ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΛΙΑΣΗΣ: «Ο ασθενής πρέπει να μπει πλέον στο επίκεντρο»

Ασφάλεια, αξιοπιστία και ανθρωπιά είναι το τρίπτυχο της σύγχρονης προσέγγισης του ασθενούς, σύμφωνα με τον αγγειολόγο-ακτινολόγο, επιστημονικό διευθυντή του Ομίλου διαγνωστικών εργαστηρίων Affidea Ευρωιατρική, Aντιπρόεδρο της Ελληνικής Αγγειολογικής Εταιρείας, επιστημονικό συνεργάτη του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Νικόλαο Λιάση. τρεις αρχές που έχει υιοθετήσει πλέον και ο Όμιλος Αffidea. Ο κ. Λιάσης τονίζει, επίσης, τη σημασία της καλής λειτουργίας των αγγείων, εστιάζει στην «επιδημία» των καρδιαγγειακών νοσημάτων και αναφέρεται στην καθοριστική διαγνωστική αξία δύο βασικών εξετάσεων, της απεικόνισης των καρωτίδων και του stress-echo.
Συνέντευξη στη Νεκταρία Καρακώστα

Πόσο σημαντικές είναι οι προληπτικές εξετάσεις για τη θωράκιση της υγείας μας και πόσο εφικτό είναι αυτό για καθέναν από εμάς στην Ελλάδα της κρίσης;
Το προλαμβάνειν κρείττον του θεραπεύειν. Αυτό είναι αυτονόητο. Δυστυχώς, όμως, αυτό το αυτονόητο, όχι μόνο για τη χώρα μας, δεν εφαρμόζεται. Αντίθετα, περιμένουμε να νοσήσει κάποιος και να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα με αγωνία του ασθενούς, φόβο των συγγενών και τεράστιες οικονομικές επιβαρύνσεις για το σύστημα.
Ως επιστημονικός διευθυντής της Affidea στην Ελλάδα, έχω ως στόχο να ενεργοποιήσω όλους τους μηχανισμούς πρόληψης και ενημέρωσης του κοινού και των εξεταζόμενων, ώστε να περιοριστούν ή να προληφθούν νοσήματα στην έναρξή τους, όταν δηλαδή η θεραπευτική τους αντιμετώπιση είναι πιο εύκολη, πολύ πιο απλή και πολύ πιο αποτελεσματική για τον ασθενή.

Πώς θα το πετύχετε αυτό;
Μέχρι σήμερα το σύστημα ήταν ως επί το πλείστον ιατροκεντρικό. Πλέον πρέπει να μπει στο επίκεντρο ο άνθρωπος - ασθενής και να του προσφέρουμε υπηρεσίες με ασφάλεια, απόλυτη ακρίβεια, αξιοπιστία και ανθρώπινη συμπεριφορά. Αυτές είναι οι βασικές αρχές που πρεσβεύω ότι πρέπει να ακολουθεί ένας γιατρός στην προσέγγιση του ασθενούς.


Όταν ο ασθενής μπαίνει στα κέντρα μας, θέλουμε να νιώθει άνετα, οικεία, ανθρώπινα, αν μη τι άλλο να περιορίσουμε το άγχος του. Φανταστείτε έναν ασθενή που πάσχει από κάποιο σοβαρό νόσημα και περιμένει να πάρει κάποιο κρίσιμο αποτέλεσμα.
Είναι σημαντικό να βάλουμε τον εαυτό μας ως ιατροί στη θέση του εξεταζόμενου. Προσωπικά εγώ, ως στρατιωτικός γιατρός για πολλά χρόνια δεν μπορούσα να κατανοήσω τι παθαίνει ένας πιλότος ενός πολεμικού αεροσκάφους και τις ιατρικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει λόγω των αυξημένων G βαρύτητας ... μέχρι που πέταξα μαζί του!


Στην Αffidea, στρέφουμε πλέον όλες τις προσπάθειές μας στη μετατροπή του συστήματος περίθαλψης και διάγνωσης σε ανθρωποκεντρικό.
Επίσης, πολύ σημαντικός για εμάς είναι και ο εξοπλισμός. Διαθέτουμε εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας, που ανανεώνεται συνεχώς, κάθε 3-4 χρόνια, εξασφαλίζοντας απόλυτη ακρίβεια και αξιοπιστία στις εξετάσεις.

