Ζαχαρίας Καπλανίδης: «Πλεονέκτημά μας η καινοτομία»

Eδώ και 37 χρόνια βρίσκεται στο τιμόνι του Ομίλου Zita, ενός Ομίλου που έχει χαράξει τη δική του πορεία στο χώρο του συνεδριακού τουρισμού και καινοτομεί προσφέροντας μοναδικές υπηρεσίες τόσο προς την επιστημονική κοινότητα, όσο και προς το ευρύ κοινό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το Δ|Υ|Ο FORUM η μοναδική διοργάνωση που δίνει στον Έλληνα τη δυνατότητα να ενημερωθεί και να βελτιώσει την υγεία του και την ποιότητα ζωής του. Ο Ζαχαρίας Καπλανίδης, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος Ομίλου Zita, δίνει τον τόνο για τα βήματα που πρέπει να γίνουν για την ανάπτυξη τόσο του συνεδριακού τουρισμού όσο και του τουρισμού υγείας, σχολιάζει τις δυσκολίες του επιχειρείν και τα κακώς κείμενα της χώρας μας.

Συνέντευξη στη Νεκταρία Καρακώστα

Ο Όμιλος Ζita συμπληρώνει 37 χρόνια αδιάλειπτης και επιτυχημένης λειτουργίας. Ποιο είναι το φάσμα των δραστηριοτήτων του;
O Όμιλος ξεκίνησε με τη Zita Congress και βασική δραστηριότητα την οργάνωση συνεδρίων, εκθέσεων, επιχειρηματικών εκδηλώσεων και events. Aπό το 2015, η νέα μας εταιρεία, η Zita Medical Management, δραστηριοποιείται σε κάτι νέο στην Ελλάδα, στην προσφορά υπηρεσιών management προς τις επιστημονικές ιατρικές εταιρείες, προσφέροντάς τους μια πολύ μεγάλη γκάμα από υπηρεσίες, όπως η επιμέλεια, η εκτύπωση και η διανομή των περιοδικών των επιστημονικών εταιρειών, εξειδικευμένες υπηρεσίες στο χώρο της επικοινωνίας, δημιουργία websites, υπηρεσίες digital marketing και διαχείρισης social media- όλα αυτά τα σύγχρονα εργαλεία που μπορεί να χρησιμοποιήσει ένας Οργανισμός ή ένας Όμιλος, για να αυξήσει την παρουσία του στα social media και γενικότερα στην επικοινωνία.
Πολύ σημαντικό εργαλείο είναι επίσης το χορηγικό μας τμήμα. Όλα τα περιοδικά που εκδίδουμε για λογαριασμό επιστημονικών εταιρειών, που είναι πάνω από δέκα, είναι αυτοχρηματοδοτούμενα. Οι επιστημονικές εταιρείες δεν πληρώνουν για την επιμέλεια, την έκδοση και τη διανομή τους, αφού το χορηγικό και εμπορικό τμήμα του Ομίλου Zita εξασφαλίζει τους σχετικούς πόρους.

