συστατικά του δέρματος που καθορίζουν το χρώμα του είναι η μελανίνη. Οι διαφοροποιήσεις στην ποσότητα και στην κατανομή της ελέγχονται γενετικά, αλλά η ποσότητά της μπορεί να αυξηθεί κατόπιν έκθεσης στον ήλιο, με την επίδραση ορμονών (εγκυμοσύνη), με τη λήψη φαρμάκων (αντισυλληπτικά, αντικαταθληπτικά) ή κατόπιν φλεγμονής ή τραύματος (ακμή, έκζεμα). Το χλόασμα ή μέλασμα, οι πανάδες, οι δυσχρωμίες είναι όροι που χρησιμοποιούμε στην καθημέρα πράξη για να χαρακτηρίσουμε μια κατά βάση επίκτητη υπερμελάγχρωση της επιδερμίδας, κυρίως του προσώπου, αλλά και άλλων φωτοεκτεθειμένων περιοχών του σώματος.

Η πιο κατάλληλη εποχή για να αντιμετωπίσουμε τις δυσχρωμίες είναι από τον Οκτώβριο μέχρι τον Απρίλιο κι αυτό γιατί τότε η ένταση της ηλιακής ακτινοβολίας είναι μικρότερη. Στη θεραπευτική φαρέτρα υπάρχουν συγκεκριμένες επιλογές και δυστυχώς όχι οριστικές, διότι τα αίτια που προκαλούν αυτές τις δυσχρωμίες εντοπίζονται σε κυτταρικό επίπεδο και οφείλονται στην αυξημένη παραγωγή μελανίνης.

 

Κρέμες

Μια καλή θεραπευτική επιλογή είναι η χρήση λευκαντικών κρεμών. Η δραστικότητά τους έχει βαθμίδες ανάλογα με τα συστατικά που περιέχουν: υδροκινόνη σε συγκεντρώσεις 2-10%, ασκορβικό οξύ 10-20%, κοζικό οξύ 1-4%, ρετινοϊκό οξύ 0,01-0,1%, αζελαϊκό οξύ, αρμπουτίνη, καφεΐνη, πεπτίδια. Κάποια από τα παραπάνω συστατικά υπάρχουν σε έτοιμα σκευάσματα, αλλά συχνά συστήνονται με συνταγή δερματολόγου συνδυασμοί των παραπάνω σε σκεύασμα, το οποίο παρασκευάζει φαρμακοποιός. Η μίξη που συνταγογραφεί ο δερματολόγος εξατομικεύεται ανάλογα με την αιτία της μελάγχρωσης.

Όταν οι κρέμες ή οι λοσιόν αυτές περιέχουν λευκαντικές ουσίες, όπως η υδροκινόνη ή το ρετινοϊκό οξύ, πρέπει να εφαρμόζονται βράδυ.

Η θεραπεία διαρκεί περίπου 3-4 μήνες και πρέπει να συνοδεύεται από τη χρήση αντιηλιακού καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Τους μήνες με τη μεγαλύτερη ηλιοφάνεια καλό είναι, εκτός του αντηλιακού, να συνεχίζεται η εφαρμογή λευκαντικών κρεμών που περιέχουν συστατικά συμβατά με την έκθεση στον ήλιο. Οι λευκαντικές κρέμες έχουν ακόμη καλύτερο αποτέλεσμα όταν συνδυάζονται με κάποιες ιατρικές πράξεις, όπως το χημικό peeling και τα lasers.

 

Χημικό peeling

Στα χημικά peelings υπάρχουν πολλοί συνδυασμοί και εξατομικεύονται ανάλογα με το πρόβλημα, το βάθος και την έκταση της μελάγχρωσης, αλλά και ανάλογα με τον φωτότυπο του δέρματος.

Αυτά που συνήθως χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της υπερμελάγχρωσης είναι: σαλικυλικό οξύ 25%, σαλικυλικό οξύ 25% + TCA 10–25%, γλυκολικό οξύ 50-70%, πυρουβικό οξύ 40–50%, TCA 15–20% και το διάλυμα Jessner.

Η συχνότητα που μπορεί να εφαρμοστούν είναι ανάλογη με το πόσο «βαθιά» είναι η μελάγχρωση, με την ανεκτικότητα του δέρματος και φυσικά τον φωτότυπο, καθώς τα σκούρα δέρματα μπορεί αργότερα να εμφανίσουν φαινόμενο «rebound» και να εκδηλώσουν ακόμη πιο έντονη υπερμελάγχρωση. Αυτό σημαίνει πως απαιτείται από την πλευρά του δερματολόγου ιδιαίτερη προσοχή στην εφαρμογή του peeling και από την πλευρά του ασθενούς υπομονή, διότι η πλήρης εξάλειψη επιτυγχάνεται σε βάθος χρόνου.

 

Laser

Μια άλλη δυνατότητα με στόχο τη λεύκανση είναι η χρήση των εξειδικευμένων στις δυσχρωμίες lasers. Αυτά είναι fractionated και non-fractionated CO2, fractionated και non-fractionated Erb:YAG lasers 1540nm, Q switched ruby lasers 694nm, Q switched Alexandrite 755nm, Q switched Nd:YAG 1064nm, Alexandrite 755nm, Nd:YAG 1320nm και 1064 nm, IPL, και διοδικά lasers.

Tα lasers στοχεύουν είτε στην απευθείας καταστροφή των μελανοκυττάρων είτε στην απολέπιση του δέρματος. Η επιλογή του laser και ο αριθμός των συνεδριών εξατομικεύονται και μπορεί να κυμανθούν από μία μέχρι πολλές.

Το καλύτερο αποτέλεσμα συχνά επιτυγχάνεται με συνδυασμό των προαναφερθεισών θεραπειών. Συνήθως οι δερματολόγοι προτείνουμε προετοιμασία του δέρματος με μια λευκαντική κρέμα για περίπου ένα μήνα και στη συνέχεια την εφαρμογή του peeling, του laser ή και των δύο σε διαδοχικές συνεδρίες. Μετά την εφαρμογή των επεμβατικών μεθόδων, ο ασθενής συχνά συνεχίζει ξανά με λευκαντική κρέμα. Τα αποτελέσματα συχνά κρίνονται ικανοποιητικά στο εξάμηνο, διάστημα βέβαια το οποίο μειώνεται όταν παρεμβάλλονται peelings ή lasers. Εδώ θα πρέπει να τονισθεί ότι τόσο τα peelings όσο και το laser, εκτός από λευκαντική, έχουν και αντιγηραντική δράση.

Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό να διευκρινίσουμε πως οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί και να απευθύνονται μόνο σε εξειδικευμένους δερματολόγους για αυτές τις θεραπείες, καθώς ο εξειδικευμένος επαγγελματίας υγείας θα τους εξασφαλίσει ένα άρτιο και ασφαλές αποτέλεσμα.