Ο χώρος σας είναι ένας χώρος υψηλής αισθητικής. Πόσο σημαντικό είναι αυτό για τη διαχείριση του άγχους του ασθενούς;
Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε σε όλα τα κέντρα μας (ένας σπουδαίος αρχιτέκτονας έχει αναλάβει τον σχεδιασμό) είναι να ξεφύγουμε από τα στημένα κλασικά πρότυπα, τα λευκά ιατρικά κέντρα, όπου μπαίνοντας ο ασθενής τυφλώνεται από το φως και τρομάζει από το λευκό χρώμα, αυξάνοντας την ένταση και την αγωνία του.


Πρωτοπορούμε και καινοτομούμε και σε αυτό το επίπεδο, επενδύοντας σε χώρους ελκυστικούς που δεν θυμίζουν ιατρικό περιβάλλον, για να περιορίσουμε το άγχος του ασθενούς. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη μέγιστη δυνατή ικανοποίηση και άριστη εξυπηρέτηση των εξεταζόμενων, αφού διαμορφώνεται χαλαρωτικό περιβάλλον ακόμη και στις αίθουσες μαγνητικής τομογραφίας και μαστογραφίας.
Επιπλέον, η προσωπική μου «συμβουλή» σε όλα μας τα διαγνωστικά κέντρα ανά την Ελλάδα είναι να παίζουν κλασική ή lounge μουσική, που αποδεδειγμένα μειώνει το στρες. Εκτός βέβαια από τον περιβάλλοντα χώρο και τη μουσική, πολύ σημαντικό ρόλο παίζει και η συμπεριφορά του ανθρώπινου δυναμικού: από τη γραμματεία και την καθαρίστρια έως τον γιατρό που θα κάνει την εξέταση.

Αυτό δεν είναι σημαντικό και για να είναι συνεπής κάποιος στους προληπτικούς του ελέγχους;
Ναι, πράγματι. Ένα φιλικό περιβάλλον πάντα βοηθά. Υπάρχουν, για παράδειγμα, ασθενείς, κυρίως μικρά παιδιά, που φοβούνται την αιμοληψία ή που βλέπουν τη βελόνη και λιποθυμούν.
Πρόσφατα φέραμε στην Αffidea ένα σπουδαίο μηχάνημα, που απεικονίζει το φλεβικό δίκτυο με έναν ειδικό φωτισμό, με αποτέλεσμα η παρακέντηση να γίνεται εντελώς ανώδυνα και αποτελεσματικά. Ο εξεταζόμενος, αλλά και τα παιδιά που βλέπουν τις φλέβες τους να φωτίζονται, ενθουσιάζονται και ξεχνούν τη βελόνα. Ο υπερσύγχρονος τεχνολογικός εξοπλισμός σε συνδυασμό με το έμπειρο και καταξιωμένο ιατρικό δυναμικό, υπογραμμίζουν έμπρακτα την αφοσίωσή μας στην υψηλής ποιότητας φροντίδα υγείας και στην αδιάκοπη βελτίωση της εμπειρίας όλων των ασθενών μας.


Εξακολουθεί ο αριθμός των εγκεφαλικών παθήσεων να βαίνει αυξανόμενος στη χώρα μας; Τι μπορούμε να κάνουμε για να τα προλάβουμε;
Ένας στους έξι ανθρώπους θα υποστεί εγκεφαλικό επεισόδιο κάποια στιγμή στη ζωή του. Σε παγκόσμια κλίμακα, καταγράφονται 15 εκατομμύρια αγγειακά εγκεφαλικά κάθε χρόνο, αριθμός δηλαδή που αντιστοιχεί σε μια χώρα μεγαλύτερη από τη δική μας. Τα μισά μάλιστα από αυτά οδηγούν σε πλήρη αναπηρία. Φανταστείτε το οικονομικό και ψυχολογικό κόστος της νόσου, αλλά και την επιβάρυνση για τις οικογένειες! Στην Ελλάδα, κάθε χρόνο καταγράφονται τουλάχιστον 25.000 εγκεφαλικά επεισόδια.
Οι προληπτικές εξετάσεις που θα πρέπει να κάνει κανείς για να προλάβει ένα τέτοιο επεισόδιο είναι πολύ απλές: μέτρηση της αρτηριακής πίεσης, μέτρηση του επιπέδου της χοληστερίνης και των τριγλυκεριδίων, έλεγχος του σωματικού βάρους του και ένα τρίπλεξ καρωτίδων (ή έγχρωμο Doppler υπερηχογράφημα).