Ποιες είναι οι βασικές αρχές του Ομίλου Zita και ποια θα χαρακτηρίζατε ως τα δυνατά σημεία του;
Το δυνατό σημείο του Ομίλου Zita είναι η καινοτομία. Ξεκινώντας το 1982, η Zita λειτούργησε για πάρα πολύ λίγο σαν ένα κλασικό τουριστικό γραφείο και γρήγορα προχώρησε στην εξειδίκευσή της στο χώρο του συνεδριακού τουρισμού. Ήμουν ο εμπνευστής και είχα την πρωτοβουλία μάλιστα για τη δημιουργία τόσο του HAPCO, του Ελληνικού Συνδέσμου Οργανωτών Συνεδρίων, ο οποίος προχώρησε σε πάρα πολλές ενέργειες και κυρίως στο να πείσει την Πολιτεία να σκύψει πάνω στον συνεδριακό τουρισμό, όσο και του EFAPCO, της Ευρωπαικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Οργανωτών Συνεδρίων. Πετύχαμε ο αναπτυξιακός νόμος να επιδοτήσει τη δημιουργία συνεδριακών κέντρων, κάτι που «ευθύνεται» για τα συνεδριακά κέντρα που βρίσκονται σήμερα διάσπαρτα στην Ελλάδα. Βέβαια, έχουμε πολύ δρόμο ακόμη για να πετύχουμε τα μερίδια που πραγματικά αναλογούν στη χώρα μας στο συγκεκριμένο είδος τουρισμού. Η καινοτομία λοιπόν είναι το βασικό μας χαρακτηριστικό. Συνεχίσαμε καινοτομώντας με τη Zita Medical Management που ήταν η πρώτη ελληνική εταιρεία που ασχολήθηκε με το management των επιστημονικών, ιατρικών εταιρειών. Το 2009, μετά από διεθνή διαγωνισμό στο Σιάτλ των ΗΠΑ, και ενάντια σε πολυεθνικούς κολοσσούς, η Zita κατόρθωσε να κερδίσει το διαγωνισμό και να αναλάβει το συνολικό management της Παγκόσμιας Συνομοσπονδίας Πλαστικής, Επανορθωτικής και Αισθητικής Χειρουργικής, με 102 χώρες μέλη και πάνω από 40.000 πλαστικούς χειρουργούς. Αυτή ήταν μια τεράστια επιτυχία και για τη Zita και για τη Ελλάδα. Ποτέ στο παρελθόν μια ελληνική εταιρεία δεν είχε αναλάβει το management ενός τέτοιου επιστημονικού φορέα. Εγώ έγινα εκτελεστικός διευθυντής και μέλος του Δ.Σ. της Παγκόσμιας Συνομοσπονδίας και την επροσωπούσα σε fora, στον ΠΟΥ, στα υπουργεία Υγείας πολλών κρατών μελών. Έκτοτε, αυτήν την τεχνογνωσία, την οποία την κερδίσαμε και τη βελτιώσαμε σε μεγάλο βαθμό, την εφαρμόσαμε σε πολλές ευρωπαϊκές επιστημονικές εταιρείες και φορείς και βεβαίως τη μεταφέραμε και στην Ελλάδα. Δικαιούμαστε σήμερα να λέμε ότι είμαστε πρωτοπόροι σε αυτόν τον τομέα, επιβεβαιώνοντας το μεγάλο πλεονέκτημα του Ομίλου, την καινοτομία.

Ποιες είναι σήμερα οι προοπτικές του συνεδριακού τουρισμού;
Η Ελλάδα έχει τεράστιες προοπτικές. Μπορεί να κάνει καταπληκτικά βήματα και στον συνεδριακό και στον εκθεσιακό τουρισμό, και μάλιστα σχετικά σύντομα. Εδώ ο ρόλος των επιστημονικών και επιχειρηματικών φορέων είναι πολύ σημαντικός. Αυτοί είναι που πρέπει να δραστηριοποιηθούν προσελκύοντας αυτά τα παγκόσμια events να πραγματοποιηθούν στη χώρα μας. Τον ίδιο ρόλο πρέπει να παίξουν τα επιμελητήρια όσον αφορά στις εκθέσεις. Δυστυχώς, στην Ελλάδα δεν έχει συνειδητοποιηθεί ο ρόλος που οι φορείς μπορούν να διαδραματίσουν σε αυτή τη διαδικασία. Ειδικά η Θεσσαλονίκη έχει μια τεράστια ευκαιρία να παίξει το ρόλο της πρωτεύουσας των Βαλκανίων. Πρέπει να σταματήσουμε να γκρινιάζουμε και να προσπαθήσουμε να βλέπουμε τα πράγματα από τη θετική τους πλευρά, ανεξάρτητα αν συμφωνούμε ή όχι με τη συμφωνία των Πρεσπών και με οτιδήποτε άλλο μας συμβαίνει. Η μεγάλη ικανότητα ενός καλού manager είναι ακόμη και τα αρνητικά να τα γυρίζει σε θετικά. Ας σταματήσουμε να τσακωνόμαστε μεταξύ μας, να υποδαυλίζουμε ο ένας τον άλλον και ας πάμε έξω που είναι μια τεράστια αγορά εκατομμυρίων ανθρώπων για να την κατακτήσουμε.

Πόσο εύκολο είναι το επιχειρείν στο σημερινό οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον;
Η ανάπτυξη, ακόμη και η επιβίωση ειδικά των μικρομεσαίων επιχειρήσεων δεν είναι εύκολη υπόθεση. Εδώ και 8-9 χρόνια η οικονομία και κυρίως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις ζουν χωρίς καμία τραπεζική υποστήριξη. Έτσι, ό,τι πρέπει να κάνουν σαν επόμενο βήμα για την ανάπτυξή τους, πρέπει να το αυτοχρηματοδοτήσουν. Την ίδια στιγμή, οι φορολογικές απαιτήσεις είναι τεράστιες, ενώ οι κύκλοι εργασιών δύσκολα επιτυγχάνονται. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το περιβάλλον είναι πάρα πολύ δύσκολο. Ωστόσο, η ανάπτυξη για μια επίχειρηση είναι σαν το ποδήλατο: Αν δεν πατάς συνέχεια πετάλι προς τα μπροστά δεν μπορείς να σταθείς, πέφτεις. Για να κινείσαι όμως προς τα μπρος απαιτούνται κεφάλαια και υποδομές. Θεωρώ λοιπόν πολύ μεγάλη επιτυχία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων ότι επιβίωσαν και έκαναν και βήματα προς τα μπροστά.

Μια ακόμη σημαντική πρωτοβουλία που δημιούργησε και τρέχει τα 4 τελευταία χρόνια ο Όμιλος Zita είναι το μοναδικό στο είδος του Δ|Υ|Ο Forum που έχει σαν στόχο την πρόληψη, παρέχοντας καίρια και αξιόπιστη πληροφόρηση για θέματα Υγείας, Διατροφής και Ομορφιάς, στο ευρύ κοινό. Μιλήστε μας για αυτό.
Φέρνουμε κοντά τους επιστήμονες υγείας με τον Έλληνα πολίτη – κάτι πολύ πρωτότυπο και πρωτοφανές για τα ελληνικά δεδομένα, ώστε ο τελευταίος να ευαισθητοποιηθεί, να βελτιώσει την ποιότητα ζωής του προς όφελός του αλλά και προς όφελος της εθνικής οικονομίας. Πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου του Σιάτλ έδειξε ότι το 51% των θανάτων παγκοσμίως οφείλεται σε λάθη που κάνουμε καθημερινά εμείς οι άνθρωποι. Αυτό σημαίνει ότι από τις 120.000 θανάτους ετησίως στην Ελλάδα, θα είχαμε λιγότερους από 60.000 θανάτους αν προσέχαμε το θέμα της υγείας μας. Οι τέσσερις βασικές αιτίες θανάτου παγκοσμίως είναι η παχυσαρκία, το κάπνισμα, η υπέρταση και ο διαβήτης. Και οι τέσσερις αυτοί δολοφόνοι είναι στα χέρια μας. Αντιλαμβάνεστε πόσο σημαντικό είναι σήμερα ο κόσμος να ενημερωθεί, να ευαισθητοποιηθεί, να εφαρμόσει αυτά που γνωρίζει σήμερα η επιστήμη και να γλιτώσουν τα συστήματα υγείας τρομακτικές επιβαρύνσεις- σκεφτείτε πόσοι αρρωσταίνουν χωρίς να πεθαίνουν και τι σημαίνει αυτό σε κόστη για τα υγειονομικά συστήματα και σε επιβάρυνση της ποιότητας ζωής τόσο των ασθενών όσο και των οικογενειών τους.