Όσο ήμουν στρατιωτικός γιατρός, είχαμε επιβάλει στο αγγειολογικό εργαστήριο ως υποχρεωτική εξέταση στους ιπταμένους, που είναι η καλύτερα ελεγχόμενη ομάδα, την απεικόνιση καρωτίδων, με την οποία μπορούμε να δούμε ακόμη και τις ελάχιστες αλλοιώσεις σε αρχικό στάδιο! Ξέρετε πόσους ανθρώπους διαγνώσαμε ως υψηλού κινδύνου που πιθανότατα στο μέλλον θα κινδύνευαν ... από καρδιαγγειακά επεισόδια;
Η εξέταση, σύμφωνα και με την Αμερικάνικη Καρδιολογική Εταιρεία, έχει αξία προβλεψιμότητας σε βάθος δεκαετίας.

Ποιοι θα πρέπει να κάνουν αυτή την εξέταση;
Οι καπνιστές, οι άνθρωποι που έχουν υπέρταση, ακόμη και νέοι άνθρωποι μετά τα 40 με επιβαρυμένο κληρονομικό ιστορικό (γονείς που έχουν υποστεί εγκεφαλικό ή έμφραγμα), οι άνθρωποι με υπερχοληστεριναιμία και υπεριλιπαιδιμία, όσοι έχουν μεγάλο ΔΜΣ, εκείνοι που δεν ασκούνται ποτέ και έχουν στρες. Υπάρχουν επίσης γονιδιακοί παράγοντες (που δεν μπορούμε να τους αλλάξουμε), ενώ παράγοντα κινδύνου αποτελεί και ο σακχαρώδης διαβήτης.
Στο κέντρο μας στο Ψυχικό έχουμε επίσης ένα τμήμα δυναμικής υπερηχο-καρδιογραφίας – μία νέα εξέταση για την υγεία της καρδιάς, με καλύτερη ευαισθησία και ειδικότητα από το τεστ κοπώσεως και από το σπινθηρογράφημα του μυοκαρδίου.
Σκοπός μου είναι το κέντρο της Αffidea στο Ψυχικό να μετατραπεί σύντομα σε μια κάθετη μονάδα καρδιαγγειακών παθήσεων - να μπαίνει, δηλαδή, κανείς μέσα και να κάνει όλες τις απαραίτητες εξετάσεις.
Σαν Αffidea προσφέρουμε μάλιστα και πακέτα πρόληψης, για άνδρες και γυναίκες, σε τιμές πραγματικά χαμηλές, που μπορεί οποιοσδήποτε να πληρώσει. Δημιουργήσαμε αυτά τα πακέτα, εν μέσω κρίσης, για να μπορούν όλοι να έλθουν, ακόμη και άτομα χωρίς ασφαλιστική κάλυψη, να κάνουν εξετάσεις και να προλάβουν σοβαρά νοσήματα.

Ο Όμιλος διαθέτει τα πιο σύγχρονα διαγνωστικά μηχανήματα συμβάλλοντας στην έγκαιρη πρόληψη. Πώς έχει μετασχηματίσει η εξέλιξη της τεχνολογίας τους τομείς της πρόληψης και της διάγνωσης;
Το πάντρεμα της πληροφορικής με τη ραγδαία ανάπτυξη της βιομηχανικής, έχει φέρει επανάσταση ειδικά στον χώρο της διάγνωσης. Και η διάγνωση είναι το ήμισυ του παντός!
Ο Όμιλός μας ακολουθεί την εξέλιξη της τεχνολογίας, αλλάζοντας τον στόλο των μηχανημάτων του σε όλες τις χώρες, και βεβαίως και στην Ελλάδα.
Επίσης, για πρώτη φορά σε παγκόσμιο επίπεδο, ο Όμιλός μας σε συνεργασία με τη General Electric, εταιρεία που παράγει ιατρικά μηχανήματα, αξονικούς τομογράφους κ.λπ., «τρέχει» ένα πρόγραμμα με στόχο τη μείωση της δόσης ακτινοβολίας που λαμβάνει ο ασθενής. Έχουμε ήδη δημιουργήσει νέα πρωτόκολλα, μειώνοντας σημαντικά τη δόση ακτινοβολίας, χωρίς αυτό να έχει καμία επίπτωση στην αξιοπιστία και την ακρίβεια των εξετάσεων.