Ποια λάθη έχουν γίνει και βρισκόμαστε ακόμη σε «νηπιακό στάδιο» ανάπτυξης του τουρισμού υγείας;
Δεν θα έλεγα ότι έχουν γίνει λάθη, θα έλεγα ότι δεν είχαμε ασχοληθεί. Ξαφνικά ανακαλύψαμε ότι πρόκειται για μια πάρα πολύ μεγάλη αγορά, των 50-70 δισ. ευρώ ετησίως. Αν λάβουμε υπόψη μας και τη δυνατότητα οι πολίτες της Ε.Ε. να μπορύν να μετακινούνται και να λαμβάνουν υπηρεσίες υγείας από τη μια χώρα στην άλλη, τότε οι χώρες της Ε.Ε. έχουν μια τεράστια πίτα μπροστά τους που την έχουν αφήσει εντελώς ανεκμετάλλευτη. Η Ελλάδα θα μπορούσε να είναι πρωτοπόρος σε αυτό το κομμάτι καθώς είμαστε η πρώτη στην Ευρώπη και η τρίτη στον κόσμο χώρα όσον αφορά τη σχέση επιστημονικού ιατρικού δυναμικού προς τον συνολικό πληθυσμό. Όμως δυστυχώς, εξάγουμε γιατρούς στο εξωτερικό, αντί να εισάγουμε ασθενείς. Αυτή τη στιγμή αναπτύσσουν ιατρικό τουρισμό τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ντουμπάι, επενδύοντας δεκάδες δισ. σε τεράστιες μονάδες, κι εμείς που διαθέτουμε το επιστημονικό προσωπικό, που είναι και το πιο δύσκολο αν θέλετε, δεν έχουμε κάνει τίποτα για να αναπτύξουμε αυτόν τον τομέα. Την ίδια ώρα, η Τουρκία έχει πάνω από 35 σύγχρονες νοσοκομειακές μονάδες με τις υψηλότερες πιστοποιήσεις και έσοδα περίπου 2 δισ. ετησίως από τον ιατρικό τουρισμό. Για το λόγο αυτόν ιδρύσαμε τον Ελ-ληνικό Σύνδεσμο Τουρισμού Υγείας ο οποίος προσπαθεί, με πενιχρά μέσα, να βάλει την Ελλάδα στο χάρτη των προορισμών του ιατρικού τουρισμό. Έχουμε βέβαια πάρα πολύ δρόμο μπροστά μας, αλλά κάνουμε βήματα και προχωράμε.Και εδώ ο Όμιλος Zita πρωτοστάτησε, αποδεικνύοντας ότι προσπαθεί κάθε φορά να κάνει καινούργια πράγματα και όχι να αντιγράφει αυτά που ήδη έχουν καθιερωθεί.

Μπορεί ο τουρισμός υγείας να αποτελέσει μοχλό ανάπτυξης της χώρας;
Μοχλό ανάπτυξης της χώρας υπό τη στενή του όρου έννοια, όχι. Υπό την ευρεία, βεβαίως. Τι εννοώ; Ότι τα 33.000.000 τουρίστες που είχαμε το 2018, θα μπορούσαμε, αναπτύσσοντας τον τουρισμό υγείας, να τα κάνουμε 34.000.000 και 35.000.000.Ο ελληνικός τουρισμός, που αυτή τη στιγμή καλπάζει, αποτέλεσε το ανάχωμα της πτώσης της ελληνικής οικονομίας όλα τα χρόνια της κρίσης. Όμως δεν πρέπει να εφησυχάζουμε. Για τον απλούστατο λόγο ότι είναι πάρα πολύ ευαίσθητο «προϊόν» και μπορεί από τη μια στιγμή στην άλλη να κατρακυλήσει και να σημειώσει απώλειες 10, 20 ή και 30%. Χρειάζονται λοιπόν αναχώματα. Ποια είναι τα αναχώματα; Να δούμε τον τουρισμό με υποσύνολα, καθένα από τα οποία έχει τη δική του στρατηγική, το δικό του marketing, τη δική του αγορά. Να αναπτύξουμε το καθένα χωριστά. Τότε το σύνολο του τουρισμού όχι μόνο θα αναπτυχθεί, αλλά και θα είναι πολύ πολύ ισχυρό στην οποιαδήποτε κρίση. Αν αντιμετωπίσουμε το σύνολο του τουρισμού ως αναψυχή, είμαστε σε λάθος πορεία. Για να επανέλθουμε στο αρχικό ερώτημά σας, δεν μπορούμε να περιμένουμε ο τουρισμός υγείας να βοηθήσει στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας δραστικά. Μπορεί όμως να μας βοηθήσει να κλειδώσουμε τα νούμερά μας όσον αφορά στον τουρισμό, μπορεί να μας βοηθήσει να φρενάρουμε την έξοδο των επιστημόνων από τη χώρα, και αποτελεί μια νέα μορφή τουρισμού που μπορεί να φέρει φρέσκο χρήμα και άλλες θετικές παρενέργειες, όπως π.χ. τουρισμό όλες τις εποχές του χρόνου και κατανάλωση διαφορετικών προϊόντων σε σχέση με την κλασική μορφή τουρισμού.

Πώς βλέπετε την οκονομική και πολιτική κατάσταση της χώρας;
Πρέπει να σταματήσει επιτέλους η εσωστρέφειά μας. Η Ελλάδα είναι η πιο πλούσια χώρα στον κόσμο. Δυστυχώς, εμείς οι Έλληνες την κάνουμε φτωχή, με τη νοοτροπία μας και τις πράξεις μας.

Whο is Who
Ζαχαρίας Καπλανίδης
Σπούδασε στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών της Νομικής Σχολής Αθηνών και έκανε Μεταπτυιακό στη Διοίκηση Λιμένων και Ναυτιλίας, στο Πανεπιστήμιο UWIST της Ουαλίας. Διατέλεσε Διευθυντής Πωλήσεων στη Ναυτιλιακή Εταιρεία «Κυκλαδικές Κρουαζιέρες», Διευθυντής Μάρκετινγκ στη Phillip Morris και διευθυντής Μάρκετινγκ του Ομίλου ΙΑΣΩ. Από το 1982, είναι Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου ZITA. Έχει διατελέσει και παραμένει Εκτελεστικός Δι-ευθυντής σε πολλούς επιστημονικούς φορείς που έχουν να κάνουν με την υγεία, ανάμεσα στους οποίους: της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Πλαστικής, Επανορθωτικής και Αισθητικής Χειρουργικής (2010-2014), της Διεθνούς Εταιρείας Πλαστικών, Αναγεννητικής Χειρουργικής (2011-2014), της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Προληπτικής, Ανανεωτικής και Αντιγήρανσης (2010-2013), της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Διαβήτη, Μεταβολικού Συνδρόμου και Παχυσαρκίας (2014 έως σήμερα), της Μεσογειακής Εταιρείας Χημειοθεραπείας και Λοιμώξεων (2015 έως σήμερα), της Διεθνούς Επιτροπής Διασφάλισης Ποιότητας και Ιατρικών Τεχνολογιών και Συσκευών στην Πλαστική Χειρουργική (2010-2014), της Εταιρείας Ρομποτικής Χειρουργικής Νοτιοανατολικής Ευρώπης (2015 -2016). Έχει λάβει επίσης μέρος με επιτυχία και σημαντική προσφορά στα διοικητικά συμβούλια πολλών θεσμικών φορέων, όπως του Ελληνικού Συνδέσμου Επαγγελματιών Οργανωτών Συνεδρίων και της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας των Ενώσεων Επαγγελματιών Οργανωτών Συνεδρίων, των οποίων υπήρξε πρόεδρος, της Ένωσης Τουριστικών και Ταξιδιωτικών Γραφείων (HATTA), του Ελληνορωσικού Εμπορικού Επιμελητηρίου κ.ά. Σήμερα, είναι Γενικός Γραμματέας του Ελληνικού Συνδέσμου Τουρισμού Υγείας.