Πώς επιτυγχάνεται αυτό;
Τροποποιώντας λίγο τους αλγόριθμους και τον τρόπο εξέτασης του εξεταζόμενου, αλλά και εστιάζοντας στην περιοχή ενδιαφέροντος, περιορίζουμε τον χρόνο της εξέτασης και μειώνουμε τη δόση της ακτινοβολίας, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα άρτιο διαγνωστικό αποτέλεσμα.

Η Ελλάδα είναι πρωταθλήτρια στις αξονικές και τις μαγνητικές τομογραφίες, ενώ και οι υπέρηχοι μπορούν να μας δώσουν πάρα πολλές πληροφορίες χωρίς ακτινοβολία. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Το υπερηχογράφημα έχει πάρα πολλά πλεονεκτήματα. Το μεγάλο πρόβλημά του, όμως, είναι ότι η αξιοπιστία και η ακρίβεια της μεθόδου εξαρτάται πολύ από την εμπειρία του εξετάζοντος. Το αποτέλεσμα είναι operator-dependent. Μπορεί δηλαδή τρεις άνθρωποι να εξετάσουν τον ίδιο ασθενή, με το ίδιο μηχάνημα και να βγάλουν τρία διαφορετικά αποτελέσματα.


Η αξονική είναι πιο αντικειμενική εξέταση, καθώς έχεις τις εικόνες μπροστά σου. Το υπερηχογράφημα, αντίθετα, είναι δυναμική εξέταση. Περνούν χιλιάδες εικόνες από μπροστά σου και πρέπει να απαντήσεις εκείνη τη στιγμή.
Οι δυνατότητες ωστόσο των υπερήχων είναι ανεξάντλητες: με τους υπερήχους μπορούμε να δούμε ακόμη και τα αγγεία του εγκεφάλου, μπορούμε να διαγνώσουμε ανευρύσματα εγκεφάλου, μπορούμε να δούμε τις καρωτίδες, την αορτή, τα λαγόνια αγγεία, τα περιφερικά, ακόμη και τα μικρότερα αγγεία – κάτι που παλαιότερα το θεωρούσαμε αδύνατο.


Στα κέντρα μας υπάρχει εξοπλισμός υπερήχων τελευταίας γενιάς, που κάνουν απίστευτα πράγματα. Μεταξύ άλλων έχουμε τη δυνατότητα να μελετήσουμε την αθηρωματική πλάκα και την ποιότητά της. Σε αντίθεση μάλιστα με αυτά που πιστεύουν πολλοί, το έμφραγμα και το εγκεφαλικό επεισόδιο δεν δημιουργούνται από τις πολύ μεγάλες στενώσεις των αγγείων, αλλά από εκείνες του 60 και του 70%, γιατί σε αυτές η ποιότητα της αθηρωματικής πλάκας είναι πιο μαλακή και πιο ασταθής. Πέρσι μάλιστα, στο πανευρωπαϊκό συνέδριο Ακτινολογίας παρουσίασα ως καλεσμένος ομιλητής για πρώτη φορά το ρόλο της ελαστογραφίας, μιας μεθόδου που «βλέπει» την ελαστικότητα των ιστών στη διάγνωση των καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Είμαστε με την ομάδα μου από τους πρωτοπόρους παγκοσμίως σε αυτό το κομμάτι και τώρα κάνουμε μία σχετική μελέτη σε συνεργασία με δύο ελληνικά πανεπιστήμια.

Πόσο συχνή είναι η φλεβική ανεπάρκεια; Τι προβλήματα μπορεί να προκαλέσει και ποιοι παράγοντες αυξάνουν την πιθανότητα για φλεβική θρόμβωση; Μπορούμε να την προλάβουμε;
Η φλεβική ανεπάρκεια αφορά το 25-30% του πληθυσμού, δηλαδή 3 εκατομμύρια Έλληνες - στην πλειοψηφία τους γυναίκες. Ο μεγάλος κίνδυνος της φλεβικής ανεπάρκειας είναι η θρόμβωση, που μπορεί να προκληθεί λόγω της στάσης του αίματος, τραυματισμού του αγγείου ή της θρομβοφιλίας. Όταν υπάρχει έστω και ένα επεισόδιο θρόμβωσης στην οικογένεια, καλό είναι να ελέγχονται όλα τα μέλη της για θρομβοφιλία. Επίσης, ένας άνθρωπος με κιρσούς που ταξιδεύει συνεχώς με το αεροπλάνο, θα πρέπει να παίρνει προληπτικά μέτρα. Πολύ σημαντική για την πρόληψη των θρομβώσεων είναι, τέλος, η καλή ενυδάτωση. Η αφυδάτωση ευνοεί τις θρομβώσεις, γι’ αυτό και είναι πολύ πιο συχνές το καλοκαίρι.

Υγιή αγγεία σημαίνουν υγιές σώμα;
Απολύτως. Αν δεν έχουμε υγιή αγγεία, δεν έχουμε απολύτως τίποτα. Όλα τα όργανα τρέφονται από το βασικό μας όργανο που είναι η καρδιά. Αν, λοιπόν, το καρδιαγγειακό σύστημα δεν δουλεύει καλά, τίποτα δεν δουλεύει καλά.

Ποια είναι η συνεισφορά της υπερηχογραφίας στην Ανδρολογία;
Ως ιδρυτικό μέλος της Aνδρολογικής Eταιρείας στην Ελλάδα, ειδικεύομαι στην παθολογία του ουρογεννητικού συστήματος και τις διάφορες παθήσεις του οσχέου. Ασχολούμαι, επίσης, ιδιαίτερα με τον έλεγχο και τη διερεύνηση των αιτιών της υπογονιμότητας στους άνδρες, που αποτελεί σημαντικό πρόβλημα στις μέρες μας.


Το δε κέντρο μας στο Ψυχικό, είναι ένα από τα λίγα κέντρα στην Ελλάδα που ασχολείται σοβαρά με τη στυτική δυσλειτουργία - κάτι που απασχολεί πολύ περισσότερο πληθυσμό σε σχέση με τις προηγούμενες δεκαετίες. Σε αυτό έχει συντελέσει κατά πολύ η οικονομική κρίση, το έντονο στρες και η επαγγελματική αγωνία του σύγχρονου άνδρα. Έτσι, ενώ άλλοτε εμφανιζόταν σε ηλικίες άνω των 60 ετών, τώρα βλέπουμε στυτική δυσλειτουργία σε ηλικίες 20-25 ετών. Κάνοντας τεστ με τοπικές εγχύσεις ειδικών ουσιών, έχουμε πλέον τη δυνατότητα να αποκλείσουμε τα οργανικά αίτια. Το να πεις σε ένα νέο άνδρα ότι δεν έχει οργανικό πρόβλημα στυτικής δυσλειτουργίας τις περισσότερες φορές λειτουργεί λυτρωτικά. Και πράγματι, στο 90% των περιπτώσεων η στυτική δυσλειτουργία φαίνεται ότι είναι ψυχογενούς αιτιολογίας.

Μιλήστε μας για τη συμμετοχή σας στη «Σύμπλευση» και για την προσφορά σας στα ακριτικά νησιά.
Η «Σύμπλευση» ήταν για εμένα μια πολύ μεγάλη εμπειρία και μια πρωτοβουλία που θα συνεχίσω να υποστηρίζω με όλες μου τις δυνάμεις. Είναι μια εθελοντική ομάδα καταξιωμένων ιατρών και όχι μόνο. Τον τελευταίο χρόνο πήγαμε σε 11 ακριτικά νησιά με λίγο πληθυσμό και εξετάσαμε όλους τους κατοίκους. Βρήκαμε και διαγνώσαμε σοβαρές παθήσεις ακόμη και σε νέους, νοσήματα που αν έμεναν αδιάγνωστα, θα έθεταν σε κίνδυνο τη ζωή τους.
Είδα βλέμματα γεμάτα ευγνωμοσύνη από ανθρώπους που δεν είχαν δει ποτέ ειδικευμένο γιατρό. Εκεί νιώθεις πραγματικά γιατρός! Δεν έχεις καμία δοσοληψία. Μόνο συναισθηματικά παίρνεις και δίνεις.
Έζησα πολύ συγκινητικές στιγμές! Σε κάποιο νησί, με προσέγγισαν δύο αδελφάκια που ήθελαν να γίνουν γιατροί και εξέταζαν μαζί μου. Η σφιχτή αγκαλιά και τα φιλιά μιας γιαγιάς που μου ζήτησε να ξαναγυρίσουμε είναι από τις μοναδικές εμπειρίες αυτού του ταξιδιού ...